nieuws

‘Belang data zit nog steeds niet tussen de oren bij bestuurders’

Schade 2169

‘Belang data zit nog steeds niet tussen de oren bij bestuurders’

“Dat big data terrein is echt nog heel jong’, zo zei moderator en journalist Peter Olsthoorn gisteren tijdens bijeenkomst ‘Big Data bij fraude en criminaliteitsbestrijding’ die was georganiseerd door uitgeverij en studiecentrum Kerckebosch. Volgens één van de sprekers zit het belang van data nog steeds niet ‘tussen de oren’ bij bestuurders.

Olsthoorn, die onder andere het boek ‘The Power of Facebook’ schreef, benadrukte dat we kritisch moeten zijn ten opzichte van de omgang met data. Hij noemde daarbij de termen integriteit en privacy. De journalist gaf een aantal voorbeelden, waaronder de fraude-gevoelige pgb’s en het ‘gesjoemel’ bij zorginstellingen. Hij hamerde er op dat de menselijke maat bepalend moet zijn bij algoritmes. Hij besprak daarbij ook de voorwaarden die wellicht aan formules en datamodellen moeten worden verbonden: transparantie, het toetsbaar maken van resultaten, de toegang tot databanken mogelijk ‘open’ regelen, het voorkomen van willekeur en discriminatie en de mogelijke volgende stap: het recht op vrijwaring van analyses.

Data kunnen inschatten

IT-manager Data Bart Rentenaar van Vivat sprak over de ‘bouwstenen’ van de datastrategie waar de verzekeraar momenteel aan bouwt. Vorig jaar sprak deze verzekeraar de grote ambitie uit in rap tempo tot de meest innovatieve verzekeraars van Nederland te willen behoren. Die datastrategie staat bij deze verzekeraar echter nog in de kinderschoenen. Rentenaar bleef vaak vaag, daar was hij overigens niet de enige in, en kon bijvoorbeeld geen antwoord geven op de vraag wat de toekomstvisie van Vivat is wat betreft die strategie.

Wel vertelde de IT-manager een klein beetje over de belangrijkste bouwstenen: datamanagement (het controleren of de data juist is) en de data engineering (de beschikbaarheid van data) en als laatste de, zoals hij het noemde, ‘data uitnutting’, wat neerkwam op de waarde van de data kunnen inschatten. “We hebben veel data en deden er tot voor kort relatief weinig mee”, zo gaf hij aan.

Rentenaar ging ook in op de type innovaties waarbij Vivat de data-analyses momenteel inzet: “Horizon 1; hiermee bedoelen we de simpele innovaties die op kleine schaal kunnen worden ingezet, de Horizon 2; robotics die kunnen worden ingezet om werkprocessen over te nemen, en de Horizon 3; innovaties zoals blockchain.”

Verbeterpotentieel

De IT-manager kwam vooral met open deuren en oude informatie. Zo refereerde hij naar een onderzoek van het Verbond van Verzekeraars uit 2007 waaruit bleek dat 12% van de Nederlanders verzekeringsfraude pleegt ten op zichte van 10% van de Britten. Rentenaar vertelde dat Vivat over 2017 voor € 440 miljoen aan schades heeft uitgekeerd en dat 5% daarvan bestond uit niet ontdekte fraude. Hoe hij aan dat percentage kwam kon hij echter niet uitleggen.

Interessant was zijn opmerking dat Vivat meer fraudegevallen nodig heeft om goede analyse-modellen op te stellen. “In sommige portefeuilles zijn we te weinig fraudegevallen tegengekomen om modellen op te kunnen bouwen.” Op de vraag met welke datasets Vivat vooral werkt gaf Rentenaar aan dat deze vooral bestaan uit marketingdatabases. “En dan gaat het met name om hoe je klanten binnenhaalt.”

Grootste gestructureerde database

Rik Raymaekers, Coördinator data analyse toeslagen bij de Belastingdienst, vertelde over de nieuwe ‘handhavingsregie’ die de Belastingdienst hanteert. Met handhavingsregie bedoelde hij criminaliteit- en fraudebestrijding. Hij ging vooral in op het feit dat de Belastingdienst, die per maand € 7 miljoen aan toeslagen uitkeert, de grootste gestructureerde database van Nederland heeft.

‘Data zit niet tussen de oren van bestuurders’

Het belang van data was volgens hem vooral ‘een cultuurding’. Data, zo gaf hij aan, zit bij veel bestuurders nog niet ‘tussen de oren’. “Besturen beslissen snel dat er bijvoorbeeld dan maar meer mensen op de afdeling nodig zijn in plaats van te kijken naar metingen en analyses en hoe die beter kunnen.” De manier van handhaven is volgens Raymaekers sinds 2012 sterk veranderd. “Voor het nieuwe model werden de toeslagen gebaseerd op een gok. Je moest doorgeven wat je over een jaar dacht te gaan verdienen en achteraf, bij het definitief toekennen, werden pas alle berekeningen meegenomen. Sinds de nieuwe handhavingsregie, die volgens Raymaekers in 2013 ‘is ingericht’, werd het mogelijk om voor de eerste uitbetaling van de toeslagen controle en toezicht toe te passen. Burgers willen het volgens hem vaak goed doen en daar helpt de Belastingdienst hen een handje bij: “Als ze op hebben gegeven dat ze over heel 2018 € 5000 denken te verdienen en in mei zien wij al dat dat € 9000 is, dan zien we dat en dan vindt er een interventie plaats.”

Meer fouten en minder fraudegevallen

Door de nieuwe aanpak scheelt het volgens de coördinator bij de Belastingdienst heel wat aan telefoontjes. “We zijn van 4 miljoen naar 2 miljoen telefoontjes per jaar gegaan met vragen die gaan over de toeslagen.” De Belastingdienst werkt volgens hem met 4 type data-analyses: De beschrijvende analyse (wat is er gebeurd), de verklarende (waarom is het gebeurd), de voorspellende (wat gaat er gebeuren) en de voorschrijvende (hoe kunnen we ervoor zorgen dat er gebeurt wat we willen). Met de nieuwe analysemodellen vindt de Belastingdienst volgens Raymaekers steeds meer ‘fouten’ en steeds minder fraudegevallen. Wel gaf hij aan dat er steeds meer gevallen van ondermijning zichtbaar worden. Hierbij gaf hij het voorbeeld van verhuurders die met huurders afspreken om de huur op papier lager op te stellen zodat huurders aanspraak kunnen maken op toeslagen, en die de rest zwart laten uitbetalen.

De Chinese overheid

André IJbema, manager Risk Management bij International Card Services, sprak vooral over de verschillen tussen Visa en Mastercard, die wereldwijd data over fraude verzamelen. Omdat de modellen van Visa op Artificial Intelligence (AI) zijn gebouwd middels een neuronetwerk, zijn deze volgens hem stabieler dan die van Mastercard. “Mastercard gaat ook die kant op maar werkt nu nog op basis van modelleren waardoor het netwerk continu moet worden aangepast.” Volgens IJbema verplaatst fraude zich steeds meer naar het internet. “Door middel van phishing emails worden klantgegevens opgevraagd. Het is heel moeilijk te voorspellen wie gevoelig is voor phishing, je zou denken de wat oudere personen maar dat is niet zo.” IJbema gaf aan dat ICS steeds meer inzoomt op internetfraude. China is volgens hem een probleem aan het worden waarbij hij het had over fake-pakketjes die vanuit Chinese webwinkels worden verstuurd. “Naast het feit dat de juiste pakketjes niet worden verstuurd is dit een probleem. De Chinese overheid subsidieert namelijk goederen die worden verscheept.”

Reageer op dit artikel