blog

Slechte risico’s bestaan niet, enkel slecht gecalculeerde risico’s

Schade 1982

In het artikel “Hoe wordt het risico van overstroming verzekerbaar” (in AM43) vraagt am: zich af waarom het toch maar niet lukt om voor Nederland een overstromingsverzekering ten tonele te voeren. Voor grote internationale concerns wordt er thans wel regelmatig een (gelimiteerde) overstromingsdekking geboden maar voor het MKB en de agrarische sector is er geen volwaardig aanbod beschikbaar. Er ligt nu weliswaar sinds kort een advies van het Verbond dat zowel voor de particuliere als voor de zakelijke portefeuille lokale overstroming door het falen van secundaire waterkeringen privaat verzekerbaar is, maar dat advies geldt niet voor het bezwijken van primaire waterkeringen zoals een overstroming door zeewater of door de grote rivieren: daar moet de overheid zijn rol vervullen.

Slechte risico’s bestaan niet, enkel slecht gecalculeerde risico’s

Van Helden (Lloyd’s) hekelt: “Maar makelaars kunnen wel bij een Japanse verzekeraar aankloppen om het overstromingsrisico te verzekeren. Die zijn echt wel wat gewend op overstromingsgebied.” Steinhart (THB Group) keurt af: “Er zijn wel miljarden beschikbaar voor dekking tegen een aardbeving in Californië of een storm in Florida.” Van Schooten (vragensteller in deze aflevering van Het Consult) bekritiseert: “In andere delen van de wereld lukt het wel om grote catastrofes af te dekken. In een van de best beveiligde delta’s ter wereld krijgen we dat niet voor elkaar.”

Capaciteit

Capaciteit op zich lijkt een probleem maar is niet het echte probleem. In de tijd toen ik tot 2006 vanuit het Verbond het overstromingsdossier bij het CEA besprak lag er een rapport van de Adviescommissie Water uit 2006 met een indicatie van 460 miljard euro als maximum possible loss voor het bezwijken van een primaire waterkering. Een andere studie noemde als maximum probable loss 300 miljard euro. Kolossale bedragen. Maar toch, in perspectief geplaatst: Aon Benfield rapporteert voor herverzekeraars voor natuurcatastrofes voor 2017 een verlies van US$ 136 miljard en merkt op dat dit slechts ongeveer 1/3 van het verzekerde verlies bij private verzekeraars is.  Bovendien rapporteert het bedrijf een grote vraag bij investeerders in de kapitaalmarkt naar catastrophe bonds. Capaciteit op zich creëren in enigerlei vorm zal niet gemakkelijk zijn maar lijkt niet volstrekt onmogelijk.

Verschil met Japan, Californië en Florida

Het echte probleem is de oncalculeerbaarheid van het risico door de zeer lage schadefrequentie en dat is het grote verschil met de door de heren genoemde situaties in Japan, Californië en Florida.

Japan behoort tot de seismisch meest actieve gebieden ter wereld. Er worden per jaar zo’n duizend aardschokken gevoeld waaronder regelmatig grote. In het geheel zijn er in Japan meer dat 240 vulkanen, waarbij 37 werkzaam. De Pacifische plaat en de Filipijnse plaat duiken langzaam  met enkele centimeters per jaar naar beneden onder de Euraziatische plaat. Dit proces waarbij de platen zich moeizaam langs elkaar wringen, veroorzaakt grote spanningen. De tektonische en vulkanische verhouding leidt in Japan tot die talloze aardbevingen en in de diepe zeetroggen aan de zuidoostzijde ook tot vele zeebevingen die geweldige vloedgolven veroorzaken.

Aardbevingen en orkanen

In Californië worden jaarlijks ongeveer 10.000 aardbevingen gemeten waarvan er 15 tot 20  een magnitude hoger dan 4.0 hebben. Het aantal aardbevingen aan de Amerikaanse wetskust is zo hoog omdat de San Andreasbreuk door Californië loopt. Dit is de breuklijn die de overgang vormt tussen de Pacifische en de Noord-Amerikaanse tektonische plaat. Ook hier schuiven de aardplaten langs elkaar.

Florida wordt gemiddeld eens per jaar getroffen door een orkaan. Gedurende het orkaanseizoen ontstaan er boven de Atlantische oceaan gemiddeld tien tot dertig tropische depressies waarbij een aantal kan uitgroeien tot een orkaan. De kans hierop is het grootst in de maanden augustus, september en oktober.

Steinhart vertelt dat een aardbeving in Californië en een storm in Florida in 1955 moeilijk verzekerbaar waren omdat het niet calculeerbaar was door een gebrek aan data en dat dit door digitalisering thans veel beter calculeerbaar is.

Geen calculeerbare premie

Omdat overstroming in Nederland door het falen van primaire waterkeringen zo uiterst zelden voorkomt is er geen calculeerbare premie. Uit de door het Verbond genoemde kaart van het Waterveiligheidportaal komt een verwachte schadefrequentie in de vorm van een overstromingskans variërend van eens in de 300 jaren tot eens in de 1 miljoen jaren naar voren. De schadefrequentie van een aardbeving en een overstroming in Japan, van een aardbeving in Californië en van een storm in Florida is hiermede onvergelijkbaar. Daar leidt dit op basis van het schadeverleden tot een ongeveer jaarlijks te voorspellen schadelast en dus tot een calculeerbare premie, waarmede de risico’s tevens verzekerbaar worden.

Het paradoxale is dus dat meer schades leiden tot een gemakkelijkere verzekerbaarheid en dat de uiterst lage schadefrequentie in Nederland tot oncalculeerbaarheid en tot onverzekerbaarheid leidt. There are no bad risks, only bad calculated risks.

Reageer op dit artikel