nieuws

Hoge Raad: Zwitserleven mocht aandelen depot verkopen om dekkingsgraad op te krikken

Pensioen 1562

Pensioenverzekeraar Zwitserleven heeft in 2013 rechtmatig alle aandelen uit een beleggingsdepot van een pensioenklant ingeruild voor participaties in een zogeheten long duration fund. Tot dit oordeel kwam de Hoge Raad eerder deze maand in een zaak die de werkgever al eerder had verloren bij de rechtbank en het Gerechtshof. Volgens pensioenjurist Herman Kappelle (Aegon Adfis) horen dekkingsgraden eigenlijk niet thuis bij een rechtstreeks verzekerd contract.

Hoge Raad: Zwitserleven mocht aandelen depot verkopen om dekkingsgraad op te krikken

In de onderhavige kwestie had de werkgever, het Papendrechtse ingenieursbureau Iv-Groep, een pensioencontract met Zwitserleven gesloten waar een separaat beleggingsdepot was gekoppeld. In de uitvoeringsovereenkomst stond dat het beleggingsdepot voldoende middelen moet bevatten om, gegeven het langlevenrisico en de beleggingsrisico’s er zeker van te kunnen zijn dat alle verzekerde uitkeringen uit het depot kunnen worden voldaan.

Dalende dekkingsgraad

In mei 2012 zakt de dekkingsgraad van het depot, met name door de dalende rente, onder de 100%. Zwitserleven en de werkgever gaan daarop in februari 2013 in overleg over een oplossing. De laatste geeft aan dat hij de ingangsdatum van het pensioen wil laten stijgen met de verhoging van de AOW-leeftijd. Ook een toepassing van een meer recente overlevingstafel moet de dekkingsgraad weer p een meer acceptabel niveau brengen.

Verdere daling rente

In april 2013 vraagt Zwitserleven aan Iv-Groep een bankgarantie te stellen, zodat de beleggingsportefeuille niet hoeft te worden aangepast. Volgens de pensioenverzekeraar is de situatie sinds februari 2013 fors verslechterd door verdere daling van de rente. Tenzij de werkgever een bankgarantie verstrekt stelt Zwitserleven gedwongen te zijn de beleggingsportefeuille aan te passen.

Geen bankgarantie

Als de werkgever aangeeft desondanks toch geen bankgarantie af te willen geven verkoop Zwitserleven een dag later alle aandelen uit het gesepareerde beleggingsdepot en koopt voor de opbrengst participaties in een long duration fund. Begin juli wil de werkgever dat Zwitserleven de transactie ongedaan maakt tegenover het verstrekken van een bankgarantie van € 10 miljoen. De verzekeraar gaat hier echter niet in mee, waarna Iv-Groep de gang naar de rechter maakt.

Nul op rekest

Nadat de werkgever al eerder bot ving bij de rechtbank en -in hoger beroep- bij het Gerechtshof, kreeg hij vorige maand ook nul op rekest bij de Hoge Raad. Volgens het Hof heeft Zwitserleven geen onaanvaardbaar gebruik gemaakt van de beoordelingsvrijheid die hij aan de uitvoeringsovereenkomst ontleent en de keuzes en afwegingen die zij op grond daarvan moest maken. Bovendien had de verzekeraar ondubbelzinnig en goed onderbouwd vooraf duidelijk gemaakt dat ze de aandelen zou gaan verkopen. De Hoge Raad volgt het Gerechtshof in dit oordeel.

Contradictio in terminis

Volgens Herman Kappelle, directeur van Aegon Adfis, lijkt een rechtstreeks verzekerd contract een dekkingsgraad een contradictio in terminis. “Dekkingsgraden kennen we bij de verplichtingen van een pensioenfonds. Niet bij verzekerde contracten. Die kennen een garantie en hebben uit dien hoofde per definitie een dekkingsgraad van 100%. Alleen niet gegarandeerde toeslagen kunnen afhankelijk zijn van de resultaten van een gesepareerd beleggingsdepot.”

Met de kennis van nu

“Omdat opgebouwde aanspraken en rechten niet verlaagd mogen worden, loopt ook de verzekeraar dus een risico als de werkgever, zoals in dit geval, niet aan zijn bijstortverplichting kan of wil voldoen. De door de werkgever gesuggereerde oplossing om de pensioenregeling aan te passen, werkt alleen voor de toekomst. Bij een verzekeraar opgebouwde pensioenaanspraken en –rechten kunnen niet worden verlaagd.”
Hij noemt het opvallend dat toezichthouder DNB dergelijke producten heeft toegelaten op de rechtstreeks verzekerde markt. “En daarbij de vraag of ze dat met de kennis van nu nog zou doen.”

Reageer op dit artikel