nieuws

CPB: Aparte verzekeringen en pensioenfonds voor zelfstandigen

Pensioen 138

CPB: Aparte verzekeringen en pensioenfonds voor zelfstandigen

Het introduceren van speciale verzekeringen en een apart pensioenfonds voor zelfstandigen kan helpen om de verschillen in kosten en risico’s bij de verschillende vormen van een arbeidsrelatie af te vlakken. Dit stelt het Centraal Planbureau (CPB) in een beleidsnota over de flexibiliteit op de Nederlandse arbeidsmarkt. Volgens het CPB pakt de flexibilisering van de arbeidsmarkt hoofdzakelijk slecht uit voor de zwakkere groepen in de samenleving.

Vier van de tien werkenden in Nederland hebben geen vast contract. Zowel het aandeel flexibele dienstverbanden als het aandeel zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) ligt hoger dan in het buitenland, zo constateert het CPB in haar beleidsnota. De stijging van flexibele arbeidscontracten concentreert zich relatief sterk bij de lagere opleidingsniveaus. Van het huidige cohort laagopgeleide veertigjarigen heeft ongeveer 17% een flexibel contract, tegenover 8% van de hoogopgeleiden.

Minder ontslagbescherming, sociale zekerheid en pensioen
De kans op werkloosheid en armoede is voor werknemers met een flexibel contract driemaal zo hoog als bij werknemers met een vast contract. Zij vinden hun baan bovendien bijna tweemaal zo vaak ‘belastend’. Verder profiteren zij minder van (ontslag-) bescherming en sociale zekerheid en bouwen zij minder pensioen op.

Het CPB onderscheidt drie beleidsopties om de verschillen in kosten en risico’s tussen de verschillende arbeidsrelaties te verkleinen. De eerst beleidsrichting bestaat uit het invoeren van strengere regels voor flexibele arbeid. Daarmee kunnen werkgevers flexibele arbeid minder gemakkelijk benutten om kosten en risico’s te vermijden. Wel blijven de prikkels bij werkgevers om vaste contracten te vermijden bestaan. “Daarom is handhaving van de strengere regels cruciaal, in combinatie met het monitoren van het ontstaan van nieuwe vormen arbeidsrelaties die erop gericht kunnen zijn de regels te vermijden”, aldus het CPB. De tweede richting voor beleid houdt in dat de kosten en risico’s voor werkgevers die samenhangen met een vast contract, worden teruggebracht en in plaats daarvan gelegd bij de werkenden. Dit betekent minder baanbescherming en sociale zekerheid voor (vaste) werknemers.

Inkomen zelfstandigen fluctueert sterk
In de derde, ‘brede variant’ worden de kosten‐ en risicoverschillen voor werkgevers teruggebracht door de sociale zekerheid en baanbescherming voor flexibele arbeid naar een hoger niveau te tillen. “Een brede variant kan op korte termijn binnen het huidige stelsel worden vormgegeven via aparte regelingen voor zelfstandigen. Dit kan een vergelijkbare mate van verzekering bieden voor de verschillende soorten arbeid. Zo kan voor zelfstandigen een aparte verzekering voor arbeidsongeschiktheid worden geïntroduceerd en kan bijvoorbeeld ook een pensioenfonds voor deze groep worden opgericht”, aldus het CPB. Ten aanzien van een arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen stelt het planbureau wel dat “de premiebetaling van zelfstandigen voor een verplichte regeling voor arbeidsongeschiktheid overigens nader uitgewerkt zou moeten
worden, want hun inkomen fluctueert sterk en kan in bepaalde jaren zelfs negatief zijn.”

Verplicht AOV-advies zelfstandigen
Eerder vandaag pleitte Bernardo Walta van De Goudse al voor verplicht AOV-advies voor zelfstandigen.

Reageer op dit artikel