Het CBS kwam onlangs met aanvullende cijfers over werknemers zonder pensioenopbouw. De SER en de Stichting van de Arbeid waren opgetogen, want het aantal werknemers zonder pensioen is gedaald. Maar is daarmee de gevreesde witte vlek in pensioenen wel écht kleiner geworden? Bijna een op de drie werkgevers heeft geen pensioenregeling. En ze maken niet bepaald aanstalten om daar iets aan te veranderen.
De witte vlek - het aantal werkgevers dat geen tweedepijlerpensioenregeling aanbiedt - wordt al jaren niet echt kleiner. En dat terwijl er een paar jaar geleden zelfs een heus 'aanvalsplan witte vlek' gestart is. En dat terwijl in de huidige markt werkgevers er alles aan willen doen om medewerkers te werven en te binden. Toch blijft er een hardnekkige groep die desondanks geen tweedepijlerregeling aanbiedt.
Er zijn steeds meer zzp'ers, wat Den Haag ook bedenkt om het tegen te gaan. Daarnaast neemt het aantal witte vlekken (werknemers zonder pensioen) en grijze vlekken (werknemers met een 'slecht' pensioen) ook toe. Omdat er steeds meer werkgevers komen die niet onder een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds vallen, wordt de groep werkenden zonder (voldoende goede) pensioenregeling eveneens alleen maar groter.
Het aantal werkenden zonder pensioenopbouw (dit wordt ook wel de witte vlek genoemd) is volgens een onderzoek dat BrightPensioen heeft laten uitvoeren door onderzoeksbureau MWM2, kleiner dan gedacht. Directeur Sjaak Zonneveld overhandigde het rapport aan Sjoerd Warmerdam (D66), Bart Smals (VVD) en Hilde Palland (CDA).
Werkgevers zonder pensioenregeling in de tweede pijler worden door politiek Den Haag de 'witte vlek' genoemd. Dit omdat zij geen regeling zouden treffen voor hun werknemers. Uit onderzoek van BrightPensioen, uitgevoerd door onderzoeksbureau MWM2, blijkt echter dat van de 'witte vlek' 30 procent van de werkgevers een pensioenvoorziening in de derde pijler biedt en 40 procent van de werkgevers extra salaris geeft vanwege het ontbreken van een pensioenvoorziening.
Een van de vier doelen die als basis dienden voor de Wet toekomst pensioenen, was meer keuzevrijheid. Dit onderdeel is helaas het minst gelukt.
Het zijn er nogal wat: Nederlanders die wel in loondienst zijn, maar toch geen pensioen opbouwen. De teller staat ongeveer op 900.000. Pensioenminister Carola Schouten zegde onder druk van de Tweede Kamer toe de zogenoemde witte vlek in vijf jaar te halveren. Echter laat ze de derde pijler hierbij de buiten beschouwing. Onverstandig én onterecht, meent directeur Joost Tieland van Brand New Day.
De nieuwe pensioenwet biedt nog geen oplossing voor de afkalving van de deelname aan pensioenregelingen in de tweede pijler, zo constateren Netspar-onderzoekers. Zij opperen mogelijkheden om die deelname te vergroten. Een verplichtstelling van pensioenopbouw in de tweede pijler voor alle werkenden is een van die opties.
Dat pensioen een langzaam vak is, is bekend. De Wet toekomst pensioenen zou per 2022 ingaan, maar we halen 1 juli 2023 op z'n vroegst. Maar ook dat - en dat wisten we natuurlijk ook al - pensioen gewoon sparen is, welke wet en/of systeem daaronder hangt, ach eigenlijk maakt dat dus niet uit.
Begin 2020 werd ik uitgenodigd om bij de Stichting van de Arbeid input te leveren aan de werkgroep die zich bezighield met de witte vlekken. De naar schatting 10 procent van de werknemers in Nederland die geen pensioen opbouwen via de werkgever.
