blog

Tien jaar Wabeke-norm: ‘Het kostte een paar centen…’

Financiële planning 1906

Toen am: mij vroeg naar een oordeel over de merites van de Wabeke-norm, die dit jaar haar tiende verjaardag viert, moest ik even graven gelet op alles wat zich de afgelopen jaren rondom beleggingsverzekeringen en verder in de financiële dienstverlening heeft afgespeeld. Ik was toen net weg bij de Consumentenbond toen in 2008 de ‘Wabeke-norm’ werd gelanceerd.

Tien jaar Wabeke-norm: ‘Het kostte een paar centen…’

Bij die organisatie was ik vanaf 2004 een aantal jaren betrokken bij de aandelenlease-affaire. Van die constructie kon je heel rijk worden, zo werd gezegd. Dan moesten de aandelenkoersen wel stijgen, want als ze gelijk bleven of daalden werd je er heel arm van. Maar dat kreeg je niet te horen. In ieder geval werden de uitvoerders van het product (banken/ verzekeraar) en de tussenpersonen die ze verkochten heel rijk. Het kwam tot een rechtszaak. Maar de rechter snapte er wat mij betreft niets van. Ze vond de giftigheid van de constructie nogal mee vallen. Na bemiddeling van Wim Duisenberg kwam er een compromis uit, waar zo’n 590.000 van de 600.000 getroffen consumenten – desgevraagd – uiteindelijk mee akkoord gingen.

De woekerpolisaffaire ontplofte in 2006. Radar maakte bekend dat er binnen beleggingsverzekeringen veel te veel geld in de zakken van verzekeraars en tussenpersonen was verdwenen. Ja, duh, daar had ik  half jaren negentig in Money al over geschreven. Ook de broers Valkenburg (later samen met MoneyView) en Professor Boot hadden toen de noodklok al geluid. Met de ervaringen vanuit de aandelenlease-affaire zag ik een gang langs de rechter niet zitten, zo melde ik als beleidsadviseur de directie van de Consumentenbond.

Commissie De Ruiter

Verzekeraars begonnen vanaf toen mist op te trekken door een commissie De Ruiter in te stellen. Die beval een aantal zaken rondom de communicatie over beleggingsverzekeringen aan. Maar niets over het verleden. Natuurlijk kwamen er bij het – toen net opgerichte – Kifid klachten. Ombudsman Wabeke (voorheen Ombudsman Verzekeringen) boog zich er over. Als oplossing zag hij een herberekening, waarbij verzekeraars maximaal 2% a 3% mochten inhouden. Zijn idee was niet bindend, want hij was ‘slechts’ Ombudsman

Toen ik dat las dacht ik: “nou, wel redelijk”. Totdat Gerard van Santen me liet zien, dat het niet 2% a 3% van de inleg was, maar van het vermogen. Wow! Dus als een vermogen zich ontwikkelt tot € 200.000 dan krijgt de verzekeraar zo’n € 5.000. Niet eenmalig. Maar ieder jaar! Waarvoor? Slechts om de verzekering in zijn administratie bij te houden. En de belegging moet dus al meer dan 2% a 3% opleveren anders groeit het vermogen niet eens. Bij een negatief rendement krijgt de verzekeraar toch eerst zijn 2-3%. De blaren zijn voor de consument.

‘Breed draagvlak’

Totaal onrechtvaardig en nonsens. Maar bij twee stichtingen had men blijkbaar geen rekenaars in de gelederen. Want die gingen snel overstag om akkoorden te sluiten met verzekeraars op basis van de Wabeke-norm….eh…aanbeveling. Verzekeraars verkneukelden zich hierover. Natuurlijk, het kostte hen wat geld. Maar ze verdienden er nog bakken aan, dus dat kon wel uit. En ze konden nadien de mantra verkondigen dat ‘deze oplossing een breed maatschappelijk draagvlak had’ terwijl de stichtingen maar enkele duizenden consumenten vertegenwoordigden.

Een aantal rechtszaken volgden. En klachten bij het Kifid. Nationale Nederlanden ging met één zaak naar het Europese hof en legde daarmee alle zaken in Nederland stil, totdat het Europees Hof zei: “Zoek het in Nederland zelf maar uit”. NN schikte met de betreffende consument en we werden niets wijzer. Kifid is onlangs weer begonnen om de 700 klachten af te wikkelen. In de hoop dat verzekeraars tot schikkingen komen. Verzekeraars gaan dat snel doen, vermoed ik. Er zijn ooit 7 miljoen van dit soort polissen verkocht. 700 klachten is maar een klein deel. Dus snel afwikkelen en dicht dat dossier, zullen ze denken.

Afschaffing provisie

Oneerlijk? Natuurlijk. But that’s life, vrees ik in dit geval. De auteur van ‘De consument is financieel bewusteloos . . . nou en?’ ken ik vrij goed…
Gelukkig kunnen tussenpersonen niet meer gepusht worden tot verkoop van dit soort producten na afschaffing van de provisie. En verzekeraars verkopen dit soort producten ook niet meer. Of toch wel? Onder de huidige wet moeten werknemerspensioenen, die niet onder een pensioenfonds terecht kunnen, verplicht gesloten worden bij verzekeraar. Ik ben benieuwd wat er nog eens onder die steen vandaan kom.

Reageer op dit artikel