nieuws

DNB kondigt nieuwe lijn aan: ‘Toezicht kan simpeler, maar niet soepeler’

Branche 940

DNB kondigt nieuwe lijn aan: ‘Toezicht kan simpeler, maar niet soepeler’

De Nederlandsche Bank wil het toezicht op verzekeraars, banken en pensioenfondsen vereenvoudigen, maar waarschuwt dat de lat niet lager komt te liggen. Vooral voor kleinere verzekeraars en banken moet er een minder frequente en in sommige gevallen minder gedetailleerde rapportageplicht komen. Ook aangepaste eisen voor fintechs en insurtechs liggen volgens DNB voor de hand.

De toezichthouder komt met deze aanbevelingen in het vandaag gepresenteerde rapport ‘Proportional and effective supervision’. “Simpeler, maar niet soepeler, zou je het kunnen noemen”, aldus directeur Toezicht Jan Sijbrand van DNB. Proportionaliteit gaat volgens hem een belangrijkere rol spelen. Sijbrand: “De regels moeten voor kleine instellingen wel draaglijk zijn, het moet niet zo zijn dat ze door het toezicht uit de markt worden gedrukt. Tegelijkertijd is het niet de bedoeling dat kleine instellingen daardoor riskanter worden dan ze nu zijn.”

Rust in sector

Volgens DNB is de financiële sector in Nederland tot rust gekomen. “Dat kunnen we aan onze eigen agenda zien”, aldus Sijbrand. “We zitten tussen twee crises. Dan komt de vraag op of alle regels nog nodig zijn.” In een verkennend onderzoek sprak de bank met vijftig vertegenwoordigers van verzekeraars, banken en pensioenfondsen. De conclusies en aanbevelingen uit die gesprekken staan in het rapport, maar veel plannen moeten nog uitgewerkt worden en zullen volgens de toezichtdirecteur niet van de een op de andere dag beleid zijn.

Een van die uitkomsten is dat de strengere regels hebben bijgedragen aan de weerbaarheid van financiële instellingen en aan het vertrouwen van de samenleving in de sector. Wel wordt de toezichtdruk op dit moment als hoog ervaren, vooral de ad hoc-rapportages waarbij verzekeraars of banken binnen korte tijd bepaalde informatie aan de toezichthouder moeten overleggen. Ook is het toezicht nog niet genoeg toegespitst op omvang en aard van de dienstverlener, aldus Sijbrand.

Molen van regeltjes

Eerder dit jaar kondigde DNB al aan dat kleine verzekeraars vrijstellingen kunnen krijgen voor hun kwartaalrapportages. Dat is een van de aanbevelingen die de toezichthouder vandaag als voorbeeld gaf. Volgens Sijbrand heeft het Verbond van Verzekeraars een lijst met ideeën ingediend om kleine verzekeraars te helpen het hoofd boven water te houden. “Die hebben onder andere te maken met de frequentie van ORSA’s (Own Risk and Solvency Assessments) en de mate van detaillering. We willen voorkomen dat ze door de hele molen moeten om aan alle regeltjes te voldoen. Na de zomer komen we met een uitwerking hiervan.”

Basic-regime voor banken

Ook voor kleine banken wil DNB eenvoudigere regelgeving. Voor de kleinere verzekeraars bestaat er al een Solvency II Basic-regime. De toezichthouder wil kijken of er voor kleine, minder complexe banken een vergelijkbaar beleid mogelijk is. “Maar”, relativeerde Sijbrands collega-directeur Frank Elderson, “wat we in Nederland kleine banken noemen, is in Europa algauw middelgroot. Je zou in het toezicht aan drie gradaties kunnen denken.”

Dat regelgeving behalve proportioneler ook simpeler kan, illustreerde Elderson door te zeggen dat de Europese kapitaaleisen voor banken inmiddels gepaard gaan met 66 artikelen om uit te leggen wat onder ‘kapitaal’ wordt verstaan. “En de pas ingevoerde MiFid II heeft nu al weer 66, toevallig hetzelfde getal, afzonderlijke richtlijnen van de European Banking Association (EBA).”

Toezicht groeit mee

Voor fintechs en insurtechs wil de toezichthouder eveneens eenvoudigere regelgeving. Als het businessmodel zich slechts op een deelterrein richt van wat een bank doet, kan het toezicht ook daartoe beperkt worden, aldus Elderson. Verzekeraars en banken hoeven niet bang te zijn dat dat versimpelde toezicht een insurtech concurrentievoordeel oplevert. “Proportionaliteit betekent ook dat als een start-up een snelle groei doormaakt het toezicht meegroeit.”

Exitplan start-ups

Volgens Sijbrand worden fin- en insurtechs met maatwerk benaderd. “We vragen ons weleens af hoe levensvatbaar een bedrijf zal zijn. Maar we willen niet op de stoel van de ondernemer zitten.” Door niet alle strenge regelgeving voor gevestigde verzekeraars aan deze start-ups op te leggen, krijgen die bedrijven een kans. Sijbrand: “Maar we willen wel altijd een exitplan afspreken waarin is opgenomen dat er geen schade zal zijn voor omstanders als het businessmodel niet werkt.”

Homogeniteit maakt kwetsbaar

Elderson en Sijbrand benadrukten in een toelichting op het rapport het belang van diversiteit in het bank- en verzekeringslandschap. Vooral banken – bij verzekeraars speelt het volgens DNB minder – gaan steeds meer op elkaar lijken. Ze reageren op dezelfde manier op regelgeving en hebben min of meer hetzelfde beleggingsbeleid. “Die beweging gaat ten koste van diversiteit. Daar maken we ons al jaren zorgen over”, aldus Sijbrand.

Die homogeniteit maakt de financiële markt kwetsbaar, voegde Elderson daaraantoe. “Vergelijk het met een veld vol rode tulpen waar opeens de rodetulpenziekte uitbreekt. Als je een weide met diverse bloemen hebt, ben je beter bestand tegen een schok van buiten.”

Nationale invulling Europese regels

Dat veel toezichtregels vanuit Europa worden bepaald, vormt volgens DNB geen bezwaar voor de uitvoering van de plannen. Sijbrand: “Van veel regels kunnen wij de frequentie of de intensiteit beïnvloeden. Dat je een ORSA moet hebben staat in de wet, maar of je die eens per jaar of eens in de drie jaar doet, kunnen wij nationaal vaststellen.”

Toezicht op pensioenuitvoerders

Voor de pensioensector overweegt DNB een mandaat te vragen om ook toezicht te kunnen houden op pensioenuitvoerders. Elderson: “Dat moeten we nog uitwerken. Waar uitvoerders voor meerdere pensioenfondsen werken en we sommige informatie rechtstreeks kunnen opvragen bij de pensioenuitvoerders kan dat de fondsen ontlasten.”

Reageer op dit artikel