blog

Einde tijdperk bonusboeven?

Branche 3407

“Niemand ziet bonussen in de financiële sector nog zitten en daarom moeten ze worden afgeschaft.” Dit is niet de conclusie van een kritische journalist of boze politicus. Nee, dit stelt president-commissaris Kick van der Pol van ASR, nadat hij veel gesprekken heeft gevoerd met het ministerie van Financiën, klanten, aandeelhouders en media. Na een zeer zorgvuldig en diepgaand onderzoek dus. “Wij willen alleen management dat intrinsiek voldoende gemotiveerd is en dat een variabele beloning niet nodig heeft.”

Einde tijdperk bonusboeven?

Het is de eerste raad van commissarissen die hiermee een geheel ander signaal afgeeft. Tot hier en niet verder. Kamerleden en ook minister Hoekstra bejubelen de stap die volgens hen bijdraagt aan een verder herstel van vertrouwen. Zij realiseren zich natuurlijk verdraaid goed dat deze eigenstandige RvC/ASR-ingreep ook vergaande gevolgen zal gaan krijgen voor alle andere verzekeraars en financiële instellingen. Dit betekent concreet het einde van het tijdperk van excessieve bonussen in Nederland.

Speelkwartier voorbij

De belonings-(renumeratie)commissies van bijvoorbeeld Nationale-Nederlanden en Aegon zitten daardoor per direct met een enorm probleem. Hoe een volgende forse bonus voor hun topmannen uit te leggen? Geen journalist of politicus zal nog genoegen nemen met nietszeggende antwoorden over afnemende aantrekkingskracht of het risico van weglopend talent naar het buitenland. Men herinnert zich in die commissies maar al te goed de massale volkswoede die ontstak bij de voorgestelde salarisverhoging van ING-baas Ralph Hamers. Men realiseert zich de in potentie vernietigende kracht van een eventuele socialmediaboycot. Het speelkwartier lijkt voorbij, het tot nu toe gesloten front is opengebarsten. Ook de tot nu toe altijd vanzelfsprekende steun van de grote aandeelhouders is voorbij. Zo zagen we voor het eerst dat aandeelhouders van ING in ruime meerderheid tegen decharge van de eigen bestuurders stemden. Ongekend. Daardoor kan tegen hen nog steeds een juridische zaak voor aansprakelijkheid worden aangespannen.

Bestuurder zijn is geen sinecure meer in Nederland. Wie wil nog het risico van de mogelijk schande aangaan? Welk bewezen talent is daartoe nog bereid? Topbestuurder van een financiële instelling zijn is topsport. Is snoeihard werken onder enorme druk en met grote risico’s. Slechts een enkeling is daar écht goed in. Weinigen kunnen vooroplopend visionair, waarlijk inspirerend en aantoonbaar succesvol leiding geven aan een verzekerings-’tanker’.

Niet doorschieten

We moeten die talenten dus koesteren. Zoals we dat ook op andere terreinen, zoals bij muziek of voetbal, als van- zelfsprekend doen. Ze niet criminaliseren. Financiële instellingen zullen anders, zo voorspel ik hier uit zorg, serieus kijken naar het verplaatsen van het bestuur naar rekkelijkere landen. Met alle gevolgen voor Nederland van dien.

Aan die verzekeraars mag op hun beurt gevraagd worden om de meest excessieve bonussen te matigen en ze alleen toe te kennen als bestuurders aantoonbaar een uitzonderlijke (economische dan wel maatschappelijke) bijdrage hebben geleverd. En hoewel ook ik tegen ondoorzichtige miljoenenbonussen en schimmige giga-pensioenbijdrages ben, waarschuw ik toch: laten we het kind niet met het badwater wegspoelen. Laten we nu niet helemaal doorschieten in de andere richting. Normale bonussen werken. Creëren welvaart en banen voor velen. Indien transparant, echt verdiend en uitlegbaar is er niets mis mee.

Deze blog verscheen eerder als column in am:magazine 48.

Reageer op dit artikel