nieuws

Spaar Select verliest in twee jaar 73% omzet

Archief

Spaar Select, dat in 2002 door het overnemen van de meeste franchisekantoren de omslag maakte naar loondienstorganisatie, balanceerde in dat jaar op de rand van de afgrond. Zowel de provisie-omzet als het eigen vermogen liep met bijna tweederde terug en het verlies bedroeg ruim # 20 mln. Dat blijkt uit de recentelijk bij de Kamer van Koophandel gedeponeerde jaarstukken. Hoe 2003 is verlopen, wil Spaar Select nog niet kwijt.

Het topjaar van Spaar Select was 2000. De adviesketen telde toen 36 vestigingen, waarvan 34 franchisekantoren. De netto-omzet kwam dat jaar, vooral gedreven door de verkoop van effectenleaseproducten, uit op # 81,8 mln, waarvan # 37,9 mln overbleef na aftrek van de aan de franchisenemers toe te rekenen provisies. De nettowinst bedroeg # 14,4 mln.
In de tweede helft van 2001 werd de omzetdaling ingezet. Het aantal vestigingen liep dat jaar terug tot 31, waarvan 22 franchisekantoren. De omzet daalde in 2001 met ruim 20% tot # 63,9 mln, terwijl de winst nog verder daalde tot # 5,0 mln.
In 2002 kwam vervolgens de grote klap: de instortende markt voor effectenleaseproducten en de teruggelopen lijfrenteproductie zorgden voor een vrije val in omzet en winst. Halverwege het jaar werden bijna alle franchisenemers uitgekocht, zodat op drie na alle vestigingen eigendom werden van het bedrijf. Directeur Jan-Willem van Dijk trad terug en werd opgevolgd door Bart Hoex; daarnaast probeerde Spaar Select met de introductie van beleggingsproducten met inleggarantie het tij nog te keren.
Enkele maanden later volgde het sluiten van twaalf van de 32 vestigingen; het aantal medewerkers slonk van 600 naar 500. Van Dijk erkende toen dat Spaar Select zelf ook fouten had gemaakt: te veel beheerskosten, te lang teren op het succes van bestaande producten en de investeringen in het nieuwe hoofdkantoor in Etten-Leur. “Maar wij hebben vooraf ook niet kunnen voorzien dat de markt zo extreem zou instorten.”
Het nieuwe hoofdkantoor werd eind 2002, na veel getouwtrek en een gewonnen rechtszaak, verkocht aan het Belgische Regent Estate. Dat leverde # 31 mln op, waarmee volgens Van Dijk, die weer was teruggekeerd aan het roer, de zwarte cijfers na een zeer slecht 2002 weer in zicht kwamen. Blijkens het jaarverslag over 2002 levert de verkoop uiteindelijk een incidenteel verlies op van # 3,6 mln.
Een andere maatregel om de verliezen te beperken was het voortijdig beëindigen van het sponsorcontract met de eigen schaatsploeg, waarmee maandelijks # 200.000 mee gemoeid was.
Cijfers 2002
Alle maatregelen ten spijt, boekte Spaar Select in de eerste tien maanden van 2002 een netto-omzet # 21,5 mln, tweederde minder dan het jaar ervoor. Na aftrek van de aan de franchisenemers toe te rekenen provisies bleef # 14,3 mln over. Het nettoresultaat zakte diep in het rood: # -22,0 mln. In de maanden november en december is volgens financieel directeur Hubert Baardemans een omzet behaald van circa # 750.000, zodat de totaal in 2002 behaalde omzet uitkomt op zo’n # 22,3 mln: iets meer dan een kwart van de inkomsten in 2000.
“Voorts was de groep genoodzaakt om op de geactiveerde goodwill een incidenteel verlies van # 5,3 mln te nemen, vanwege de structurele verliezen van de verworven groepsmaatschappijen”, zo verwijst de directie naar de overgang die halverwege 2002 werd gemaakt van franchise- naar loondienstorganisatie. Daarbovenop kwamen nog eens het verlies op de effectenportefeuille (# 6,1 mln), de afwaardering van vorderingen (# 3,3 mln) en een reorganisatievoorziening (# 1,7 mln). De koerswaarde van de effectenportefeuille liep tussen 1 januari en 31 oktober 2002 terug van # 26,0 mln naar # 225.712.
2003
Het rampjaar 2002 leidde tot een negatief eigen vermogen voor alle groepsmaatschappijen van Spaar Select, terwijl het eigen vermogen van de holding zelf slonk tot # 9,6 (31,6) mln. Het voortbestaan van het bedrijf was eind 2002 onzeker: “De directie onderzoekt momenteel de juridische en financiële mogelijkheden om de continuïteit van de onderneming op de lange termijn beter te kunnen waarborgen”.
Eén van de veranderingen die vorig jaar werd doorgevoerd, was het aanstellen van Herman van Hemsbergen, ex-bestuurslid van De Goudse, als interim-directeur. Onder zijn leiding zette de inkrimping zich voort: er werden nog eens 95 ondersteunende functies geschrapt en het aantal vestigingen werd gehalveerd tot zes. Daartegenover stond een uitbreiding van het aantal accountmanagers met veertig. De verhuizing als huurder naar het nieuwe kantoor in Etten-Leur werd afgeblazen; in plaats daarvan werd Tilburg de nieuwe hoofdvestiging. Of deze laatste saneringsronde het bedrijf in beter vaarwater heeft gebracht, blijft gissen. “Het is nog te vroeg om indicaties te geven van omzet en winst over 2003”, laat Baardemans weten.
Jan-Willem van Dijk (rechts) en Bart Hoex – hier nog bij de bouw van het later verkochte hoofdkantoor in Etten-Leur – konden Spaar Select in niet behoeden voor een miljoenenverlies.

Reageer op dit artikel