nieuws

Besluit financiële zekerheid milieubeheer treedt in werking

Archief

Het Besluit financiële zekerheid milieubeheer treedt op 1 mei a.s. in werking. Deze maatregel biedt gemeenten en provincies de mogelijkheid om in de milieuvergunning van bedrijven die onder de reikwijdte van het besluit vallen, bepalingen omtrent financiële zekerheid op te nemen. Bedrijven kunnen daarin onder meer voorzien door het sluiten van een milieuschadeverzekering.

Met behulp van het Besluit financiële zekerheid milieubeheer tracht de overheid te voorkomen dat zij nog langer opdraait voor de kosten van milieuschade of de kosten van verwijdering van opgeslagen afvalstoffen die om welke reden dan ook niet meer door een bedrijf kunnen worden betaald.
In het verleden heeft de overheid veel geld uitgegeven aan saneringen van bodemverontreinigingen en overige opruimwerkzaamheden, zoals het op milieuhygiënisch verantwoorde manier afvoeren en doen verwerken van afval dat bijvoorbeeld na een faillissement van een bedrijf achterbleef. Positief gevolg daarvan is geweest dat dit heeft geleid tot betere handhaving en het treffen van preventieve maatregelen bij bedrijven. Als sluitstuk op de handhaving en preventie is er echter behoefte aan financiële zekerheid om het restrisico van schade aan het milieu door ontploffingen, brand of opslag van (gevaarlijk) afval af te dekken. Om deze redenen is het Besluit financiële zekerheid milieubeheer ontstaan.
Het Besluit sluit aan bij het principe ‘de vervuiler betaalt’ en helpt voorkomen dat het bevoegd gezag met de schade blijft zitten wanneer de veroorzaker niet meer aan de financiële verplichtingen kan voldoen door bijvoorbeeld een faillissement. Daarnaast werkt het Besluit preventief. Wanneer de financiële zekerheid bijvoorbeeld wordt geregeld door middel van een verzekering, kan het treffen van preventieve maatregelen door bedrijven leiden tot lagere verzekeringspremies.
Reikwijdte
Het Besluit richt zich specifiek op:
– inrichtingen die ernstige nadelige gevolgen voor het milieu kunnen veroorzaken ten aanzien van schade aan de bodem;- inrichtingen die ernstige nadelige gevolgen voor het milieu kunnen veroorzaken ten aanzien van opslag van afvalstoffen of het beheer daarvan na het beëindigen van de opslagactiviteiten of de activiteiten van de inrichting.De beslissing of financiële zekerheidstelling daadwerkelijk wordt opgenomen in de milieuvergunning is ter beoordeling van het bevoegd gezag, dus de gemeente of de provincie. Bij de beoordeling of het eisen van die financiële zekerheid noodzakelijk is, zal het bevoegd gezag de situatie van de inrichting in ogenschouw nemen. Aspecten die de noodzaak tot het stellen van financiële zekerheid of het bepalen van de hoogte van de financiële zekerheid kunnen beïnvloeden zijn:
A. de bedrijfsvoering. Punten van aandacht bij het beoordelen van de bedrijfsvoering zijn: de aanwezigheid van een milieuzorgsysteem en milieujaarverslag; de vergunningseisen, aanvullend getroffen preventiemaatregelen en naleefgedrag van het bedrijf ten aanzien van de milieuvergunning; klachten, incidenten en calamiteiten bij het bedrijf in het verleden; de marktrisico’s van de branche;
B. de financiële situatie van het bedrijf.
De financiële situatie van een bedrijf kan aanleiding zijn om de te stellen financiële zekerheid te verlagen of zelfs geheel achterwege te laten. Immers het Besluit behelst geen verplíchting maar een mógelijkheid om financiële zekerheid te eisen. Wanneer de financiële situatie van een bedrijf goed is, is de kans dat het bedrijf niet aan zijn verplichtingen kan voldoen klein en daarmee het eisen van financiële zekerheid vaak overbodig. Het Besluit moet gezien worden als een ‘stok achter de deur’.
Omvang zekerheid
De door de bedrijven te stellen financiële zekerheid is enerzijds gerelateerd aan de afvalbeheerskosten die samenhangen met de vergunde hoeveelheid afvalstoffen die binnen het bedrijf aanwezig zijn en anderzijds aan het risico op bodemverontreiniging op grond van de Nederlandse Richtlijn Bodembescherming bedrijfsmatige activiteiten (NRB). Voor de bedrijven die onder NRB-risicocategorieën vallen, bedraagt de maximale financiële zekerheid e 225.000.
Vormen van zekerheid
Op grond van het besluit zijn de volgende vormen van financiële zekerheid toegestaan:
(a) bankgarantie/borgtocht;
(b) hypotheek- en pandrecht;
(c) verzekering;
(d) fonds. Het bedrijf is in principe vrij in de keuze van de vorm van de zekerheidstelling. Een verzekering als vorm van financiële zekerheid gaat alleen op voor het dekken van aansprakelijkheid voor milieuschade aan de bodem. De Milieuschadeverzekering (MSV) van de Nederlandse Milieupool is in deze het geëigende instrument.
Tot slot
Het Besluit kan zowel voor het bedrijfsleven als voor financiële instellingen consequenties hebben. Bedrijven die financiële zekerheid opgelegd krijgen via de milieuvergunning doen er goed aan om de verschillende vormen van financiële zekerheid met elkaar te vergelijken. Op basis van deze vergelijking kan een weloverwogen besluit worden genomen over de meest aantrekkelijke vorm van financiële zekerheid. Voor het onderdeel aansprakelijkheid voor milieuschade lijkt de MSV op voorhand de meeste aantrekkelijke optie.
Voor meer informatie over het Besluit kan men terecht bij: ir. H.J.C. Grafhorst, PricewaterhouseCoopers Accountants/GRMS, tel. 030- 219.13.38; e-mail: hein.grafhorst@nl.pwcglobal.com
Bij het verlenen van een milieuvergunning kan de overheid vanaf 1 mei een financiële garantie als voorwaarde stellen.

Reageer op dit artikel