blog

Marktmacht

Archief

Deze week oreert Jeroen Hinloopen, hoogleraar Industriële Organisatie, aan de Universiteit van Amsterdam over de marktmacht van verzekeraars. Hij pleit ervoor om elke contractuele verbinding tussen verzekeringsmaatschappijen en leveranciers van producten of diensten te verbieden.

Hinloopen stelt om te beginnen vast dat de eigenschap ‘angst’ de grote animator van verzekeren is. De mens houdt niet van risico’s en hevelt die daarom graag over naar derden. De psychologische redenatie is nog immer goed te volgen als Hinloopen vaststelt dat de neiging tot verzekeren toeneemt naarmate het risico groter wordt. Geen mens denkt er bijvoorbeeld aan de aanschaf van een paraplu te combineren met een verzekering, maar de aankoop van een fiets is wel reden over een polis te gaan nadenken.

 

Een stap verder gaat de vaststelling van Hinloopen dat verzekeringsmaatschappijen belang hebben bij een omvangrijke schadelast. Dat is immers de basis van hun bestaan: zonder veel schade geen groot risico, dus geen neiging tot verzekeren en geen reden van bestaan voor de verzekeraars. Dit leidt tot een opmerkelijke paradox. Enerzijds hebben verzekeraars belang bij beperking van de schadelast, omdat dit immers hun marge bepaalt. Anderzijds mag die schadelast niet té laag worden, omdat anders de prikkel tot verzekeren verdwijnt.

 

Toeval of niet, tegelijkertijd procedeert de Nederlandse Zorgautoriteit namens zorgverzekeraar Menzis tegen een Zeeuwse apotheek. Inzet is het breken van de marktmacht van de apotheek, opdat de kosten van geneesmiddelen worden gedrukt. Op een andere markt maakt het Verbond van Verzekeraars lawaai over frauduleuze claims. Bij de reparatie van autoruitschades zou 30% bedrog zijn. De vinger gaat richting kleine bedrijven, die op de hoek van een willekeurige parkeerplaats “gratis uw autoruit vervangen”. Over dominante spelers als Carglass en Autotaalglas wordt met geen woord gerept.

 

Net als angst is het streven naar macht een menselijke drijfveer, ook (of juist?) in een vrije markteconomie. De schaduwzijde van macht is echter misbruik. De vraag dringt zich dan ook op, wie het meest gebaat zijn bij volumecontracten met overheersende marktpartijen. Beantwoording van die vraag behoeft serieuze aandacht van de overheid, onder meer via de NMA. De belangen zijn immers groot. Bij een steeds selecter groepje aanbieders ebt concurrentie weg en worden algemene belangen geschaad, zoals kostenbeperking en keuzevrijheid. En dan laten we zaken als werkgelegenheid en evenwichtige verdeling van gelden voor het gemak maar even buiten beschouwing.

 

hdrost@kluwer.nl

Reageer op dit artikel