nieuws

Zelfrijdende auto blijft omgeven met ethische dilemma’s

Schade 1101

De zelfrijdende auto wordt omgeven door ethische dilemma’s. Tegen wie moet de auto aanbotsen wanneer een keuze gemaakt moet worden? Of moet de automobilist zelf worden opgeofferd? Hij is immers degene die er bewust voor heeft gekozen in een zelfrijdende auto plaats te nemen.

Zelfrijdende auto blijft omgeven met ethische dilemma’s

De aan TU Delft verbonden hoogleraar Ethiek & Techniek Ibo van de Poel ging dinsdag op am:innosurance in gesprek met verzekeraars over ethische vragen rond zelfrijdende auto’s. In elk geval hebben ethici en verzekeraars één ding gemeen volgens Van de Poel: ze zijn allebei geïnteresseerd in waar het mis gaat.

Dodelijk ongeval

En het gaat ook wel eens mis, zo is te zien in een Amerikaans filmpje. Het eerste dodelijke ongeval met een Tesla vond in de Verenigde Staten plaats. Dit riep de vraag op wie verantwoordelijk is voor het ongeval. Tesla schoof de schuld terzijde, omdat de bestuurder zich niet aan de instructie had gehouden de handen aan het stuur te houden én omdat de automatische piloot standaard uitstaat en dus actief aangezet moet worden om de auto zelf te laten rijden.

Verdeelde meningen

Toch heeft Tesla als reactie op het ongeluk het ontwerp aangepast. Na drie keer slaat de automatische piloot standaard af. Van de Poel poneerde de stelling dat de autopilot van Tesla uitnodigt te rijden zonder de handen aan het stuur te hebben. De meningen zijn verdeeld. “De risico’s zijn prominent aanwezig. Elk kwartier gaat wel iets fout”, zegt de een. “Tesla heeft de hard- en software ontwikkeld en neemt daar verantwoordelijkheid voor. We doen heel veel dingen die officieel niet mogen”, zegt een ander.

Rechtszaken

Een echt dilemma zal de vraag niet zijn wie formeel de bestuurder is van de zelfrijdende auto. In Nederland hebben al diverse rechtszaken gediend rond de vraag wie de bestuurder is wanneer de handen niet aan het stuur hoeven te worden gehouden, ook al was hier geen sprake van een volledig zelfrijdend voertuig. De bestuurder is en blijft degene die op de bestuurdersstoel zit en het maakt daarbij niet uit of hij de handen al dan niet aan het stuur heeft.

Dreigend gevaar

Wel is een dilemma wat de auto moet doen bij een dreigend gevaar. Rijdt hij de zes mensen op een zebrapad aan? Of kiest hij voor die twee mensen die op de stoep lopen? De bestuurder zelf opofferen is ook nog een optie. “Je redt het nooit als je vanuit het individu blijft denken”, zegt een bezoeker. Een ander: “Er is altijd een keerzijde. De automobilist heeft de keuze gemaakt om in de auto te gaan rijden, dus die moet opgeofferd worden.” Weer een ander: “Maar wat als er nu twee mensen lopen met terminale longkanker die nog een week te leven hebben?”

Niet afremmen

Van de Poel was ook benieuwd of verzekeraars vinden dat ze een rol moeten spelen bij de ontwikkeling en het gebruik van de zelfrijdende auto. Iedereen is het erover eens dat het niet aan de verzekeraar is om de ontwikkeling af te remmen. Stimuleren hoeft niet van iedereen. “Schoenmaker blijf bij je leest”, merkt iemand op. “Je moet je immers behoorlijk verdiepen in de techniek.” Anderen vinden dat er niet aan te ontkomen valt. “Als verzekeraar wil je wel dodelijke slachtoffers voorkomen. Dit is een manier om schade te verminderen. We doen dit ook op andere vlakken.”

Reageer op dit artikel