nieuws

Eenheid en verbondenheid in een dichtslaande deur: Hoe het aankomstceremonieel van de MH17-slachtoffers iedereen wist te raken

Financiële planning 1330

Veel Nederlanders hebben 17 juli 2014, de dag dat vlucht MH17 neerstortte in Oekraïne, nog vers in het geheugen. Minstens even vers is de herinnering aan woensdag 23 juli, de dag van nationale rouw en de dag dat de lichamen van de eerste veertig slachtoffers aankwamen op vliegbasis Eindhoven. Hans Bleijerveld en zijn Team Bijzondere Uitvaarten waren namens Monuta nauw betrokken bij het verzorgen van het aankomstceremonieel dat indruk maakte op veel Nederlanders.

Eenheid en verbondenheid in een dichtslaande deur: Hoe het aankomstceremonieel van de MH17-slachtoffers iedereen wist te raken

Bleijerveld heeft veel ervaring met bijzondere uitvaarten, maar ook voor hem was deze opdracht een aparte. “Later hoorde ik van een nabestaande: ‘Een van de mooiste dingen die me ooit is overkomen was het aankomstceremonieel van de MH17 in Eindhoven’. Kennelijk kun je dus iets waardevols halen uit traumatische ervaringen. En zo moet het bij ons zijn: of het nu groots of klein is, het moet gewoon kloppen.”

Werken onder hoogspanning

Bleijerveld was namens Monuta betrokken bij de voorbereiding van het ceremonieel. “We zijn gevraagd om een adviesrapport te schrijven over bijvoorbeeld de overdracht van de slachtoffers aan de nabestaanden: gebeurt dat per gezin of zodra iemand geïdentificeerd is? Of allemaal tegelijk? Dat zijn vragen waarover we hebben geadviseerd. Het was werken onder hoogspanning.”

Zeker toen na twee dagen bleek dat niet alleen de Nederlandse slachtoffers, maar alle slachtoffers naar Nederland zouden gaan om geïdentificeerd te worden. “Wij wisten toen vanuit onze ervaring dat het een staatsaangelegenheid zou worden en dan is altijd Defensie aan zet. Daar hebben we ons advies op gebaseerd. We hebben bijvoorbeeld vliegbasis Eindhoven geadviseerd. Tijdens het ceremonieel moet je het vliegverkeer stilleggen. Dat kan daar veel makkelijker dan op Schiphol. Het ceremonieel heeft in totaal tien keer plaatsgevonden: als je dan tien keer het vliegverkeer op Schiphol moet stilleggen, heb je een economische ramp. In Eindhoven liggen de faciliteiten bovendien meer binnen handbereik en hadden we al draaiboeken klaarliggen voor de locatie Eindhoven.”

Iedereen kende wel iemand

Het hele ceremonieel is stap voor stap ‘getekend’. “Het begon eigenlijk pas de dag ervoor”, zegt Bleijerveld. “We moesten met elkaar binnen 24 uur een grote organisatie op touw zetten. Dinsdag 22 juli was er om een uur een centrale briefing. Om half twee gingen we aan de slag. We hebben een plattegrond van het platform van het vliegveld gemaakt. We keken naar wat er in de samenleving leeft.” Want de impact van de ramp was groot.

“Veel mensen, ook bestuurders, zeiden: we doen het voor de nabestaanden. En dat is ook zo. Maar als hulpverlening gaat het breder. Want er zijn meer mensen getroffen dan alleen de nabestaanden. We werden geïnspireerd door een krantenartikel waarin stond dat iedereen wel iemand kende die aan boord was. Het was opvallend hoeveel mensen slachtoffers of nabestaanden kenden. Iedereen in Nederland was eigenlijk  getroffen. Voor de ceremonie kwamen we toen op twee kernwoorden: eenheid en verbondenheid. Eenheid vanwege alle lijntjes die we hebben met slachtoffers en verbondenheid omdat we ook het verdriet van de nabestaanden voelden.”

Rouwauto’s

Die kernwaarden komen onder meer terug in de rouwauto’s, geeft Bleijerveld als voorbeeld. “De chauffeurs kregen de opdracht om vijf meter afstand te houden tussen de auto’s. We zijn gewend om in een stoet te rijden, maar die afstand van vijf meter is ongebruikelijk. We hebben het toch gedaan om die eenheid en verbondenheid te benadrukken. Anders zou de ene auto twee meter achter zijn voorganger hebben gereden en de andere auto tien meter. Als je dat vermenigvuldigt met de 74 auto’s die er reden, dan zou je een grote harmonica krijgen. Dat is rommelig om te zien. Die vaste afstand appelleert aan gevoelens van eenheid en verbondenheid.”

Tot 26 tellen

Met die afstand is ’s ochtends geoefend. “De chauffeurs werden steeds gebrieft. Over de onderlinge afstand, maar ook over andere dingen. Bijvoorbeeld dat de raampjes allemaal op dezelfde stand open moesten staan. Allemaal het licht aan, allemaal petten op en hetzelfde pak en stropdas.”

De grootste uitdaging was dat alle portieren van de rouwauto’s tegelijk gesloten moesten worden. “Er konden wel 24 auto’s tegelijk op het platform staan. Als iedereen maar wat zou doen, krijg je een chaos van dichtslaande deuren. We hebben de chauffeurs geleerd om na het commando te tellen van 21 tot 26 en dan het portier zacht te sluiten. Zulke details zijn van enorm belang. Want het moet in één keer goed zijn.”

Mensen dagelijks langs de weg

De gedetailleerde voorbereiding werkte. “Er waren mensen die elke dag weer langs de weg gingen staan. Want de eenheid die de stoet uitstraalde, appelleert aan mensen. En doordat er zoveel mensen stonden, was het een steun voor de nabestaanden”, zegt Bleijerveld. “Tegelijkertijd moesten we er ook voor zorgen dat de ceremonie representatief is voor Defensie. Het hele protocol moest kloppen.

Ook voor de klant van de adviseur

Als specialist van protocollen rondom uitvaarten weet Bleijerveld als geen ander hoe belangrijk het is om de zaken goed te regelen. “We gaan er allemaal vanuit dat we oud en gezond overlijden. Maar de werkelijkheid is anders. Soms kom je in een situatie terecht waarin je leven op zijn kop staat. Net als bij de MH17. Het is dan schrijnend als nabestaanden opeens financieel in de problemen komen. Ik gun iedereen dat het financieel goed geregeld is. Als adviseur heb je misschien ook klanten in je portefeuille die aanspraak kunnen maken op een bijzondere uitvaart. Denk bijvoorbeeld aan brandweerlieden, militairen of veteranen. Wij kunnen daarin met onze kennis en ervaring helpen om een waardig afscheid te verzorgen.”

Dit is een partnerbijdrage van Monuta. Bekijk hier een volledig overzicht van partnerberichten van Monuta.

Meer weten over Monuta? Lees hier meer.

Reageer op dit artikel