nieuws

Van Vroonhoven (AFM): gamification vraagt om nieuwe vorm van toezicht

Branche 1754

Van Vroonhoven (AFM): gamification vraagt om nieuwe vorm van toezicht

De toenemende toepassing van gamification in de financiële dienstverlening brengt grote gevaren met zich mee, waar toezichthouders zich serieus over moeten buigen. Dat betoogde AFM-bestuursvoorzitter Merel van Vroonhoven dinsdag op de Second Annual conference on FinTech and Digital Innovation in Brussel. Een nieuwe vorm van toezicht is nodig, zeker als ook 13-jarigen het doelwit zijn van gamification. “Want die zien ons als prehistorisch.”

Van Vroonhoven vertelde over een klasgenoot van haar 13-jarige zoon die belegde in de bitcoin. Een derdeklasser had zelfs al 3.000 euro verloren. “Het is geen toeval dat jonge mensen zich richten op deze risicovolle investeringen. Het is een gevolg van de gamification van de financiële sector. Meer en meer financiële producten worden aangeboden via technieken die we kennen uit de gamingwereld en de online gokindustrie, die daar op sluwe wijze gebruik van maken.” De angel van gamification is dat je een product altijd gratis kunt proberen via een demoversie. “Je zult in het begin misschien een paar virtuele euro’s winst maken, wat je zelfvertrouwen vergroot. Deze dopaminestoot zorgt ervoor dat je meer wilt. Mensen geloven dat ze klaar zijn voor het echte werk, dus ze gaan door met echt geld.”

Prehistorisch

Aanbieders verleiden consumenten tot impulsaankopen, niet via traditionele kanalen, maar via social media. “Ik ben dus ook blij dat Facebook met deze praktijken is gestopt. Het is goed te zien dat een kanaal zijn verantwoordelijkheid neemt, zoals consumenten ook hun verantwoordelijkheid hebben.” Moeten toezichthouders dan met waarschuwingen komen, vraagt Van Vroonhoven zich af. “Helpen die wel? We moeten ons realiseren dat veel mensen, en zeker jonge mensen, ons als de oude garde zien. Een waarschuwing van een toezichthouder? Nou en? Zij zien ons als prehistorisch. Een onbeduidend verschijnsel in de marge.”

Verbieden of niet?

Voor riskante beleggingsproducten als binaire opties en contracts for difference (CFD’s) waarschuwde de AFM al in 2013 en 2015. Ze zouden zo snel mogelijk van de markt moeten verdwijnen wat Van Vroonhoven betreft. Voor cryptocurrencies en initial coin offerings (digitale tokens waarmee ondernemingen financiering aantrekken) ligt het minder zwart-wit, aldus de AFM-bestuursvoorzitter. Verbieden heeft niet haar voorkeur (“we kunnen geen gordijn optrekken rond ons land”). Waarschuwingen doen uitgaan kan helpen, maar is niet genoeg. “Zeker als dit fenomeen blijft, moeten we goed kijken naar vormen van toezicht die wenselijk zijn.”

Verslavingsonderzoek

We zijn niet de ‘homo economicus’ die we denken te zijn, aldus Van Vroonhoven. “Menselijk gedrag is maar tot op zekere hoogte rationeel. We zijn vaak impulsief en hebzuchtig. De manier waarop misbruik wordt gemaakt van deze voorspelbare tekortkomingen is de nieuwe uitdaging voor wetgevers en toezichthouders.” De AFM gaat komend jaar met deskundigen onderzoek doen naar verslaving. “Als je effectief toezicht wilt houden, moet je weten hoe mensen worden misleid. Uitwisseling van kennis en ervaring is essentieel voor effectief toezicht.” Van Vroonhoven wijst er ook op dat er nog veel vragen zijn rondom de komende privacywet AVG en betalingsrichtlijn PSD2. “Wat is de relatie met de financiële regelgeving? Daar moeten we dringend naar kijken.”

Reageer op dit artikel