nieuws

Opnieuw vertraagde distributierichtlijn is ‘gemiste kans’ voor harmonisatie

Branche 1912

De precieze datum van invoering is nog altijd niet definitief bekend, maar duidelijk is wel dat verzekeringsjuristen een flinke kluif krijgen aan de nieuwe Europese richtlijn voor Verzekeringsdistributie (IDD). De IDD laat zich gelden op tal van aspecten van het verzekeringsvak. Veel verandering voor Nederland lijkt de richtlijn in de praktijk echter niet te hebben, zo bleek tijdens een ACIS-symposium. Ons land loopt op veel vlakken al voorop op de nieuwe Europese regels.

Opnieuw vertraagde distributierichtlijn is ‘gemiste kans’ voor harmonisatie

Eind vorige week organiseerde het Amsterdam Centre for Insurance Studies (ACIS) een symposium over de juridische aspecten van (de implementatie) van de richtlijn verzekeringsdistributie. Allereerst hield spreekstalmeester en onafhankelijk consultant Cees de Jong het publiek in de Amsterdamse Industrieele Groote Club voor dat de EU-brede invoering van de richtlijn nog wel even op zich kan laten wachten.

Uitstel toegejuicht

“De deadline van 23 februari waarop de nationale implementatiewet moet zijn ingevoerd wordt niet gehaald. Veel landen zijn gewoon nog niet zover”, aldus De Jong. Op 28 februari beslist de Europese Commissie of de omzetting van de richtlijn in nationaal recht wordt uitgesteld tot 1 juli van dit jaar, een voorstel dat op voorhand in ieder geval al wordt toegejuicht door Insurance Europe, de Europese koepel van nationale brancheorganisaties in de verzekeringsindustrie.

Tijdlijn te krap

William Vidonja, hoofd bedrijfsvoering bij Insurance Europe: “Aangezien de gedelegeerde voorschriften pas op 20 december in het Publicatieblad van de EU werden gepubliceerd voor een richtlijn die op 23 februari in werking treedt, vindt de industrie deze tijdlijn te krap om verzekeraars een realistisch tijdschema te geven om de nodige veranderingen in te voeren. Uitstel stelt verzekeringsmaatschappijen in staat zich beter voor te bereiden op de correcte implementatie van de IDD, wat ook de consumenten ten goede zal komen.” De inwerkingtreding van de IDD werd al eerder uitgesteld, tot 1 oktober 2018.

Regulering bemiddelaars

Hoewel Adfiz en het Verbond van Verzekeraars aangaven blij te zijn met dit uitstel, lijkt de IDD inhoudelijk weinig te veranderen voor de regulering van aanbieders, adviseurs en bemiddelaars in het Nederlandse verzekeringslandschap, zo hield Kitty Lieverse, hoogleraar financieel toezichtrecht aan de Radboud Universiteit (Nijmegen) het publiek in Amsterdam eind vorige week voor. “De IDD heeft betrekking op het adviseren over, het voorstellen van, het verrichten van voorbereidend werk, het sluiten van de verzekering en het assisteren en het beheer, in het bijzonder bij een schadegeval. Dat is vergelijkbaar met de Nederlandse implementatiewet. Dat bemiddeling wordt gereguleerd, is voor Nederland ook niet nieuw. De AFM schreef hier al een brief over in september 2014.”

Opname vergelijkingssites

Echt afwijkend in de IDD ten opzichte van de Nederlandse wetgeving is de opname van vergelijkingssites in de richtlijn. Die schaart de IDD onder de richtlijn als deze informatie verschaffen op basis van criteria, waarbij de klant kiest op basis van een ranglijst, en als de consument de mogelijkheid heeft om direct of indirect de verzekering te sluiten.

Aanvulling op dienstverlening

Verder kent de IDD het begrip ‘nevenverzekeringstussenpersonen’. Hieronder schaart Europa bedrijven of personen die een andere hoofdwerkzaamheid hebben en alleen verzekeringen aanbieden als aanvulling op hun dienstverlening. “Het gaat daarbij doorgaans om schadeverzekeringen”, legt Lieverse uit. “Het mag niet gaan om levensverzekeringen tenzij het past bij de hoofdwerkzaamheden. De nevenverzekeringstussenpersonen moeten wel voldoen aan de compliancevoorwaarden maar niet aan de eisen die aan een bemiddelaar gesteld worden.”

Verlicht regiem

In de Nederlandse situatie gaat het onder meer om reisbureaus, die reis- en annuleringsverzekeringen aanbieden en telefoonwinkels die een toestelverzekering aanbieden. Lieverse: “Voor hen geldt dat ze wel vergunningplichtig zijn, maar niet standaard dat ze gebruik kunnen maken van het verlichte regiem.”

Keuze voor gold plating

Het is een van gevolgen van de minimumharmonisatie waarvoor bij de implementatie van IDD is gekozen. Nederland kies daarbij, zoals vaker tijdens het symposium wordt gememoreerd, voor gold plating, de ruimte die het van Brussel krijgt om een strengere nationale invulling te geven. In het geval van de reisbureaus en de telefoonwinkels worden deze vergunningplichtig op grond van de Wft, onder meer als de premie meer dan € 600 per jaar per polis bedraagt.

Gemiste kans

Annamária Vágási, jurist financiële zaken bij De Nederlandsche Bank en in 2012 winnaar van de toenmalige Generali am: scriptieprijs, noemt de Europese keuze voor minimumharmonisatie een gemiste kans. “Minimumharmonisatie is niet de goede weg om harmonisatie te bereiken. Het betekent dat je op weg naar een gelijk speelveld ervoor kiest om langzaam te lopen.” Ze zet vraagtekens bij de wens van de Europese wetgever om daadwerkelijk een gelijk speelveld te bereiken. “Genieten consumenten op grond van de richtlijnen en de implementatie daarvan overal dezelfde bescherming? Ik heb mijn twijfels.”

Signalen van excessen

De richtlijn mist in die zin volgens haar een belangrijke kans, al kan samenwerking tussen de toezichthouders volgens haar alsnog voor convergentie zorgen. “Er ligt een grote rol voor de Europese Commissie en EIOPA (de Europese toezichthouder) om goed in te spelen op signalen van excessen en handvatten te bieden voor convergentie.”

Reageer op dit artikel