nieuws

Fraude-onderzoeker Jos Bijl (Aegon): ‘Als je niks doet, ben je 720.000 euro kwijt’

Schade 11341

Vorig jaar werd een man met een stratenmakersbedrijf veroordeeld om ruim een ton terug te betalen aan Aegon. Hij was volledig arbeidsongeschikt verklaard vanwege rugklachten, maar na intensief onderzoek van de verzekeraar bleek van een pijnlijke rug weinig terug te zien. Jos Bijl, fraude-onderzoeker bij Aegon, gaf de leden van het Haags Verzekeringscentrum aan de hand van deze casus een inkijkje in de achtergrond van zo’n onderzoek. Hoe dik het bedrog er soms bovenop ligt, en hoe moeilijk het toch blijkt zo’n zaak rond te krijgen.

Fraude-onderzoeker Jos Bijl (Aegon): ‘Als je niks doet, ben je 720.000 euro kwijt’

Bijl werkte sinds 2012 aan de zaak van de stratenmaker. De schade was boven komen drijven vanwege de ‘moeilijk medisch objectiveerbare klachten’ van de verzekerde en het vermoeden dat klachten overdreven werden. De lange looptijd van de claim zorgde ervoor dat Aegon een forse reservering moest maken voor de schade. “Als je niks doet, ben je 720.000 euro kwijt”, zegt Bijl.

Lichtbruine laarzen

De eerste onderzoeksfase was een analyse van openbare bronnen. Vreemd genoeg is de belangrijkste de website van de ondernemer zelf, waarop hij te zien is bij de renovatie van een schoolplein. Niet op alle foto’s is hij even goed herkenbaar. “De lichtbruine laarzen waren de trigger”, zegt Bijl bij een foto waarop een knielende man is te zien. Op andere foto’s wordt duidelijk dat het gaat om de verzekerde die zware fysieke arbeid verricht op het schoolplein. “Op dat moment doe ik daar nog geen uitspraken over. Dat is aan de medisch expert. Die vraag ik of dit nu zo’n houding is waarvan hij zelf zegt het niet te kunnen.”

Volgens Bijl voelt zo’n medisch expert zich ook bedonderd in dit soort fraudezaken. Een verzekeringsarts kan meestal ook niet meer dan afgaan op wat de verzekerde hem vertelt. “Soms zegt een arts wel eens ‘die meneer had wel heel vieze nagels, ik zou dat eens uitzoeken’, maar over het algemeen is een medisch expert daar niet op ingericht.”

Heimelijke observatie

Om te voorkomen dat de verzekerde de gevonden beelden uit de openbare bronnen afdoet als een momentopname, of ‘een goede dag’, besluit Bijl een persoonlijk onderzoek in te stellen. “In dit geval met heimelijke observatie. Dus een busje in de straat met een camera achter het raam.”

De externe rechercheurs krijgen de opdracht vanaf zeven uur ’s ochtends te posten bij het bedrijf. Als ze om kwart voor zeven arriveren, treffen ze de man al aan op de werkplaats. Sjouwend met balken. De observaties vinden plaats in blokken, dus twee dagen achter elkaar. Ook weer om te voorkomen dat de verzekerde later zal zeggen dat hij de dag erna alleen maar op bed kon liggen. Op dag twee van het onderzoek blijkt dat de man zijn werkdagen om half zes ’s ochtends begint en aan het eind van de middag ophoudt. Aan Aegon verklaarde alleen af en toe op de zaak te komen voor een klein klusje.

Grondboor

Tijdens het onderzoek worden foto’s gemaakt van vrijwel alle bewegingen die de man niet meer zou kunnen maken. “Alleen torderen misten we nog”, zegt Bijl, die vervolgens de foto op het scherm laat zien waarop de man met een grondboor een gat maakt om daar een zware paal in te laten zakken. De foto’s verbazen Bijl ook. “Wat is dit voor flauwekul, denk je dan.” 

Als de arbeidsdeskundige op een middag bij de man langskomt, is het persoonlijk onderzoek nog niet afgerond. De onderzoekers zien hem ’s ochtends nog werken en ’s middags naar huis gaan om zich om te kleden voor het bezoek van de verzekeringsarts. Als Bijl en zijn collega’s de man in een persoonlijk gesprek confronteren met het bedrog, blijft de fraudeur tegenwerpen dat het om momentopnames gaat. Desalniettemin wordt hij geroyeerd en het geld teruggeëist.

Te zwaar middel

De zaak komt in 2015 voor de rechter. Tot ongeloof van Bijl stelt die de fraudeur in het gelijk. Het persoonlijk onderzoek was volgens de rechter een te zwaar middel geweest. Het beeldmateriaal werd daarom als onrechtmatig verkregen bewijs aangemerkt. In hoger beroep wint Aegon de zaak alsnog. Bijl vermoedt dat het eerste vonnis iets te maken had met de tijdgeest. “Er waren toen net een aantal zaken geweest waarin de rechter vond dat het persoonlijk onderzoek te makkelijk werd ingezet. Wij hebben altijd gehandeld volgens de Gedragscode Persoonlijk Onderzoek.”

Intenties

In de zaal wil een adviseur weten hoever iemand die arbeidsongeschikt is mag gaan om het leven zin te geven zonder dat er meteen een persoonlijk onderzoek ingesteld wordt. “Het gaat altijd om intenties”, antwoordt Bijl. “Als iemand vertelt wat hij doet, dan is het geen probleem. Maar als iemand bewust liegt en zaken verzwijgt, dan is het een ander verhaal.” 

Reageer op dit artikel