nieuws

Oostendorp (Volksbank): ‘Bankieren met menselijke maat en met ruimte voor emotie’

Financiële planning 837

In een overvolle Winkel van Sinkel in de binnenstad van Utrecht kwamen gisteravond professionals samen die uitgenodigd waren voor het Volkscafé, georganiseerd door De Volksbank. Het thema van de avond werd door presentator Art Rooijakkers, die velen van ons kennen van onder andere het tv-programma Wie is de Mol, als volgt uitgelegd: “Financiële weerbaarheid; dus gezond en zeker leven in Nederland zodat je een tegenslag kunt overleven”. Maurice Oostendorp, directievoorzitter Volksbank, vatte de visie van de bank wat betreft dit onderwerp als volgt samen: ‘Bankieren met de menselijke maat en met ruimte voor emotie’.

Oostendorp (Volksbank): ‘Bankieren met menselijke maat en met ruimte voor emotie’

De Volksbank pakte in de Winkel van Sinkel flink uit. Rooijakkers werd geflankeerd door co-presentator en hoogleraar Henriëtte Prast (lid Eerste Kamer, D66). Prast combineert in haar werk finance met behavioral economics, cognitieve linguïstiek en sociale psychologie. Ook aanwezig was Gerjoke Wilmink, directeur Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud). Het Nibud bracht gisteren het rapport Financiële administratie in een digitaal tijdperk uit en had ‘meegekeken’ bij de totstandkoming van de Barometer Financiële Onbezorgdheid van de Volksbank.

Financiële planning en vermijdingsgedrag

Minstens 40% van de Nederlanders heeft moeite om het overzicht over hun financiële administratie te bewaren, zo blijkt uit het rapport van het Nibud. Door het gebruik van automatische incasso’s vergeet 44 % van de Nederlanders dat ze lopende abonnementen hebben. Drie op de tien Nederlanders kunnen rekeningen niet betalen omdat andere betalingen via automatische incasso’s het budget al hebben verbruikt.

De Volksbank onderzocht iets anders; namelijk de financiële bezorgdheid van Nederlanders en publiceerde het visiestuk Financiële Weerbaarheid online. De Barometer Financiële Onbezorgdheid, die gisteravond werd besproken, is een onderdeel van dat stuk. “Door op te komen voor de Nederlandse consument in het maatschappelijk debat dragen wij ook op die manier bij aan een financieel weerbaar Nederland”, zo valt in het visiestuk van de bank te lezen.

4 factoren bij financiële bezorgdheid

34% van de Nederlanders is volgens de bank financieel bezorgd. Van de minst bezorgden is 29% hoogopgeleid, van de meest bezorgden blijkt 37% laag opgeleid. De Barometer is ontwikkeld in samenwerking van de Behavior Change Group (Radboud Universiteit Nijmegen), waarbij het Nibud dus betrokken was als adviseur. Vier factoren spelen volgens de bank een belangrijke rol bij de financiële bezorgdheid van mensen:

  1. Financiële planning; 40% legt geen geld opzij voor de toekomst
  2. Gevoel van controle; gevoel van weinig controle op financiële situatie
  3. Zelfvertrouwen; 33% heeft geen vertrouwen in eigen kunnen bij financiële problemen
  4. Vermijdingsgedrag; 33% denkt liever niet aan zijn of haar financiële situatie en 25% vindt het openen of bekijken van bankafschriften vervelend

Financieel overzicht is complex

Rooijakkers begon de avond met het vermijdingsgedrag bij mensen. Volgens Prast komt dit omdat financieel beheer in deze digitale tijd voor veel mensen complex is. “Het is een misverstand dat alleen hoogopgeleiden de controle op hun financiën op orde hebben. Ik snap bijvoorbeeld ook nog steeds mijn uniform pensioen overzicht helemaal niet en vele collega’s met mij.” De complexiteit werkt volgens Prast vermijdingsgedrag in de hand.

Volgens Prast houdt financiële weerbaarheid in: het kunnen omgaan met geld op een manier die past bij je echte doelen. Prast: “We zien bijna geen geld meer, alles gaat met het pasje en straks hebben we niet eens meer een pasje nodig maar kan het met de vingerafdruk. Die drempels die we vroeger hadden, geen geld kunnen opnemen bij de bank in het weekend, die zullen verdwijnen. We zien het geld niet meer en daardoor is het niet tastbaar en geven we het sneller uit. We moeten terug naar vroeger. Jongeren worden roekelozer en materialistischer waardoor de omgang met financiën ook verandert.”

‘Personal touch’

Cabaretier, columnist en theatermaker Johan Fretz gaf de avond een ‘personal touch’ met het verhaal over zijn jeugd, maar ook over zijn huidige ervaringen. “Mij is gevraagd om te praten over hoe ik ben opgegroeid. Ik groeide op in armoe met twee ouders in de bijstand. We konden niet op vakantie, kochten kleren bij de Zeeman of Wibra, waar je als kind eigenlijk niet wil zijn. Soms hadden we weinig eten aan het einde van de maand. Het gevoel van ellende heb ik echter nooit gehad.”

Ik heb altijd geloofd dat je je geschiedenis kunt ontgroeien

Je geschiedenis kunnen ontgroeien

Fretz vervolgde: “Inmiddels ben ik bijna vergeten hoe ik ben opgegroeid. Ik werk hard en verdien al meer dan vijf jaar als zelfstandige mijn geld.” De theatermaker sprak ook zijn verbazing uit toen hij vertelde hoe je jeugd je kan blijven achtervolgen, ook in je financiële situatie: “Mijn partner en ik woonden in een woongroep aan één van de grachten in Amsterdam. Toen we wilden verhuizen naar een appartement aan ’t IJ werden we enthousiast begeleid door een vastgoedpartij, tót het moment dat ze onze papieren bekeken. Het bleek dat op mijn naam een ‘rode vlag’ stond, zonder dat ik een notering bij de BKR had en er werd me niet uitgelegd waarom. Ik was totaal in paniek.”

Schimmige partijen die je financiële gedrag napluizen

“Later werd me uitgelegd dat er ook vastgoedpartijen zijn die bij schimmige partijen je financiële gedrag napluizen en dan kan zelfs vier maal een herinnering van bol.com, die je ooit hebt ontvangen, een ‘rode vlag’ betekenen. Inmiddels hebben we ons appartement kunnen kopen, maar van deze ervaring schrok ik heel erg. Ik heb altijd geloofd dat je je geschiedenis kunt ontgroeien.”

Fretz nam de ruimte om te pleiten voor de zachte waarden: “Het hoofd is nog steeds het belangrijkste in de financiële wereld, maar het hart is ook belangrijk, erken mensen in hun waardigheid en investeer in die zachte waarden zoals het motiveren van mensen.”

Situaties en verleidingen tegengaan

Maurice Oostendorp, directievoorzitter van de Volksbank, schoof ook aan tafel om het over een ‘financieel gezond leven voor alle mensen in Nederland’ te hebben. Hij gaf aan dat het de missie van de bank is om te bankieren ‘met menselijke maat’. “Met ruimte voor emotie, dus ik voel me aangesproken door wat Johan net zei. Die 34% van de Nederlanders die financieel bezorgd is, dat zijn uitkomsten die niet heel schokkend zijn. We leven immers in een behoorlijke schuldeneconomie.”

Ambitie: de bank is er voor je

Oostendorp merkte ook op dat een grote meerderheid in het onderzoek, zo’n 60%, nee had geantwoord op de vraag: ‘merk je dat de bank er voor je is als je in de problemen komt?’ en dat de Volksbank dit wil veranderen. “Dat is een ambitie die we hebben, om dat vertrouwen in de bank de komende jaren fors te verhogen.” Met die missie en de nieuwe visie, wil de bank ‘een bijdrage leveren aan het maatschappelijke debat rondom financiële weerbaarheid’.

Maatschappelijke verantwoordelijkheid

Oostendorp vertelde dat ook de bank moet veranderen om mensen weer te kunnen motiveren in hun ‘financiële weerbaarheid’: “Daarom zijn we ook gestopt met samenwerkingen met incassobureaus. En we hebben afgesproken dat we binnen deze missie, ook naar de stakeholders toe, niet voor de maximale waarden gaan.” Rooijakkers vroeg daarop of dit alles wel bij de rol van banken hoort. Prast gaf daarop aan: “Ja, allerlei wanbetalers is voor de bank zelf ook niet goed. Ik zie de banken als het hart en de bloedvaten van de samenleving. Ik vind die maatschappelijke verantwoordelijkheid wel terecht en dit lijkt mij een goede start.”

Reageer op dit artikel