Markt reageert vol ongeloof en onbegrip

De Nederlandsche Bank (DNB) ziet serviceabonnementen die assurantiekantoren aangaan, veelal met particuliere klanten, als een rechtsbijstandverzekering. Dat is het geval als géén provisie wordt ontvangen maar alleen abonnementsgelden van de klant.

Kantoren die op deze manier werken, uiteraard zonder vergunning voor uitoefening van het verzekeringsbedrijf, plegen een economisch delict, zo stelt de toezichthouder.

DNB heeft dit standpunt verwoord in een brief aan Multisafe-directeur Michael Mackaaij. Die wilde van de toezichthouder duidelijkheid over de mogelijkheid volledig van provisies over te stappen naar servicebijdragen. "De brief is helder", zegt Mackaaij. "Alle pleidooien voor CAR of provisieloos werken zijn loze woorden. De huidige wetgeving staat het gewoon niet toe", concludeert hij.

Multisafe ontvangt nu nog zowel provisies van verzekeraars als maandbijdragen van klanten en overtreedt daarom niet de wet. "Maar ik ken kantoren waar dat wel het geval is."

Rechtsbijstandverzekering

In december gaf DNB nog richting dit tijdschrift (AM 24, pag. 1) aan dat intermediairbedrijven voor het hanteren van serviceabonnementen géén vergunning als verzekeraar nodig hadden. De conclusie is nu dat dit nadrukkelijk wél een vereiste is. Volgens DNB is sprake van een overeenkomst en moet het abonnementstarief worden aangemerkt als premie. Bovendien zijn diensten als schadebehandeling, schadeafwikkeling en advies bij scheiding of geboorte van een kind te typeren als een onzeker voorval. "Daarmee wordt voldaan aan alle criteria in de definitie van verzekering volgens het Burgerlijk Wetboek; wij beschouwen deze overeenkomsten als rechtsbijstandverzekeringen (branche 17, WFT)", aldus de toezichthouder.

Geen sjoege

"Onbegrijpelijk." Dat is de eerste reactie van Wim Zwartkruis en Frank Hoffmans, directeuren van Van der Poel Advies respectievelijk Klap, op het standpunt van DNB. Beide intermediairbedrijven werken al enige tijd met een dergelijk serviceabonnement en zijn vast van plan dat te blijven doen. "Omdat wij naast de abonnementsbijdragen nog provisie ontvangen", is de formele verklaring van Hoffmans. "Bovendien bieden wij voor het abonnement zekere diensten als een persoonlijk adviseur en geïnformeerde prolongatie."

Hoffmans merkt dat Klap na de commotie over de DNB-brief meer moet uitleggen aan klanten. Wat informeler moet hij dan ook moeite doen zijn woede te onderdrukken. "Nieuwe ontwikkelingen in de branche worden om zeep geholpen. Typisch een standpunt van een boekenwurm zonder sjoege van de markt."

Vertraging

"We praten niet over een onzeker voorval", stelt Zwartkruis van Van der Poel Advies. "Onze intentie is klanten te adviseren over hun risico's, te voldoen aan onze zorgplicht. Schadeafwikkeling is onderdeel van dat pakket, maar wordt niet expliciet als wederdienst genoemd." Ook Zwartkruis heeft weinig begrip voor het standpunt van DNB. "Ik kan er met mijn hoofd niet bij."

Voor Henk in 't Veld van intermediair DFD betekent de brief van DNB vertraging in de overgang van provisie naar abonnementstarieven. "Nu combineren we provisie met een maandtarief van _ 4. We willen, net als Multisafe, helemaal van provisie af. De zoektocht naar nieuwe business- en verdienmodellen wordt zo vertraagd."

Laagdrempelig

De federatie Fidin, belangenbehartiger namens intermediairkoepel Adfiz, zegt in reactie dat haar juristen er bovenop zitten. "Aanpassing van de wet is nodig, maar dat wordt een langdurige kwestie. We zoeken daarom naar een snelle, praktische oplossing. Dit onderwerp staat bovenaan de agenda van ons reguliere overleg met de toezichthouder."

Fidin vindt het Verbond van Verzekeraars aan haar zijde. "Dit effect kan niet bedoeld zijn, gelet op de maatschappelijke discussie over de rol van het intermediair en diens beloning. Abonnementen geven consumenten een laagdrempelige toegang tot de dienstverlening van het intermediair", aldus het Verbond. "Bovendien biedt het meer keuzevrijheid; consumenten kunnen ook kiezen voor intermediairs met een ander model, bijvoorbeeld declaratie op basis van daadwerkelijk geleverde diensten."

Het Verbond meent dat het intermediair onnodig wordt beknot in het ontwikkelen van nieuwe bedrijfs- en beloningsmodellen. "Het is immers weinig aannemelijk dat intermediairs zich zullen laten binden aan de wettelijke eisen die aan verzekeraars worden gesteld."

Hypotheekshop

Toezichthouder DNB heeft per brief wel goedkeuring gegeven aan de abonnementsvorm die De Hypotheekshop hanteert voor zijn tweejaarlijkse APK (Advies Periodieke Keuring). Daar betalen hypotheekklanten maandelijks _ 20 voor. Eerder bood De Hypotheekshop ook de mogelijkheid deze vorm van nazorg te kopen via een koopsombetaling van _ 2.160 (10% korting op een tienjarig abonnement). Die betalingsvorm heeft De Hypotheekshop afgeschaft, zegt directeur Rob Bavelaar. "Er was wettelijk geen bezwaar tegen, maar de AFM wees ons erop dat vooruitbetaling maatschappelijk gezien op bezwaren kan stuiten."