De door de Haagse rechtbank bevolen wijziging in het inzagebeleid van rechtsbijstanduitvoerders heeft forse gevolgen in de branche. Verzekeraars en intermediairorganisaties buigen zich over de consequenties van de uitspraak (zie AM 2, pag. 7) en SP-Kamerlid De Wit heeft er schriftelijke vragen over gesteld.

Het Verbond van Verzekeraars wil met de NVA en NBVA in overleg over de gevolgen van de rechterlijke uitspraak voor de gegevensoverdracht aan tussenpersonen in rechtsbijstandzaken. De rechter in Den Haag oordeelde begin december dat het 'ja, tenzij'-beleid moet wijzigen in een 'nee, tenzij'-beleid.

   Het Verbond adviseert rechtsbijstandverzekeraars om de eigen bedrijfsvoering te toetsen aan de rechterlijke beschikking, waar nodig interne processen aan te passen en met een machtigingsformulier te gaan werken. "Meer impliciete vormen van toestemming, zoals vermelding in de polisvoorwaarden dat informatie aan derden kan worden verstrekt, is niet toereikend." Het Verbond beschouwt de rechterlijke uitspraak als een "verbetering van het uiteindelijke doel van verzekeraars én tussenpersonen: consumenten zo goed mogelijk bij te staan".

Extranet

Grote rechtsbijstanduitvoerders als DAS, Arag en SRK hebben er in de afgelopen weken geen gras over laten groeien. Zij hebben ieder voor zich al met het intermediair gecommuniceerd.

   DAS stelde in een brief: "Wij waren al bezig om de verstrekking van dossiergegevens te veranderen. Daarbij is het doel dat de verzekerde en, na uitdrukkelijke toestemming van de verzekerde, ook u de dossiergegevens langs elektronische weg kan inzien." DAS hoopt de elektronische inzagemogelijkheid binnen enkele maanden te introduceren. Tot dan toe worden geen dossiergegevens verstrekt, maar tussenpersonen kunnen via het extranet wel kennisnemen van schademeldingen van verzekerden uit hun portefeuille.

Koren op de molen

Heel wat tussenpersonen, onder wie Hans Hemessen, kregen de indruk dat de beschikking koren op de molen was voor rechtsbijstandverzekeraars. Hemessen liet dat ook blijken en hij was niet de enige.

   "De felle toon van sommige reacties van tussenpersonen op die stap heeft ons wel wat teleurgesteld", aldus DAS. "Het is jammer om te lezen dat rechtsbijstandverzekeraars het eigenlijk wel prettig zouden vinden dat tussenpersonen 'geen controle meer kunnen uitoefenen'. Het is ook niet waar. Wij houden het er maar op dat iedereen zich een beetje overvallen voelt en dat we allemaal nog aan de gewijzigde omstandigheden moeten wennen."

Voorbeeldbrief

Arag heeft het intermediair bericht dat niet meer standaard de kopieën van brieven of informatie over dossiers worden toegestuurd. Wanneer een verzekerde een nieuwe zaak rechtstreeks bij Arag meldt, stuurt Arag alleen kopieën naar de tussenpersoon "wanneer uw relatie dat wenst en uitdrukkelijk akkoord gaat".

   De uitspraak van de rechtbank en de veranderingen in de informatievoorziening zijn uitsluitend van toepassing op schadedossiers, stelt Arag. Verder suggereert Arag het intermediair om aan verzekerden die een claim indienen op hun rechtsbijstandverzekering voortaan een brief te sturen met daarbij een machtigingsformulier. De maatschappij heeft de tussenpersonen een voorbeeldbrief gestuurd.

Internationale aandacht

DAS wijst er op, dat de beschikking inmiddels ook wordt bestudeerd door de internationale vereniging van rechtsbijstandverzekeraars (Riad). Verder zegt DAS, dat alleen de betrokken partij, SRK, beroep kan instellen. "De vraag is of hoger beroep uiteindelijk tot een andere uitkomst leidt. De rechter wees in de beschikking ook op de kernwaarden vertrouwelijkheid en onafhankelijkheid, die niet alleen gelden voor de advocatuur maar ook moeten gelden voor alle rechtshulpverleners. En wie zou het daar nu niet mee eens willen zijn?"

'Schending geheimhoudingsplicht' 

SP-Kamerlid Jan de Wit wil opheldering van staatssecretaris Albayrak (Justitie) over "de illegale praktijken van de commerciële rechtsbijstandverzekeraar SRK". De Wit doelt op de (voorbije) mogelijkheid voor het intermediair om klantdossiers via het extranet in te zien.

    SRK is op last van de Haagse rechtbank bezig de gegevensoverdracht aan derden helemaal in overeenstemming te brengen met de wet- en regelgeving. De eisen die aan SRK worden gesteld, gelden vanzelfsprekend ook voor andere rechtsbijstanduitvoerders. De Wit: "Ik wil weten of en hoeveel rechtsbijstandverzekeraars zich ook schuldig hebben gemaakt aan deze schending van de geheimhoudingsplicht, die mede is ontstaan door, jawel, marktwerking in de rechtsbijstand."

    De vragen van De Wit houden verband met het voornemen van de regering om de omvang van gesubsidieerde rechtsbijstand terug te dringen. 

Zie ook:  'Beperking gegevensoverdracht is onwerkbaar'