In de personenschadewereld lijken de ontwikkelingen dit jaar over elkaar heen te buitelen. Op tal van fronten zijn er ontwikkelingen gaande. Er zijn allerlei initiatieven om partijen meer op één spoor te brengen, mede onder druk van de Tweede Kamer en minister Donner van Justitie. Maar soms vliegen de vonken er af: de letselschadeadvocaten doen niet meer mee aan de ontwikkeling van een Gedragscode en bijna tegelijkertijd ging Achmea (Nederpoort) op de ziel van diezelfde advocaten staan.

Er is al vele jaren sprake van een golfbeweging in de mate van spanning of harmonie in de personenschadewereld. Exemplarisch voor deze golfbeweging was de toespraak die Maarten Tromp hield bij de lancering van zijn boek 'Personenschade in de Praktijk' in november 1996. Waar de inhoud van het boek vooral het harmoniemodel ademde, moest Tromp ten tijde van de publicatie erkennen dat het in de praktijk van dat moment meer richting het conflictmodel ging.

Hij maakte tijdens de presentatie gewag van een tendens naar schadereductie bij verzekeraars. In het boek stelde Tromp (aan het adres van belangenbehartigers van slachtoffers): "Bedenk daarbij dat het de verzekeraar op zich niet te doen is om schadereductie, maar om schadebeheersing". Zo snel kan het dus verkeren.

Veel congressen die waren bedoeld om de marktpartijen nader tot elkaar te brengen (wie herinnert zich niet de populaire Audaletbijeenkomsten in de tweede helft van de jaren negentig), hadden als averechts resultaat dat men zich dieper in de loopgraven groef dan voordien.

Gedragscode

Aan de Universiteit van Tilburg wordt, onder leiding van professor Maurits Barendrecht, gewerkt aan een Gedragscode voor Letselschade. De ontwikkeling daarvan wordt vooral gestimuleerd (en ook gesponsord) uit de kring van aansprakelijkheidsverzekeraars. In beginsel zat de hele markt aan tafel, maar de advocatuur maakte van begin af aan duidelijk dat men zich niet wilde binden aan procedurele normen.

De Werkgroep Artsen Advocaten (WAA) haakte af en binnen de overkoepelende organisatie van letseladvocaten (LSA) waren het de zogeheten slachtofferadvocaten (ASP) die in toenemende mate bezwaren hadden. Dat liep zodanig op, dat de LSA eind juni een buitengewone ledenvergadering moest beleggen. Daar werd besloten om uit het 'Tilburgse overleg' te stappen. Tegelijkertijd nam de LSA zich voor om de contacten met Slachtofferhulp Nederland te intensiveren.

Slachtofferhulp Nederland stelde zich vierkant naast het Verbond van Verzekeraars op in de afwijziging van het gedrag van de letselschadeadvocaten. "De overheid en de politiek moeten de LSA maar tot de orde roepen", aldus het nijdige Verbond.

Keurmerk

Verder werd er het afgelopen jaar in betrekkelijke stilte gewerkt aan de totstandkoming van een keurmerk voor personenschaderegeling. Het initiatief daartoe was begin vorig jaar genomen door het bureau Korevaar Van Dijk. Er werd onder meer overleg gestart met Stichting Ombudsman en met Slachtofferhulp Nederland.

Het lag in de bedoeling om het Keurmerk enkele maanden geleden naar buiten te brengen, maar daarvoor moesten nog diverse partijen voor het initiatief gewonnen worden. Dat ging niet van een leien dakje. De Nationale LetselTelefoon vond de inhoud van het keurmerk nog veel te vrijblijvend. Steen des aanstoots vormde onder meer de (te grote) ruimte die voor 'no cure no pay' wordt gelaten. Er wordt nu nog druk aan het Keurmerk gesleuteld.

Loos Forum

Letselschaderegelaars zijn altijd bezig met het woord. Is het niet in mondeling overleg of onderhandelingen dan is het wel met rapportages. Inhakend op die veronderstelde discussielust, opende het Nationaal Platform Personenschade (NPP) in mei dit jaar een Forum op zijn internetsite. De animo was in de eerste weken meer dan bedroevend: nihil.

De eerste stelling betrof de NPP-aanbeveling Huishoudelijke Hulp. "Reacties zijn mogelijk tot 1 juli. Daarna volgt een evaluatie door NPP Werkgroep Normering", zo stond in het op 19 mei uitgegeven persbericht. Het duurde tot 17 juni voordat er werd gereageerd. Mevrouw I.T. van Delft-Duijvesteijn was de eerste (en bleef de enige) die reageerde. "Ik ben absoluut van mening dat deze aanbeveling veel discussie voorkomt en dat dit prettig is voor alle betrokkenen! " Deze instemmende reactie van een juridisch medewerker van Stichting Achmea Rechtsbijstand betekent, dat het NPP rap klaar kan zijn met de evaluatie van de forumdiscussie. Later schreef Van Delft nog een tweede reactie: "Overigens ben ik de mening toegedaan dat deze aanbeveling ook de verzorging van huisdieren dient te omvatten. Denk hierbij vooral aan dieren die uitgelaten moeten worden, of paarden die verzorgd en bereden dienen te worden. Ik ben erg benieuwd naar de mening van anderen hierover." Maar niemand liet zich uit de tent lokken.

Op 27 juni plaatste het NPP een nieuwe aanjager op het Forum: Vindt u dat de buitengerechtelijke kosten in doorsnee letselzaken genormeerd dient te worden? Graag uw mening!

Pas zes weken later, op 8 augustus, kwam de allereerste reactie. Deze was opnieuw van mevrouw Van Delft.

Mediation

De personenschaderegeling is een terrein waarop conflictbemiddeling onder de noemer 'mediation' nadrukkelijk wordt gepromoot.

Verzekeraars haken hierop steeds meer in, de één overigens enthousiaster dan de ander. Uit een 'rondvraag' van Result Mediation bleek begin dit jaar dat een maatschappij als Nationale-Nederlanden al vrij veel werk maakt van mediation.

In tegenstelling tot NN heeft Achmea nog geen ervaring met het inschakelen van een mediator. Jan van der Harst, manager bij Achmea Personenschade, liet begin juli op de website van Nederpoort weten: "We hebben nu wel het verzoek van een advocaat gekregen om een mediator in te schakelen bij een bepaald schadedossier. Dat verzoek gaan we zeker positief bekijken."

Als we het over Nederpoort hebben, komen we in dit bestek natuurlijk te spreken over het thema Letselschade, dat medio dit jaar centraal werd gesteld op deze website van Achmea. De belangstelling van het publiek werd gewekt met (zacht uitgedrukt) spraakmakende reclames op televisie en radio en in de krant.

Werken aan handicap

In de televisiereclame wordt een slachtoffer van letselschade zittend in een vissersbootje ten tonele gevoerd. Slagersknecht Gijs heeft een jaar geleden "in zijn duim gehakt" en de interviewer vraagt hoe het nu met hem is.

Over zijn belangenbehartiger zegt Gijs: "M'n advocaat wil alleen maar uren schrijven, hè". Die advocaat, mr. Malkovitsj, wordt zittend in een luie stoel, kennelijk nabij de golfbaan, geïnterviewd. Op nonchalante toon en met een erg ongeïnteresseerde houding zegt de advocaat: "Ik heb namens Gijs een claim ingediend, maar zoiets kan zich jarenlang voortslepen. Dat is heel normaal."

In de radioreclame wordt Malkovitsj geïnterviewd in de Golf- & Countryclub van Nederpoort. Hij vraagt aan het eind daarvan begrip van de vragensteller: "Ja, hoor eens: mijn cliënt is natuurlijk niet de enige die aan zijn handicap moet werken, hè."

Kwetsend

De vereniging Advocaten voor Slachtoffers van Personenschade (ASP) diende bij de Reclame Code Commissie een klacht in. Zowel in de radio- als de tv-reclame worden volgens de ASP kwetsende karikaturen van slachtoffers en letselschade-advocaten neergezet.

Volgens John Beer, voorzitter van de ASP, is de reclame misleidend en in strijd met de waarheid, de goede smaak en het fatsoen. Hij vindt de reclame tevens nodeloos kwetsend voor slachtoffers van letselschade en voor advocaten die hen begeleiden bij de afwikkeling van letselschadeclaims.

"Het is onjuist, en derhalve misleidend, te suggereren dat de afhandeling van letselschadeclaims wordt vertraagd door het optreden van advocaten. In de praktijk lijkt de oorzaak van vertraging in de afhandeling juist bij aansprakelijkheidsverzekeraars als Achmea te liggen. Tevens kan Achmea de ongeclausuleerde belofte '95% van alle letselschadegevallen binnen twee jaar op te lossen' niet waarmaken en is om die reden misleidend", aldus Beer.

De Reclame Code Commissie wees de klacht af, waarna ASP tegen de uitspraak in beroep ging. (Bij de afronding van deze editie van AM was er nog geen uitspraak gedaan).

'Niets is wat het lijkt'

Intussen werd op Nederpoort.nl stevig gediscussieerd. Onder anderen Bart Holthuis, voormalig voorzitter van de LSA mengde zich in de strijd. "Streven verzekeraars samen met 'Tilburg' er niet naar schadevergoedingsbedragen te normeren met als gevolg dat slachtoffers niet krijgen waar ze recht op hebben (volledige schadevergoeding), maar op gemiddelde standaardvergoedingen?" " Heeft de minister niet, door de Tweede Kamer het vuur na aan de schenen gelegd, zonder enig relevant onderzoek te doen, maar uitsluitend om de Tweede Kamer koest te houden, het onderzoek van Tilburg ondersteund? Maken minister en verzekeraars geen schandalig misbruik van gebrekkig onderzoek door nota bene een stichting die zegt op te komen voor de belangen van slachtoffers? Zal het resultaat van dit alles niet zijn, dat de positie van slachtoffers niet geweldig verslechtert, terwijl er in feite alleen noodzaak is voor die 5% van alle gevallen, die ook Achmea erkent niet binnen twee jaren te kunnen oplossen, slimme dingen te bedenken, zodat die 5% eindelijk eens aangepakt wordt? Wat valt Achmea met dat reclamefilmpje over slagersknecht Gijs van slagerij Wildeboer voor mij vreselijk door de mand. Scherts vind ik prima, maar suggereer niet dat het aan de uren schrijvende advocaten ligt dat het allemaal zolang duurt. Slachtoffers van Nederland: Niets is wat het lijkt!", aldus Holthuis.

Lotnummer

Taco Zuidema van Verkruisen Advocaten deed ook een duit in het zakje van de discussie op Nederpoort.nl. Hij schreef over de door hem beleefde rechtsongelijkheid tussen verzekeraars voor wat betreft de behandelingsduur van de zaken. "Er zijn verzekeraars die, op hun beurs lettend, proberen een redelijke en vlotte regeling tot stand te brengen, maar er zijn ook verzekeraars, die er echt een potje van maken. Ik zeg tegen mijn cliënten altijd als het om een verkeerszaak gaat: het kenteken van de auto van uw wederpartij is uw 'lotnummer'."

Pieroverleg

Letselschaderegelaar Peter Koudstaal keek het slagveld aan en nam het initiatief voor een bijeenkomst van belangenbehartigers van slachtoffers. Dit gebeurde onder de noemer 'Pieroverleg', vernoemd naar de plaats van handeling: de Pier in Scheveningen.

De bijeenkomst trok begin deze maand enkele tientallen bezoekers.

In het kader van dit overleg was een enquête georganiseerd. Die viel niet bij iedereen in goede aarde. De Werkgroep Artsen Advocaten (WAA) stelde begin oktober in een brief aan de leden. "Het

WAA-bestuur ontraadt u aan deze enquête of anderszins aan het zogenaamde 'Pieroverleg' mee te werken. Het WAA-bestuur ziet geen belang in dergelijke willekeurig samengestelde overlegvormen. De ervaring met het 'Barendrecht-overleg' over procedurele normering heeft geleerd dat er agenda's meespelen die in strijd zijn met de belangen van slachtoffers en van de letselschade-advocatuur."

Koudstaal heeft op 20 april volgend jaar een nieuw 'Pieroverleg' geagendeerd.

in het verkeerde keelgat.