Spaarzin en kostenbewustzijn zijn kwaliteiten waar met name Nederlanders wereldwijd bekend om staan. Opvallend genoeg worden die kwaliteiten bij beleggingsverzekeringen nauwelijks gecombineerd. Wel wordt tot op de gulden de belastingaftrek berekend, maar men laat zich vervolgens in slaap sussen door rendementen die niet zijn wat ze lijken te zijn. Het onderzoek van pensioenadviesbureau Valkenburg en actuarieel bureau Hammer heeft blootgelegd dat verzekeraars hun eigen kosten maar mondjesmaat bekend maken aan de consument. En over de kosten van beleggingsfondsen wordt al helemaal niet gerept. De consument kan hierdoor geen goed inzicht krijgen in de producten, laat staan een onderlinge vergelijking maken. Het onderzoek maakt voorts duidelijk dat de in de gedragscode Rendement en Risico opgenomen definitie van nettofondsrendement, in de praktijk door verzekeraars op diverse manieren wordt geïnterpreteerd. De vraag rijst daarbij in hoeverre dat onbewust gebeurt. Het is daarom toe te juichen dat het intermediair, bij monde van de NBvA, om een objectieve beoordeling van prestaties van beleggingsfondsen vraagt. De roep komt echter rijkelijk laat. Als zelfs specialisten als Hammer en Valkenburg anno nu moeten constateren geen goede productvergelijking te kunnen maken, hoe kunnen modale assurantie-adviseurs hun klanten dan van adequaat advies voorzien? Een pijnlijke en verontrustende constatering als men bedenkt dat momenteel bijna de helft van de individuele levenproductie op beleggingsbasis wordt gesloten. Het NBvA-initiatief beperkt zich echter tot de beleggingskant van unit-linkedproducten, terwijl inzicht in de kosten van de verzekeraar minstens zo belangrijk is. Een eerste aanzet tot meer openheid en duidelijkheid op dit punt kunnen verzekeraars zelf geven. Een wezenlijke aanscherping van de gedragscode Rendement en Risico is hiervoor het aangewezen instrument. Een goed begin zou een drastische beperking van het aantal op te voeren kostenposten zijn. Het is niet meer van deze tijd om je als verzekeraar te verschuilen achter voor de consument onduidelijke kostenposten. De variëteit doet vermoeden dat niet alle kosten ook werkelijk door de maatschappij worden gemaakt. Verzekeraars wekken eerder de indruk een deel van de winst te willen versluieren. Een gebrek aan openheid dat Beon Leven niet verweten kan worden: deze maatschappij voert simpelweg 'winstopslag' op als één van de kostenposten. Wim Abrahamse