nieuws

‘Autobranden horen nu eenmaal bij Culemborg’

Schade 1830

Culemborg wordt al jaren geteisterd door een lange reeks van autobranden. Het probleem is inmiddels zo hoog opgelopen dat de gemeente zich zorgen maakt over de sociale veiligheid van bewoners. Onderzoekers van het Verwey-Jonker Instituut onderzochten de problematiek.

‘Autobranden horen nu eenmaal bij Culemborg’

Het onderzoeksinstituut stelde de volgende vragen: “Wat zijn de oorzaken van de frequente incidenten, zoals autobranden, in Culemborg? Wat zijn sterke elementen van de huidige aanpak van sociale veiligheid? Waar liggen kansen voor verbetering (handelingsrichtingen en veiligheidsarrangementen)?”. Het onderzoek is onderdeel van het door de gemeente Culemborg op te starten programma ‘Duurzame Weerbaarheid’.

Justitie is het zat

Eind januari kwam het nieuws naar buiten dat justitie en de gemeente Culemborg een beloning van € 20.000 uit hadden geloofd voor de tip die leidt naar de daders van de reeks autobranden waar de stad al jaren mee kampt. De gemeente neemt het grootste deel van de beloning voor haar rekening. Justitie en de gemeente Culemborg zijn de autobranden zat.

Jeugdcriminaliteit

Overlast van jeugd en jeugdcriminaliteit wordt door alle respondenten in het onderzoek als belangrijkste oorzaak genoemd, dat met name in de wijk Terweijde speelt. “Ook brengen meerdere respondenten inbraken en autobranden met deze groep jongeren in verband. De meeste respondenten stellen dat de overlast en criminaliteit de afgelopen jaren is verminderd, maar desondanks een centraal thema blijft. De politiecijfers en de shortlistmethode van jeugdgroepen ondersteunen dit beeld. Uit het jaarplan 2016-2017 van de gemeente Culemborg blijkt dat er volgens de shortlistmethode in 2016 twee hinderlijke en één overlastgevende jeugdgroep in Culemborg actief waren”, zo valt te lezen in het onderzoek.

Gewenning

Op de vraag welke veiligheidsproblemen in Culemborg spelen, is het onderwerp autobranden in het onderzoek van het onderzoeksinstituut door de respondenten niet als afzonderlijk thema benoemd. “Dit komt enerzijds omdat autobranden worden gelinkt aan onderwerpen als jeugdoverlast, criminaliteit en overlast van verwarde personen, en anderzijds omdat er sprake lijkt te zijn van gewenning: ‘autobranden horen nu eenmaal bij Culemborg’. Toch achten we het van belang hier nader op in te gaan. Autobranden dragen bij aan het gevoel van onveiligheid, een slecht imago van de stad (of een bepaald deel daarvan) en ondermijnen het overheidsgezag”, zo schrijven de onderzoekers.

Verzekeringsfraude

Afrekeningen in criminele of relationele sfeer, ondermijning van het gezag door enkele jongeren die zich met criminele activiteiten bezighouden, pyromanie, verzekeringsfraude en kopieergedrag van jongeren uit verveling, het willen stoken van onrust of status willen verkrijgen, werden door de respondenten als mogelijke motieven voor de autobranden opgegeven.

Voedingsbodem

Als voedingsbodem voor het gedrag van de brandstichters gaven de respondenten de volgende elementen aan: “(…)de demografische samenstelling van de aanpakwijken, en vooral de aanwezigheid van een aantal multiprobleemgezinnen in de wijk Terweijde, een gebrekkig toekomstperspectief onder jongeren, een straatcultuur waarin status en geld een centrale rol spelen en onvoldoende ondersteuning van sommige ouders aan hun kinderen”.

Aanbevelingen

Op basis van de antwoorden van respondenten en de gestelde sociale diagnose kwamen de onderzoekers tot vier overkoepelende aanbevelingen voor het versterken van de aanpak van sociale veiligheid en incidenten in Culemborg: “het tegengaan van een perceptie van onaantastbaarheid, het doorbreken van een negatieve sociale controle in met name de wijk Terweijde, het versterken van de integrale samenwerking en het bieden van een (toekomst)perspectief aan jongeren”.

Aanpak

De respondenten benadrukten ook het belang van creativiteit en innovatie in de repressieve aanpak. Daar waar strafrecht geen uitkomst biedt, kan men bijvoorbeeld
meer gebruik maken van bestuursrechtelijke instrumenten. Te denken valt aan het korten op de uitkering, het opleggen van bestuurlijke boetes, gebieds- en groepsverboden en meldplicht. De integrale samenwerking binnen het interventieteam gericht op het opsporen van fraude wordt als voorbeeld aangehaald van een dergelijk instrument.

De geïnterviewde personen zijn door de gemeente Culemborg aangedragen. Van deze 24 personen zijn: 7 personen werkzaam in het veiligheidsdomein (politie, OM en ambtenaren bij de afdeling Openbare Orde en Veiligheid van de gemeente Culemborg) 10 personen werkzaam in het sociaal domein (wijkcoach, wijkmanager, woningcorporatie, sociale wijkteam en voortgezet onderwijs) 7 personen woonachtig in Culemborg (2 jongere en 5 oudere bewoners).

Reageer op dit artikel