nieuws

Operatierisico’s op afstand

Schade 655

Dankzij remote technology kunnen chirurgen patiënten opereren die zich duizenden kilometers verderop bevinden. Wat zijn de risico’s van deze telechirurgie? En hoe verzeker je dergelijke technieken?

Operatierisico’s op afstand

In 2010 onderging de 70-jarige Brit Kenneth Crocker wegens hartritmestoornissen een hartoperatie in het Glenfield Hospital in Leicestershire. Dit was echter geen gewone operatie. Het was telechirurgie, of chirurgie op afstand.

Een robotarm schoof een buis Kenneths lichaam in die door de chirurg vanuit een andere kamer met een afstandsbediening het hart in werd geleid om daar het zieke weefsel te behandelen. De baanbrekende operatie werd door de artsen een ‘enorm succes’ genoemd. Dit was volgens het team de eerste keer dat een operatie werd uitgevoerd door een volledig op afstand bestuurde robot.

Opkomende techniek

Telechirurgie is nog geen gemeengoed. “Maar het is wel iets om rekening mee te houden”, aldus Matthew Clarik, wetenschappelijk en technisch directeur bij verzekeringsmakelaar La Playa, gespecialiseerd in life sciences en medische biologie. Recent onderzoek toont aan dat de geschatte waarde van medische roboticabedrijven in 2021 in de Verenigde Staten US$ 20 miljard zal bedragen. “Afgezet tegen de totale Amerikaanse uitgaven voor gezondheidszorg is dat een peulenschil. Maar zodra die sector zich goed gaat ontwikkelen, zou dat veel hoger kunnen worden.”

Scott McFarlane, UK and Ireland life science manager bij Chubb, is het daarmee eens. “Er zijn steeds meer specialistische verzekeringsprogramma’s voor life science-bedrijven die chirurgisch-medische producten en robotica-technologie ontwikkelen en leveren. Life science gaat samen met informatietechnologie en telecommunicatie. De traditionele risico’s die met life science gepaard gaan, worden daardoor steeds groter.”

Operationeel risico

Operaties met robotica brengen veel risico’s met zich mee. Uit een onderzoek van de Universiteit van Illinois, het Massachusetts Institute of Technology en het Rush University Medical Center in Chicago blijkt dat er 144 sterfgevallen, 1391 gevallen van letsel en 8061 defecten in apparatuur geregistreerd werden op 1,7 miljoen robot-procedures die tussen januari 2000 en december 2013 werden uitgevoerd.

Er werd melding gemaakt van afgebroken instrumenten die op het lichaam van de patiënt vielen, elektrische vonken die brandwonden veroorzaakten en systeemfouten die ertoe leidden dat de ingreep langer duurde dan gepland.

‘8061 defecten in apparatuur en 144 sterfgevallen tijdens 1,7 miljoen operaties met robotica’

Matthew van La Playa: “Het probleem vanuit verzekeringsoogpunt is dat er maar weinig effectiviteits- en veiligheidsgegevens beschikbaar zijn over het gebruik van robotica bij chirurgie op afstand. Het beoordelen van de risico’s en het vaststellen van een prijsstelling voor een verzekering verloopt daarom moeizaam.”

Cyberrisico’s

Hij ziet méér potentiële problemen op verzekeringsgebied. “Denk aan productaansprakelijkheid of aansprakelijkheid bij technische defecten als het systeem niet doet wat het zou moeten doen. Dit soort systemen zijn nauw verweven met computerwetenschap, telemetrie en virtual reality die allemaal een complexe variëteit aan risico’s met zich meebrengen. Al die systemen zijn sterk van elkaar afhankelijk om goed te kunnen functioneren.”

Een andere bron van zorg die Matthew aanstipt, is cyberrisico. Wat gebeurt er als iemand het systeem hackt terwijl een chirurg aan het opereren is? Hij vertelt dat er veel processen worden aangespannen door patiënten die hun privacy geschaad zien als er een nieuw systeem in gebruik wordt genomen. Ook intellectuele eigendom lijkt een bron van zorg te worden voor professionals.

Jonge markt

Hoewel chirurgie op afstand een relatief nieuw fenomeen is, hebben verzekeraars volgens Scott van Chubb al uitgebreide ervaring met claims op het gebied van medische en chirurgische apparatuur. “Als de patiënt letsel oploopt, is het de vraag of dat te wijten is aan de apparatuur of aan een fout van de chirurg. Bij operaties op afstand vormen de risico’s van het gebruikte netwerk, de software en de hardware extra complicaties. Als het netwerk uitvalt als er een operatie aan de gang is, is er dan een chirurg aanwezig om het over te nemen?”

“Verzekeraars hebben alleen tijd nodig om de juiste dekkingsgraad en voorwaarden vast te stellen”

Gezien het gebrek aan informatie en de risico’s die daarmee gepaard gaan, zou je denken dat verzekeraars moeite hebben met deze materie. Maar net als bij elke andere jonge markt, hebben verzekeraars tijd nodig om de juiste dekkingsgraad en geschikte voorwaarden vast te stellen. Ook bestuursaansprakelijkheid was ooit een niche en is nu een enorme wereldwijde markt.

Het lijdt geen twijfel dat verzekeraars bereid zijn spannende, nieuwe risico’s zoals chirurgie op afstand in hun pakketten op te nemen. Scott: “In onze segmenten life science en ICT verzekeren we de risico’s die gepaard gaan met medische apparatuur, robotica en telecommunicatierisico’s, en de risico’s van het openbaar worden van patiëntgegevens. Het is dus simpelweg een kwestie van dekkingen samenvoegen.”

 

Telechirurgie in het kort

Chirurgische ingrepen die met behulp van robot- en computertechnologie op afstand kunnen worden uitgevoerd, noemen we ook wel telechirurgie of chirurgie op afstand.

In 2001 werd er voor het eerst een trans-Atlantische operatie uitgevoerd. Chirurgen in New York opereerden toen een 68-jarige vrouw in Straatsburg in Frankrijk. Ze gebruikten op afstand bediende robots om haar galblaas te verwijderen. Die operatie kreeg de naam Operation Lindbergh, naar de eerste trans-Atlantische vlucht die Charles Lindbergh van New York naar Parijs maakte.

France Telecom zorgde voor de glasvezelverbinding en Computer Motion leverde een aangepast Zeus robotsysteem. De hele opstelling werd klinisch getest, waarna de patiënt in september 2001 geopereerd werd. Het Zeus-systeem is inmiddels doorontwikkeld tot de Da Vinci-operatierobot.

 

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.