nieuws

SEO: ‘Flexibilisering van de AOW-leeftijd heeft nauwelijks toegevoegde waarde’

Pensioen 1310

Flexibilisering van de AOW-leeftijd heeft nauwelijks toegevoegde waarde. Bij een flexibele AOW-leeftijd kan niemand meer dan een jaar eerder met pensioen dan nu. Weinig mensen zullen er gebruik van maken omdat de meesten niet op een sociaal minimum willen leven. Dat blijkt uit onderzoek van SEO Economisch Onderzoek in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW).

SEO: ‘Flexibilisering van de AOW-leeftijd heeft nauwelijks toegevoegde waarde’

Zelf bepalen wanneer je met pensioen gaat, staat hoog op de politieke agenda. In Nederland wordt de AOW-leeftijd in stappen verhoogd naar 67 jaar in 2021. De centrale vraag van het onderzoek dat SEO Economisch Onderzoek in opdracht van het ministerie van SZW uit heeft gevoerd was: ‘Maar wanneer willen mensen met pensioen?’ Dat verschilt individueel, aldus het rapport. Hierdoor “lijkt een flexibele AOW-leeftijd een logische gedachte.” Bijna niemand zou echter gebruik maken van een flexibele AOW-leeftijd blijkt uit het onderzoek. “Een flexibele AOW-leeftijd levert een hardwerkende bouwvakker per saldo dus weinig op”, is één van de conclusies van het rapport. Werkgevers in metaal en bouw pleiten sinds deze zomer echter wel voor flexibelere AOW-leeftijd.

In 2016 werd een initiatiefwetsvoorstel ingediend tot flexibilisering van de AOW-leeftijd. Het wetsvoorstel geeft de mogelijkheid om de AOW-uitkering twee jaar eerder en tot vijf jaar later te laten ingaan. Voorwaarde is dat het inkomen bij eerder opnemen van de AOW niet onder het sociaal minimum zakt. Een flexibele AOW-leeftijd zet echter weinig zoden aan de dijk, aldus het onderzoek.

Eerder met pensioen

De meeste mensen willen eerder met pensioen dan de AOW-leeftijd. Mensen met een eigen huis, een partner met inkomen en mensen met een relatief lage levensverwachting kiezen vaker om eerder te stoppen met werken. Niet iedereen heeft die keuze. Vooral mensen met een relatief lage opleiding, laag inkomen en weinig vermogen kunnen niet eerder dan de AOW-leeftijd met pensioen. Degenen die niet eerder met pensioen kunnen verrichten vaker fysiek zwaar werk.

Deeltijdpensioen

Opvallend is dat veel mensen volgens het onderzoek met deeltijdpensioen willen, maar dit niet doen. De belangrijkste belemmering is een gebrek aan kennis van de mogelijkheden en consequenties. Werkgevers zijn ook niet altijd happig op deeltijdpensioen. Het huidige pensioensysteem biedt werkenden al de mogelijkheid om eerder met pensioen te gaan wanneer zij voldoende aanvullend pensioen hebben opgebouwd. Een derde van de werkenden doet dat ook volgens het onderzoek– met name mensen met een hoger inkomen.

Momenteel heeft 83 procent van de werkenden voldoende aanvullend pensioen opgebouwd om minimaal een jaar eerder met pensioen te gaan zonder onder het sociaal minimum te komen. Bijna 70 procent van de werkenden kan meer dan drie jaar eerder met pensioen zonder onder het sociaal minimum te komen. Een flexibele AOW-leeftijd voegt hier vier maanden aan toe.

Door een flexibele AOW-leeftijd slechts vier maanden eerder met pensioen

Elf procent van de werkenden kan nu niet eerder dan op AOW-leeftijd met pensioen, en hooguit vier maanden eerder bij een f exibele AOW-leeftijd. Zes procent kan nu een maand tot een jaar eerder met pensioen, terwijl zij met een flexibele AOW-leeftijd vier maanden tot 16 maanden eerder met pensioen kunnen. Vooral mensen met een lager inkomen en zelfstandigen die te weinig aanvullend pensioen opbouwen, gaan nu ongewild niet eerder met pensioen. Zij treden vaker uit via een arbeidsongeschiktheids- of werkloosheidsuitkering. Met een flexibele AOW-leeftijd kunnen zij weliswaar iets eerder met pensioen maar weinigen zullen dit doen, melden de onderzoekers, omdat dit betekent dat zij op een sociaal minimum moeten leven.

Flexibele AOW-leeftijd beïnvloedt de arbeidsparticipatie niet

Een flexibele AOW-leeftijd heeft geen invloed op de feitelijke keuze van de pensioenleeftijd, zo blijkt uit een enquête onder werkenden. Een flexibele AOW-leeftijd beïnvloedt de arbeidsparticipatie volgens het onderzoek niet. Mensen zullen mogelijk wel hun AOW eerder opnemen als dit mogelijk wordt, maar ze doen dit dan in plaats van hun aanvullend pensioen eerder opnemen. Daardoor heeft een flexibele AOW-leeftijd geen baten in de vorm van meer vrije tijd. Al met al zijn de baten van een flexibele AOW-leeftijd afwezig. Er zijn alleen kosten voor de samenleving. Die kosten bestaan vooral uit uitvoeringskosten voor de SVB en pensioenuitvoerders en advieskosten voor burgers.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.