nieuws

Folkert Pama (ASR) wil af van pensioenverlamming: ‘Wie hypotheek kan afsluiten, kan ook z’n pensioen regelen’

Pensioen 2042

Folkert Pama, sinds oktober 2016 directeur sales en klantbediening bij het pensioenbedrijf van ASR vindt dat er wel erg snel naar de uitvoerder wordt gewezen als het pensioen dreigt tegen te vallen. “Je zult je als deelnemer zelf in je pensioen moeten verdiepen. En in een eerder stadium keuzes moeten maken.”

Folkert Pama (ASR) wil af van pensioenverlamming: ‘Wie hypotheek kan afsluiten, kan ook z’n pensioen regelen’

Pama (1970) stapte vorig jaar over van premiepensioeninstelling Be Frank (de eerste in Nederland) naar ASR. Hij was vanaf de start bij de joint venture tussen Delta Lloyd en Binck Bank betrokken (in 2014 kocht Delta Lloyd alle aandelen) en zag het in zes jaar tijd uitgroeien tot een volwaardige uitvoerder.

Van start up naar gevestigde orde. Hoe bevalt dat?
Pama: “Dat is een persoonlijke uitdaging. In het kleine team van BeFrank konden we heel slagvaardig werken. Maar het was geen vrijplaats. Ik had daar ook te maken met de corporates Delta Lloyd en Binck en ik had rapportage- en resultaatsverplichtingen. Dat is ook goed, een start-up hoeft geen speeltuin te zijn, dat zou ik niet kunnen verantwoorden naar mijn klanten. Enfin, de governancemodellen ben ik dus wel gewend. De vraag is: kan ik hier dezelfde slagkracht bereiken? ASR is groot genoeg om relevant te zijn in de pensioenmarkt maar heeft gelukkig toch nog korte lijnen. Het is vooral belangrijk om de snelheid er in te houden. Wat ik meeneem is daadkrachtig optreden. Niet te veel praten, maar ook gelijk doen. Je medewerkers moeten weten wat de strategie is. Past het daarbinnen en is het in het belang van de klant? Nou, waar wacht je dan nog op?”

Je was voorheen alleen verantwoordelijk voor een PPI. Nu heb je een verzekeringsbedrijf, een PPI samen met BrandNewDay en heeft ASR ook een APF opgericht. Hoe gaat het met die laatste?
“Goed. Er zitten nu drie werkgevers in. Het seizoen loopt, het is een spannende fase. Het Nederlandse pensioenfonds is vooral gericht op de pensioenfondsenmarkt en partijen kijken er serieus naar.”

Het is toch ook een alternatief voor onbetaalbare verzekerde regelingen?
“Ja, maar hou er rekening mee dat er ook binnen het APF een premiestelling geldt die is gebaseerd op de marktrente. De eerste klanten van het Nederlandse pensioenfonds zijn inderdaad klanten die een DB-regeling bij een verzekeraar hadden, zoals de Efteling. Het is mooi dat die zich aansluiten. De grote vraag is welke ondernemingspensioenfondsen er gaan overstappen, dat is voor het APF de belangrijkste ontwikkeling.”

Kunnen pensioenadviseurs er mee uit de voeten?
“Het is nieuw voor ze en ze doen er veel onderzoek naar. Als je vooral veel verzekerde regelingen hebt geadviseerd dan treed je wel in een nieuwe wereld. De PPI was in die zin een makkelijker vehikel. Dat is alweer zes jaar geleden. Toen was dat een heel mooie oplossing voor DC-regelingen met veel eenvoud en online opties. Inmiddels is de markt doorontwikkeld, de verzekeraar heeft niet stilgezeten en kan nu hetzelfde als een PPI. Sterker: met de wet doorbeleggen is de verzekeraar in het voordeel omdat je dan één klantreis kunt neerzetten van opbouw naar uitkering. Binnen de PPI kan dat niet. In die zin is de wet doorbeleggen een gamechanger.”

Er was onlangs op amweb een stevige discussie tussen Rob Goedhart en onder andere ASR over de wet doorbeleggen. Hij vroeg zich af wat verzekeraars doen voor de mensen die nú een pensioenuitkering moeten aankopen.
“Ik kan helaas geen wet verzinnen die het probleem van de lage rente oplost. Kijk: bij een DC-product moet er een evenwicht zijn tussen risico en rendement. Als jouw risico zit in een lage rente op einddatum, dan moet je in de lifecycle dat renterisico afbouwen. De mensen die nu een probleem hebben die hebben dat renterisico niet afgebouwd.”

Wie had dat moeten doen?
“Euh…die mensen kunnen producten kiezen en die producten worden geanalyseerd door adviseurs. Het is makkelijk om naar het einde van de keten te wijzen, naar de uitvoerder, maar dat is toch echt een wisselwerking.”

Maar wie is dan de schuldige?
“Moet er een schuldige zijn? En is er echt een probleem?”

Jij denkt van niet?
“Het probleem is afhankelijk van die afdekking. Ik weet niet in hoeverre dat is gebeurd. Als het risico niet is afgedekt en je kon het niet lopen, dan heb je een probleem.”

Wie gaat huidige pensioendeelnemers vertellen: doe iets aan je renterisico, want het gaat niet goed zo?
“Niemand gaat dat letterlijk vertellen. Wij bieden lifecycles aan die het renterisico automatisch afdekken, dan hoeft niemand je er specifiek op te wijzen. En als het gaat om de nieuwe wet doorbeleggen, dan zullen we deelnemers informeren als ze zo’n vijftien tot tien jaar voor hun pensioendatum zitten. Want dan moet je dat eigenlijk al beslissen.”

Maar wat weet je daarvan op je 53e?
“Dat is moeilijk. Maar als je nu een hypotheek afsluit, dan committeer je je ook voor dertig jaar. Kunnen mensen dat wel inschatten? Jazeker. Het is gebleken dat mensen dat kunnen! Maar bij pensioen gaan alle luiken dicht, en kunnen mensen het ineens niet. Dan is er ineens verlamming.”

Komt dat omdat in het pensioendomein de werkgever geadviseerd wordt, maar de deelnemer niet?
“Dat zou kunnen. Iedereen zou aan de financiële planning moeten. Als ik mijn keuken verbouw dan haal ik er ook mensen bij die er verstand van hebben. Tenzij ik handig ben, dan doe ik het zelf. Dat geldt voor pensioen ook. Je kunt zelf kijken met behulp van een aantal tools. Je kunt het aan een familielid vragen. Of je gaat naar een financieel planner. Dat is ieders eigen verantwoordelijkheid. Het kan toch niet zo zijn dat je pas op pensioendatum ziet: ik heb te weinig en nu moet het voor mij opgelost worden? Je kunt toch niet het probleem bij een ander leggen? Maar dat is nu wel gaande in Nederland. Terwijl je pensioen slechts een van de onderdelen van je financiële planning is.”

Heeft de werkgever een rol?
“Absoluut. Ik zie zeker dat werkgevers advies voor werknemers faciliteren. Ik zie dat adviseurs zich daarin specialiseren en ook richting werknemers diensten ontwikkelen. Wij doen dat ook als aanbieder, door middel van helpende communicatie. Geen advies, maar inzicht en overzicht. In ons portaal kun je ook je andere pensioenregelingen aanroepen. Er zitten Nibudgegevens in die zeggen wat voor pensioen gebruikelijk is voor iemand met jouw salaris. Dat kan bezoekers triggers geven om ermee aan de slag te gaan. Als aanbieder moeten we de keuzes in ieder geval duidelijk en begrijpelijk brengen. Maar dat ontslaat de werknemer niet van zijn eigen verantwoordelijkheid.”

Erger je je aan die onbekwaamheid of verlamming?
“Ach, ergeren is het niet eens. Ik denk dat we met z’n allen dat door de jaren heen zo gekweekt hebben.”

Hoeveel mensen in jullie bestand maken keuzes?
“Nog heel beperkt. Het meeste zie je nog de uitruil van partnerpensioen omdat de partner zelf wel een pensioen heeft. Ik denk dat het aantal kiezers zal toenemen omdat er heel veel gaat veranderen en ik denk dat mensen dat best kunnen. Een hypotheek is ook ingewikkeld, net als een zorgverzekering. Het kiezen van een energieleverancier is ook niet makkelijk, maar het lukt wél!”

Je pleit voor eigen verantwoordelijkheid. Mogen mensen dan ook zelf bepalen of ze überhaupt opbouwen?
“Ik denk dat er wel een bepaalde vorm van paternalisme in moet zitten. Dat hebben mensen ook nodig. We zullen een vorm van automatische deelname moeten houden en een minimum dat je erin moet stoppen. Anders gaat iedereen op het sociaal stelsel leunen.”

Welke nieuwe bewindspersoon zou je graag zien op het ministerie van SZW?
“Ik hoop op een minister van Pensioen.”

En wie moet dat zijn?
“Ze mogen me bellen. Nee, serieus, geef het nou eens de aandacht die het nodig heeft en kom met minister van Pensioen. Ik zou dat echt toejuichen.”

Niemand zit op pensioen te wachten, je hebt best een ondankbare baan.
“Dat vind ik niet. Pensioen is voor later zegt men, maar dat klopt niet. Pensioen is voor nu. Als ik morgen overlijd dan gaat mijn vrouw per direct met pensioen. Als ik morgen tegen een bus loop en ik raak arbeidsongeschikt dan start binnen twee jaar mijn arbeidsongeschiktheidspensioen. Dat is ook pensioen. Laten we dat meer uitdragen.”

Foto: Wilco van Dijen

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.