nieuws

‘Taal speelt grote rol bij pensioenkeuzes’

Pensioen 1102

Om consumenten goede pensioenkeuzes te laten maken, moeten aanbieders het aantal complexe keuzes beperken en inspelen op het gevoel. Taal speelt daarbij een grote rol, stelt onderzoeksinstituut Netspar naar aanleiding van literatuurstudie en een internationale vergelijking. Pogingen om mensen financieel op te voeden kunnen beter achterwege blijven: “Financiële educatie is nauwelijks effectief als het gaat om het begeleiden van mensen naar de meest passende pensioenkeuze.”

‘Taal speelt grote rol bij pensioenkeuzes’

Het onderzoek is vervat in een ‘Netspar Brief’, een verkorte versie van een onderzoeksrapport, geschreven door Henriëtte Prast. De ontwikkelingen op pensioengebied leiden er naar verwachting toe dat pensioendeelnemers steeds meer keuzemogelijkheden krijgen. Daarin schuilt een gevaar, aldus Netspar: “Wanneer mensen meer (complexe) financiële keuzes moeten maken, brengt dit het risico op uitstelgedrag en slechte/verkeerde keuzes met zich mee.” Vooral bij complexe keuzes vertrouwen mensen op hun intuïtie en niet op ratio. “Het gevoel dat wordt opgeroepen met taal (met name het gebruik van metaforen) speelt een grote rol bij de keuze die ze uiteindelijk maken. Pensioencommunicatie inrichten op basis van financiële educatie is daarom nauwelijks effectief.”

‘Belangrijk’ leidt tot uitstel

Het gebruik van het woord ‘belangrijk’ lijkt bijvoorbeeld een negatieve invloed te hebben op de aandacht die mensen aan pensioencommunicatie geven. “De verklaring is dat dit woord wordt geassocieerd met moeilijk en tijdrovend, waardoor mensen besluiten er later de tijd voor te gaan nemen, waarna van uitstel afstel komt.”
Het in kaart brengen van de risicobereidheid kan nog wel wat beter volgens het onderzoek: “Mensen vullen de vragenlijsten die daarvoor bedoeld zijn (onbewust) verkeerd in.” Een voorbeeld van risicoperceptie is het gebruik van het woord ‘terrorisme’. Mensen zijn bereid om meer te betalen voor een polis die alleen uitkeert bij overlijden door terrorisme, dan voor een polis die uitkeert ongeacht de overlijdensoorzaak. “De verklaring is dat het woord terrorisme een angstaanjagend beeld oproept en daarmee negatief affect uitlokt, met als gevolg dat het risico intuïtief hoger wordt ingeschat en mensen meer willen betalen.”

Drie vragen

Oplossingen voor die problemen zijn het beperken van het aantal keuzes en opties los van elkaar aanbieden. Zo zouden de belangrijkste pensioenkeuzes apart van elkaar moeten worden aangeboden: zet ik geld opzij voor later en zo ja, hoeveel, hoeveel risico ga ik nemen en hoe neem ik mijn pensioenvermogen op? Jonge mensen die worden geconfronteerd met een beeld van zichzelf als zeventigjarige blijken meer pensioengeld opzij te leggen dan anderen. “De confrontatie met het beeld van zichzelf als gepensioneerde leidt tot een gevoel van nabijheid ten opzichte van de persoon die zij in de verre toekomst zullen zijn.”

Stille keuze

Het uitstellen van sparen zou volgens Netspar kunnen worden voorkomen door het aan te bieden als ‘stille keuze’ oftewel negatieve optie: sparen is standaard, tenzij de klant expliciet aangeeft daar niet voor te willen kiezen. Het alternatief is mensen dwingen actief voor sparen te kiezen.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.