nieuws

Econoom Van Praag: ‘Er is weinig mis met ons huidige pensioenstelsel’

Pensioen 2489

Kleine wijzigingen om het pensioenstelsel bij te houden zijn prima, maar ingrijpende veranderingen zijn volgens de Amsterdamse hoogleraar economie Bernard van Praag niet nodig. Ons huidige stelsel noemt hij “nog steeds het beste ter wereld”. Wijzigingen als een overstap van een collectief naar een individuele pensioenrekening, het opheffen van de doorsneepremie en voorwaardelijke indexatie van pensioenen zouden volgens hem vergaande negatieve gevolgen kunnen hebben. “Laten we vooral niet het kind met het badwater weggooien.”

Econoom Van Praag: ‘Er is weinig mis met ons huidige pensioenstelsel’

Econoom Van Praag ziet “geen enkele reden waarom het huidige pensioenstelsel in crisis zou verkeren en slechts na dramatische wijzigingen in enigerlei vorm zou kunnen worden gecontinueerd”. Dat schrijft hij in een opinieartikel op economisch discussieforum Me Judice. Volgens Van Praag wordt de huidige pensioendiscussie grotendeels gevoerd door een tiental wetenschappers die worden gefinancierd door “het pensioen-industriële complex”: overheid, pensioenfondsen en verzekeringen.

Stabiliteit in gedrang

Van Praag verwacht dat opheffing van de doorsneepremie ten gunste van een progressieve premie of een regressieve opbouw zal leiden tot lagere pensioenen voor iedereen. Bovendien komt door deze maatregel de stabiliteit van het stelsel in gedrang, schrijft hij.

De econoom is evenmin enthousiast over het idee om het collectieve pensioenstelsel om te vormen tot een individuele pensioenrekening. “Bij het collectieve model is er geen individueel eigendom. Het fonds is eigendom van de groep als geheel inclusief de toekomstige deelnemers. De groep heeft een eeuwig leven, waarbij de groep wordt aangevuld door jonge toetreders terwijl oude gepensioneerden afsterven. Dat geeft de mogelijkheid allerlei fluctuaties van de rendementen en andere willekeurige conjunctuurschokken over de tijd te middelen”, noemt Van Praag als reden om het groepspensioen te handhaven.

Geen reden tot opschorten indexatie

Vaak genoeg zeggen dat onvoorwaardelijke indexatie onhoudbaar is, zorgt ervoor dat mensen dat gaan geloven, vervolgt Van Praag. Bij grote gebeurtenissen als een wereldoorlog of een gierende inflatie zoals Duitsland meemaakte in de jaren ’20 van de vorige eeuw, zijn situaties waarin iedereen volgens hem begrip heeft voor het stopzetten of beperken van indexatie. “Er is echter geen enkele reden om bij toevallige fluctuaties in de jaarrendementen over te gaan tot het opschorten van de indexatie of korten”, aldus Van Praag. Daarvoor moet wel de premie kostendekkend zijn, iets dat bij veel fondsen niet het geval is.

Ontwrichting arbeidsmarkt

Het vervangen van een uitkeringsovereenkomst door een premieovereenkomst waarbij de werknemer de zekerheid van een redelijk pensioen verliest, zal volgens Van Praag leiden tot ontwrichting van de arbeidsmarkt. De looneisen zullen een vlucht nemen en de loyaliteit van werknemer richting werkgever zal afnemen.

Tot slot schrijft Van Praag dat hij kleine wijzigingen in het stelsel wel mogelijk en wellicht ook nodig acht. Hij denkt daarbij aan het hergroeperen van bedrijfstakken zodat “voldoende representatieve verenigingen van werknemers en gepensioneerden de mogelijkheid hebben hun collectieve pensioen ergens anders onder te brengen dan bij een bindend voorgeschreven fonds”. Ingrijpender het pensioenstelsel omgooien betekent volgens de hoogleraar echter dat het kind met het badwater wordt weggegooid.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.