nieuws

Onderzoek: geen juridische en fiscale bezwaren om pensioen in te zetten voor zorg en wonen

Pensioen

Er zijn geen onoverkomelijke juridische en fiscale bezwaren om pensioengeld in te zetten voor het aflossen van de woningschuld of voor het inzetten van zorg. Dat maakten onderzoekers van de VU gistermiddag in Amsterdam bekend. Maar makkelijk zal dat niet zijn, zo gaven ze ook aan.

Onderzoek: geen juridische en fiscale bezwaren om pensioen in te zetten voor zorg en wonen

Volgens hoogleraar Pensioenrecht Erik Lutjens van de Vrije Universiteit (foto beneden) is het mogelijk om dit te regelen zonder dat het Europese recht geschonden wordt. “Zolang vrouwen en mannen maar evenveel kunnen aflossen”, aldus de hoogleraar. Dit kan overigens volgens hem wel implicaties hebben voor de wijze waarop het pensioen gefinancierd wordt. “Er moet dus wel even over nagedacht worden, maar het kan.”

erik lutjens

Lutjens en een aantal collega-onderzoekers, zoals bijzonder hoogleraar fiscaal pensioenrecht Herman Kappelle van de VU, hebben ook de verschillende mogelijke varianten van ‘pensioengeld naar wonen en zorg’ onderzocht.
Zo is daar de premievariant: een werknemer kiest er voor om een deel van de premie niet voor pensioen te bestemmen, maar voor iets anders.
Bij de aansprakenvariant krijgen de opgebouwde aanspraken een andere bestemming. En bij de uitkeringsvariant kan gevarieerd worden met het ingegane pensioen. Dat kan in hoogte variëren of een andere bestemming krijgen.
Lutjens concludeert dat alleen de eerste variant niet in strijd is met de pensioenwet. De andere twee zijn dat wel.
Hij heeft ook gekeken of de varianten in strijd zijn met de wet gelijke behandeling. Hier zit volgens hem de grootste pijn. Want hoe ga je van ongelijke premie naar een gelijke bijdrage voor een ander doel?

Mogelijk
De wetenschappers concluderen dat de premievariant juridisch en fiscaal mogelijk is, mits er hier en daar wetten worden aangepast. Maar ze melden ook dat het bij het oplossen van de woonproblemen om zulke kleine bedragen gaat dat het plan weinig zoden aan de dijk zet. “De gemiddelde restschuld op een huis is € 39.000. Je hebt jaren nodig om dat via de pensioenpremie af te lossen”, aldus econoom Jan Rouwendal. “Daar los je het probleem van de onder water hypotheken niet mee op.”

Zorg
De onderzoekers waren in de conclusies enthousiaster over de optie om pensioen in te zetten voor zorg. De redenering was dat mensen steeds meer zelf voor zorgkosten zullen moeten opdraaien in de toekomst. Voor een kleine groep 70-plussers liggen deze kosten heel hoog. Door het risico op zorgkosten collectief te delen onder gepensioneerden blijft het voor iedereen betaalbaar, aldus de onderzoekers.

Vier keer zo duur
Econoom Xander Koolman van het Talma Instituut maakte duidelijk dat we er als samenleving niet aan ontkomen om goed na te denken wat we met de pensioenen doen om de zorg voor ouderen te betalen. Hij schetste een beeld van Nederland dat de hoogste zorgkosten ter wereld heeft. “Langdurige zorg is hier zelfs vier keer zo duur dan in Duitsland. En dan is men in Duitsland gemiddeld ook nog ouder en moet de echte grijze golf hier nog komen.”
Hij wijst er op dat ouderen veel geld kosten en dat jongeren steeds minder willen bijdragen aan de duurdere zorg voor de ouderen. En die ouderen vinden dan ook nog dat de kwaliteit van de huidige zorg te laag is. Hij zegt: “De private markt biedt hier geen oplossing voor. Verzekeraars stappen hier niet in en dus moet er wel wat gebeuren.”

Hij vindt het kortom goed dat er discussie plaatsvindt over wat er met de gevulde pensioenpotten van de ouderen moet gebeuren. “Zij zijn rijk, hebben huizen die afbetaald zijn en een goed pensioen.”

Eensgezind
Herman Kappelle (foto beneden) en Erik Lutjens concludeerden eensgezind: “Er is nogal wat te doen. Dit is een eerste onderzoek naar de gevolgen van de keuzes die op tafel liggen.”

herman kapelle

Staatssecretaris Jetta Klijnsma van Sociale Zaken zal het rapport mee kunnen nemen in haar voorstellen. Ze liet onlangs aan de Tweede Kamer weten dat ze positief is over het idee om de pensioenpotten een andere bestemming te geven, maar dat het mogelijk niet kan vanwege het Europese recht rond gelijke behandeling. Daar zitten nog wel wat pijnpuntjes. Maar de problemen op het gebied van uitvoerbaarheid, gelijke behandeling en gedragseffecten van mogelijke wijzigingen zijn echt gigantisch, zo lieten de wetenschappers gistermiddag ook weten.

Bouw
Bij de discussie aan het eind, gaf een bestuurder van het pensioenfonds voor de bouw een inkijkje in hoe lastig verandering op dit vlak is. Hij zei: “Ik hoor dit nu al een tijdje. Ik heb de afgelopen maanden wel 50 mensen over de vloer gehad die iets willen met onze 50 miljard aan pensioengeld voor de bouw. Maar waartoe zijn wij op aarde? Wat is onze functie? Die is volgens mij niet om de wereld te redden of een ander hoogstaand doel te dienen. Wij moeten gewoon zorgen dat de mensen in de bouw een goed pensioen krijgen, dat is alles.”

Het hele onderzoek staat hier (in pdf). En is een uitgave van het Expertisecentrum Pensioen, Arbeid, Wonen/Zorg (EPAZ) van de VU.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.