nieuws

Knot stelt doorsneesystematiek aan de kaak

Pensioen

Klaas Knot, president van De Nederlandsche Bank, ziet drie belangrijke uitdagingen in het vergroten van de houdbaarheid van het huidige pensioenstelsel: realistische verwachtingen, maatwerk als het gaat om opbouw en risico’s en evenwichtige vormen van risicodeling. Dat zei hij vandaag op het DNB pensioenseminar met als thema ‘De deelnemer in beeld’.

Knot stelt doorsneesystematiek aan de kaak

“Met het eerste element, realistische verwachtingen, bedoel ik niet alleen de verwachtingen van deelnemers over de hoogte van het te verwachten pensioen, maar ook over de bijbehorende risico’s”, zei Knot. “Mensen moeten niet alleen beseffen, maar ook begrijpen dat een pensioen niet 100% zeker is.”

Eigendom
Bij meer duidelijkheid over het pensioen past volgens Knot ook meer helderheid over eigendomsrechten. “Zeker nu risico’s steeds meer worden belegd bij de deelnemers zelf. Op voorhand moet duidelijk worden vastgelegd hoe de opbouw van pensioenaanspraken plaatsvindt. Het nieuwe FTK zet een goede stap in het completer maken van contracten. Maar ik zie het definiëren van heldere eigendomsrechten als een onmisbare vervolgstap in het creëren van realistische verwachtingen.”

Maatwerk
Ook maatwerk is belangrijk zei Knot die pleitte voor differentiatie naar leeftijd bij het verdelen van de risico’s. “Ouderen moeten tot op zekere hoogte worden beschermd tegen risico’s, omdat ze bij tegenvallende resultaten niet goed in staat zijn compenserende maatregelen te treffen.” Ook wil hij maatwerk in de opbouw. “In de doorsneesystematiek vindt deze momenteel op uniforme wijze plaats: iedere deelnemer betaalt hetzelfde premiepercentage voor hetzelfde opbouwpercentage. Deze systematiek is geïntroduceerd in een tijd toen werknemers weinig van baan wisselden. De carrières van mensen vandaag de dag maken de doorsneesystematiek echter minder vanzelfsprekend. Zo zorgt deze systematiek er bijvoorbeeld voor dat de keuze voor het zelfstandig ondernemerschap substantiële gevolgen heeft voor de pensioenopbouw. Een toekomstbestendig pensioenstelsel is naar mijn mening in staat om de dynamiek die typerend is voor de hedendaagse arbeidsmarkt, goed te accommoderen.”

Keuzevrijheid
Er valt volgens Knot veel te zeggen voor keuzevrijheid, omdat daarmee het pensioen ‘wellicht beter’ kan aansluiten op de persoonlijke omstandigheden en voorkeuren van de deelnemer. “Tegelijk mag duidelijk zijn dat zolang heldere eigendomsrechten ontbreken en de doorsneesystematiek impliciete maar systematische herverdeling veroorzaakt, de ruimte voor keuzevrijheid bijzonder beperkt is.”

Tot slot pleitte hij voor evenwichtige vormen van risicodeling. “Met evenwichtig bedoel ik dat bij het delen van risico’s voldoende aandacht moet zijn voor de belangen van alle deelnemers. Het is schadelijk voor het vertrouwen in het pensioenstelsel als bepaalde generaties systematisch worden benadeeld. De belangen van alle deelnemers moeten in beeld zijn. Het delen van risico’s is goed, maar alleen als dit voor iedere deelnemer op voorhand evenveel waarde kent. Dat wil niet zeggen dat het achteraf zo uitpakt. Maar op voorhand moet ’t wel zo zijn.”

Kellermann
Zijn collega Joanne Kellermann hield tijdens het DNB-seminar haar laatste officiële speech als toezichthouder, zij zal vanaf 1 november haar carrière elders voortzetten. Kellermann memoreerde de afgelopen zeven jaar van het pensioentoezicht en complimenteerde de aanwezige besturen met de manier waarop ze zijn omgegaan met herstelplannen en kortingen. Staatssecretaris Jetta Klijnsma bedankte Kellermann voor haar inspanningen de afgelopen zeven jaar. “DNB is niet alleen scheidsrechter, maar ook kompaan van de fondsen waar ze voor advies kunnen aankloppen.”

Reageer op dit artikel