blog

Doorbeleggen na pensioendatum, wat is belangrijker: keuzevrijheid of solidariteit?

Pensioen

Wil je een vaste (lage) uitkering? Of liever doorbeleggen, met de kans op een hogere uitkering, maar ook het risico op een lagere uitkering? Dat is de vraag waar steeds meer deelnemers voor komen te staan. Maar valt er straks echt iets te kiezen…?

Doorbeleggen na pensioendatum, wat is belangrijker: keuzevrijheid of solidariteit?

Achtergrond doorbeleggen
De populariteit van de beschikbare premie (DC) regeling neemt toe. Dit betekent dat steeds meer mensen op hun pensioendatum met het dan beschikbare kapitaal een pensioen moeten aankopen. Dit zorgt met de huidige lage rentestand voor teleurstelling en discussies, doordat de hoogte van het aan te kopen pensioen vaak tegenvalt.

In het verleden is daarom de Pensioenknip geïntroduceerd om mensen de mogelijkheid te bieden om het aankopen van het levenslange pensioen uit te stellen. Aangezien de rente sinds de Pensioenknip alleen maar verder gedaald is, bleek dit geen goede oplossing. De zoektocht naar een nieuwe passende oplossing heeft halverwege 2015 geleid tot het indienen van een voorstel voor wijziging van de Pensioenwet. Die wijziging moet het mogelijk maken om na pensioendatum door te gaan met beleggen.

Wetsvoorstel variabele pensioenuitkering
Het wetsvoorstel richt zich op het optimaliseren van het pensioenresultaat als gevolg van:

  • het verlengen van de beleggingshorizon doordat er ook na pensioendatum belegd kan worden;
  • het verminderen van de gevoeligheid voor de rentestand door het doorbeleggen na de pensioendatum.

Het idee is dat de deelnemer straks naast de keuze van een vaste (nominale) uitkering ook de optie heeft om voor een variabele uitkering te kiezen. De gedachte is dat doorbeleggen mogelijk moet worden op basis van ofwel een individuele beleggingsstrategie dan wel het toetreden tot een collectief waarin gepensioneerden beleggingsrisico en langleven risico met elkaar delen.

De fluctuatie van de renteuitkering wordt voor de deelnemer beperkt gehouden door de introductie van spreiding van mee- en tegenvallers over maximaal 5 jaar, de normering van de projectierente (het verwachte toekomstige rendement waarop de uitkering mede wordt gebaseerd) en het feit dat deelnemers in de uitkeringsfase niet onbeperkt risico mogen nemen. Tenslotte wordt er in het wetsvoorstel aandacht besteed aan de prudent-person regel, de beleggings life-cycle, de zorgplicht en de communicatie naar de deelnemer.

Keuzevrijheid is belangrijk bij beleggen
Beleggen is maatwerk, het moet passen bij de risicotolerantie (kan je gezien je financiële positie objectief risico lopen?) en risicoacceptatie (slaap je nog lekker als je op deze wijze gaat beleggen?) van de deelnemer.

Dat geldt zeker voor doorbeleggen na de pensioendatum. Als je eenmaal gestopt bent met werken, heb je immers vaak weinig mogelijkheden meer om tegenvallers op te vangen. Keuzevrijheid is daarom belangrijk voor het doorbeleggen na pensioendatum, je moet een vorm van beleggen kiezen die bij je past.

Solidariteit is belangrijk voor fondsen
Pensioenfondsen vinden een grote keuzevrijheid van deelnemers bij het doorbeleggen echter geen goed plan. Als deelnemers mogen kiezen, kunnen ze immers ook het fonds verlaten en hun pensioenvermogen elders laten doorbeleggen. Dat kan de solidariteit aantasten, het fundament waarop pensioenfondsen gebouwd zijn. De invloed van de fondsen in Den Haag is zo groot dat Klijnsma het wetsvoorstel over de variabele pensioenuitkering begin dit jaar heeft gewijzigd.

Deelnemers van fondsen mogen nu alleen nog shoppen als het fonds zelf geen keuze tussen een vaste en variabele uitkering aanbiedt. Het fonds mag zelfs een default keuze maken voor een deelnemer die zelf geen keuze maakt (rekening houdend met het prudent person beginsel en de zorgplicht).

Valt er straks echt iets te kiezen?
Voor deelnemers in een fonds valt er dus straks wellicht weinig te kiezen. Natuurlijk krijgen ze de keuze tussen een vaste en variabele uitkering, daarmee kan het recht op shoppen immers worden voorkomen. Maar ik denk niet dat fondsen veel varianten van doorbeleggen gaan aanbieden en (mede gezien hun zorgplicht) zeker geen risicovolle.

Achmea stopt binnenkort met verzekerde regelingen en richt alle pijlen op het APF. Als er meer marktpartijen volgen –en dat is zeker niet ondenkbaar– vraag ik me af of dit gewijzigde voorstel echt tot een hoger pensioen voor deelnemers zal leiden. Immers, als het APF populair wordt en over 10 jaar bijna alle deelnemers binnen een fonds pensioen opbouwen, dan zal er van de keuzevrijheid weinig overblijven.

Er is nog hoop
Niet alleen Klijnsma had een wetsvoorstel ingediend over variabele pensioenuitkeringen. Er lag ook nog een wetsvoorstel op initiatief van kamerlid Lodders. De kamer heeft recent verzocht deze twee samen te voegen. Klijnsma heeft aangegeven dat Lodders haar initiatiefvoorstel wijzigt en bij instemming van de Kamer met dit gewijzigde voorstel, trekt Klijnsma het wetsvoorstel van de regering terug.

Over het shoprecht zijn bij de behandeling in de kamer terecht kritische vragen gesteld. Hopelijk breidt Lodders het shoprecht weer uit. Driemaal is scheepsrecht!

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.