blog

Beste deelnemer: uw pensioen is niet naar de knoppen

Pensioen

Een sterke reputatie is een belangrijke voorwaarde voor pensioenfondsen om effectief te kunnen communiceren met hun deelnemers. Pensioenfondsen werden in 2008 geconfronteerd met een vertrouwensbreuk toen de wereldwijde financiële crisis de dekkingsgraden stevig onderuit haalde. Door DNB voorgeschreven herstelplannen dwongen vrijwel alle fondsen om indexatie op te schorten en een flink aantal fondsen was zelfs genoodzaakt om daadwerkelijk te korten op de pensioenen en de opbouw ervan. Dat zijn geen maatregelen waar je snel een populariteitsprijs mee wint. Vooral gepensioneerden merkten het direct in hun portemonnee.

Beste deelnemer: uw pensioen is niet naar de knoppen

Ook banken en verzekeraars kwamen dat jaar door de crisis in zwaar weer en diverse moesten met vele miljarden aan overheidssteun – lees: belastinggeld – overeind worden gehouden. Eén viel zelfs om. Saillant detail in dit verband: pensioenfondsen hebben steeds hun eigen broek opgehouden. De crisis bleek hardnekkig en om economisch herstel te stimuleren bleef de rente langere tijd kunstmatig laag. Begrijpelijk, maar voor de pensioensector een ernstige belemmering bij het herstel van de dekkingsgraden. Daar kwam ook nog een sterker dan verwacht stijgende levensverwachting overheen. Ondanks een aantal jaren met ‘double digit’ rendementen was de stijging van de verplichtingen niet bij te houden.

Bonussen
Daar waar banken en verzekeraars weer overeind krabbelden, en zelfs sneller dan gepland hun steun terugbetaalden, bleef herstel van de dekkingsgraden tot op de dag van vandaag wankel. Terwijl de bonussen in de financiële wereld zich weer op het niveau van voor de crisis bevinden – naast ergernis voor velen gek genoeg ook een ‘bewijs’ dat het kennelijk weer goed gaat – doen pensioenfondsen hun best om uit te leggen waarom ze voorlopig nog niet kunnen indexeren. De bedoeling is goed, maar deze rationele boodschap komt bij een teleurgesteld en emotioneel publiek niet over. Het herstel van vertrouwen lijkt gelijke tred te houden met dat van de dekkingsgraad, en blijft ook achter.

Illusie
Het aangepaste FTK maakt het allemaal niet eenvoudiger. Hogere buffereisen schuiven het zicht op indexatie verder naar achteren. Ik ben bang dat nog omstandiger uitleggen hoe het allemaal zo is gekomen, niet gaat helpen bij het herstellen van het zo noodzakelijke vertrouwen. Hoezeer we het misschien ook zouden willen, het is een illusie te veronderstellen dat we de gemiddelde deelnemer de komende jaren kunnen veranderen in een zelfredzame pensioenbewuste burger die precies weet wat hij kan verwachten en wat van hem wordt verwacht. De meeste mensen willen vooral verlost worden van de gedachte dat hun pensioen naar de knoppen is. Bij velen is dat inmiddels een serieuze angst. “Krijg ik mijn inleg nog wel terug?”, terwijl de premie slechts zo’n 25% van het totale benodigde vermogen uitmaakt dat nodig is voor een behoorlijk pensioen. En dan wordt de helft daarvan vaak ook nog opgebracht door de werkgever.

Goed pensioen
Het wordt tijd dat pensioenfondsen stoppen met verdedigen en uitleggen, en de realistische, positieve boodschap gaan uitdragen dat de deelnemer ook in de toekomst nog steeds een fatsoenlijk, goed pensioen mag verwachten, mits voldoende opbouwjaren. De uitdaging is om dat goede pensioen te koppelen aan de verwachting wat mensen denken zelf nodig te hebben na pensionering. Het zou goed zijn als daarmee de hardnekkige koppeling met de 70%-mythe wordt doorbroken. Dat beeld is allang niet meer reëel, maar in veel gevallen nog wel de norm voor een goed pensioen. Daar is niet tegenop te communiceren.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.