blog

Consument bedrijfseconomisch niet interessant voor levensverzekeraar

Pensioen

Na zo’n vijfendertig jaar in onder andere verzekeringsland rond te lopen constateer ik dat schadeverzekeraars grote stappen hebben gemaakt om de consument te pleasen. Polisvoorwaarden zijn zeer leesbaar. Schadebehandelingen zijn redelijk vlot. Er zijn geen grote schandalen en weinig klachten bij het Kifid. Innovatief en consumentgericht: snel opzegbaar, voorwaarden tijdelijk aan en uit te zetten en andere diensten erbij bieden als vervangend vervoer, hotelovernachtingen bij brand, enzovoort.

Consument bedrijfseconomisch niet interessant voor levensverzekeraar

Bij levensverzekeraars zie ik het tegenovergestelde. Zij ‘pleasen’ de consument totaal niet. Hoeft blijkbaar ook niet. De consument is namelijk bedrijfs-economisch helemaal niet interessant voor een levensverzekeraar.

Saai
In feite is ‘levens verzekeren’ heel saai. Een mens gaat dood of is op een bepaald moment – of op bepaalde momenten – in leven en dan moet de verzekeraar uitkeren. Dus eenvoud troef in beginsel. De tijden dat de levensverzekeraars de consument in de waan zette dat hij bij die verzekeraar heel rijk kon worden zijn voorbij. Vrijwel allemaal uitgemond in de woekerpolisaffaire. En na het schrappen van allerlei fiscale voordelen (met als laatste de KEW) lukt het geen levensverzekeraar meer om de consument via hem (vrij) ‘vermogen op te laten bouwen’. En lijfrentes regelt de consument tegenwoordig via de bank.

De rol als financier van het overlijdensrisico ligt marketingtechnisch niet zo lekker. Door het provisieverbod (destijds dé push tot het verkopen van onder andere overlijdensrisicoverzekeringen), plaatsen ook financieel adviseurs dit haast niet meer op de agenda van de consument.

Pensioen de kurk
Dan blijft alleen de pensioenmarkt nog over. Maar ook daar is de consument volstrekt niet interessant voor de levensverzekeraar. Het is tenslotte de werkgever die beslist. En hoe gaat dat in de praktijk?

Bij de bedrijfsleiding staat ‘pensioen’ bij het regelen (of oversluiten) van een pensioenverzekering heel even op het netvlies. Maar pfff…al dat gedoe met cijfers en jargon. Is het eenmaal geregeld dan maar weer snel over tot de orde van de dag….
Voor de verzekeraar is het dan verder een makkie. Werknemers komen, werknemers gaan en worden aan- en afgemeld. Gewoon de klant (= werkgever) niet te moeilijk maken en de gelden blijven binnen stromen. En gaat de consument met pensioen? Dan staat hij in zijn eentje tegenover de machtige verzekeraar en moet of een laag of een gecompliceerd pensioenproduct slikken.

Consument is een lastig vliegje
Als er via Radar geconstateerd wordt dat er het nodige mis is met de pensioenen van mensen die nu pensioenkapitalen om moeten zetten in absurd lage pensioenuitkeringen en een belangenclub (Geldbelangen) ook nog eens regelt dat er een ‘pensioenknip’ komt verstoort dat de rust bij de levensverzekeraar. Die pensioenknip (die gevraagd is door de consument!) zoveel als mogelijk saboteren blijkt het devies. (Zie ook recent onderzoek van de AFM). Nee, die consument moet niet emmeren.

Woekerpolis helemaal geen affaire voor levensverzekeraars
Bij klachten over de woekerpolissen draait een crisismanager in programma’s als Radar en Kassa gewoon de grammofoonplaat af met “er is al compensatie geboden in overleg met een paar stichtingen en dat zorgt voor een breed maatschappelijk draagvlak”. Of hij zegt iets als: “wij kunnen die gegevens niet leveren want dat is concurrentie- en privacygevoelig”. Vervolgens ebt de klacht weer weg en trekken de levensverzekeraars zich weer terug in hun ivoren torens. Terwijl ze feitelijk heel eenvoudig aan de knop ‘tarieven risicoverzekering’ zouden hebben kunnen draaien – zodat die goedkoper zouden zijn geworden voor de ‘klant’- en een ruimhartiger compensatiebeleid zouden hebben kunnen voeren.

Maar waarom zouden ze? Niemand kan hen iets maken. Individuen met klachten over woekerpolissen worden vermorzeld door een hele hoop juristerij, papierwerk, tegen-argumentatie en tijdrekken door dure, extern ingehuurde advocatenkantoren. Enig ontstaan van jurisprudentie op dat terrein koopt de verzekeraar af door (in het geheim) te schikken.

Conclusie: De consument is een ding waar levensverzekeraars bedrijfseconomisch gezien geen rekening mee hoeven te houden. Die consument zorgt immers toch niet of nauwelijks voor nieuwe business. En als hij een keer vervelend wordt dan is het zaak om hem zo snel mogelijk de mond te snoeren. Want overstappen naar een ander (waarop AFM-voorvrouw Merel van Vroonhoven vaak hint) doet de consument toch niet of kan die consument niet (door afkoop-boetes en fiscale hobbels).

(Nog) geen concurrentie in pensioenland
Via de pensioenwet bevoordeelt de overheid levensverzekeraars ook nog eens. Immers, een pensioen toezeggende werkgever die niet bij een pensioenfonds zit of zo’n fonds niet wil of kan oprichten moet bij hen aankloppen. De wet ‘variabele pensioenuitkeringen’, die regelt dat ze het beleggingsrisico ook tijdens de uitkeringsduur bij de consument (werknemer) neer kunnen leggen, maakt het nog mooier; voor hen. Flink verdienen via de eigen beleggingsfondsen. En gaat het mis met de beleggingen? ‘Sorry consument; komt op jouw bordje’.

En wil de consument niet beleggen? Dan propt de verzekeraar hem in een levenslang, vast en laag pensioen. De consument zit nu eenmaal aan die levensverzekeraars vast geklonken. Maar 2016 kan een historisch jaar gaan worden. Banken en pensioenfondsen kunnen concurrent worden in de tweede pijler. De behandeling van de nieuwe wet ‘variabele pensioenuitkering’ is hét momentum! Voor bank-pensioen-sparen ligt er al een kant en klaar wetsvoorstel van David Bakker en Pierre Akkermans. Een oproep aan de Kamerleden om dit aan te pakken. En pensioenfondsen moeten pensioengerechtigden, die zich niet senang voelen bij een verzekeraar of een bank, ruimhartig op willen gaan nemen. Dát zal levensverzekeraars weer consumentgericht moeten maken.