nieuws

Kosten nauwelijks een drempel voor inwinnen advies aflossingsvrije hypotheek

Financiële planning 7724

De advieskosten lijken nauwelijks van doorslaggevende betekenis voor het inwinnen van advies bij een aflossingsvrije hypotheek. Dit blijkt uit het onderzoek dat de AFM samen Florius en ING liet uitvoeren naar prikkels die consumenten met zo’n hypotheek kunnen bewegen om extra af te lossen. Van de verstrekte adviesvouchers, een tijdelijke uitzondering op het provisieverbod, werd nauwelijks gebruik gemaakt. Het Verbond van Verzekeraars is blij met het onderzoek.

Kosten nauwelijks een drempel voor inwinnen advies aflossingsvrije hypotheek

Eind vorige week werd bekend dat de AFM, ING en Florius in een gezamenlijk initiatief gedragswetenschappelijke experimenten hebben ingezet om consumenten te activeren en daarmee financiële problemen te voorkomen.  Zo experimenteerde ING met het versturen van een sms-bericht klanten waarbij klanten werden gestimuleerd om online een bericht te openen over het aflossen van hun hypotheek. Ook deed deze bank een proef met een website gebaseerd op gedragswetenschappelijke inzichten om klanten in beweging te krijgen.

Persoonlijke voucher

Florius experimenteerde met het versturen van een innovatieve brief, waarbij gebruik gemaakt is van gedragswetenschappelijke inzichten en een voucher die bijdraagt aan de kosten voor financieel advies en/of bemiddeling. Daarnaast verstrekte de intermediaire hypotheekdochter van ABN Amro aan 1.000 klanten bij de brief een voucher. Met de persoonlijke voucher konden zij bij Florius de door hen gemaakte advies- en/of afhandelingskosten (deels) terugvragen.

Gebrek aan financiële middelen

Het onderzoeksrapport vermeldt dat de gedachte achter deze interventie is dat het de drempel om in actie te komen op een andere manier verlaagt, namelijk door gebruik te maken van een financiële prikkel. “Huiseigenaren die vooral worden tegengehouden door een gebrek aan financiële middelen worden door de persoonlijke voucher in staat gesteld om in actie te komen.”

Overtreding provisieverbod

Woordvoerder Nienke Torensma erkent direct dat het vertrekken van adviesvouchers een overtreding is van het provisieverbod, dat immers ook geldt voor hypotheekadvies. “We hebben omwille van het onderzoek, en alleen tijdens dat onderzoek een uitzondering verleend aan Florius. Dit omdat het onze doelstelling was om te onderzoeken welke drempels er zijn voor consumenten om in actie te komen voor hun aflossingsvrije hypotheek. Daarbij werden advieskosten genoemd als mogelijke drempel en op deze manier hebben wij dat willen onderzoeken.”

Effect beperkt

De uitkomsten leren dat het sturen van een persoonlijke voucher het aantal huiseigenaren dat actie onderneemt daadwerkelijk vergroot. In de vouchergroep komen meer huiseigenaren (8,7%) in actie dan in de controlegroep (4,8%) die de voucher niet ontving. Gelet op de ‘ernst’ van de restschuldproblematiek, deelnemers aan de proef hadden een risico van minimaal € 20.000 restschuld of meer dan 20% van de bij Florius bekende woningwaarde, is het effect van de adviesvoucher echter beperkt. Slechts 49 van aangeschreven Floriusklanten leverden de voucher daadwerkelijk in voor de advieskosten die ze hadden gemaakt bij een onafhankelijke adviseur.

Present bias

Het rapport stelt hierover dat “uitgaande van deze – weliswaar onvolledige indicatoren van de ernst van de problematiek niet blijkt dat klanten met het ‘grootste probleem’ meer worden geactiveerd door de persoonlijke voucher. Ook het inkomen bij afsluiten (bruto jaarinkomen) speelt geen rol. Dit is consistent met het concept van ‘present bias’, het fenomeen waarbij door mensen vooral wordt gekeken naar de te behalen winst in de nabije toekomst en aan de verdere toekomst relatief weinig waarde wordt toegekend.”

Meer onderzoek nodig

Volgens Torensma kan uit het onderzoek de conclusie getrokken worden “dat consumenten in dit experiment weliswaar meer in actie komen door de adviesvoucher maar dat de overgrote meerderheid nog steeds niets doet.” Voor verdergaande conclusies over de rol van de kosten bij het al dan niet afnemen van advies moet volgens haar eerst meer onderzoek uitgevoerd worden.

Geen silver bullet

Het Verbond van Verzekeraars is blij met het gedragswetenschappelijk onderzoek naar manieren om klanten te activeren. “Uit het onderzoeksrapport blijkt dat de resultaten gedragswetenschappelijk significant zijn, maar in de praktijk is het een druppel op de gloeiende plaat. Zo komt 91,3% van de huiseigenaren die een financiële prikkel kreeg alsnog niet in beweging. Het aanbieden van een kansrijke brief plus een financiële prikkel is dus geen zogenoemde silver bullet. De AFM geeft aan dat het zinvol is als partijen verder experimenteren met andere vormen die beter passen binnen het wettelijk kader. Het Verbond is het hiermee eens.”

Reageer op dit artikel