nieuws

Taco van Hoek (EIB): Verstrekkingsnormen vooral gebouwd op sentiment

Financiële planning 2605

De hypotheekregels zijn een klassiek voorbeeld van overheidsfalen. Dat stelde Taco van Hoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB) vanmorgen bij de start van am:hypotheken. Volgens Van Hoek zijn de maatregelen die de afgelopen jaren zijn doorgevoerd slecht onderbouwd en beschadigen ze de Nederlandse woningmarkt.

Taco van Hoek (EIB): Verstrekkingsnormen vooral gebouwd op sentiment

Van Hoeks betoog viel in goede aarde bij de circa 470 bezoekers die naar het Utrechtse Jaarbeurscomplex waren getrokken om zich bij te laten praten over de jongste ontwikkelingen in hypotheekland. De directeur van EIB begon met een paar nuchtere vaststellingen. Het verstrekken van een hypotheek is een kwestie van contractvrijheid. En, erkent Van Hoek, consumenten staan daarbij vaak op een informatieachterstand ten opzichte van de bank. “Het is niet onlogisch iets aan die informatieachterstand te doen. Het gaat een stap verder als je het gaat verplichten, ook als de burger zich bewust is van risico’s. Veel mensen vinden dat blijkbaar vanzelfsprekend, ik niet.”

Empirische aanleiding

De empirische aanleiding voor het aanscherpen van de verstrekkingsnormen ontbreekt volgens Van Hoek. “Als je kijkt naar de feiten die dit beleid onderbouwen, de onderlegger van het beleid, dan zit daar veel sentiment in” Hij wijst op het zeer beperkte aantal gedwongen verkopen en de kleine groep huizenbezitters met een betalingsachterstand. “Meestal is dat ook nog op te lossen. En als je microprudentieel geen probleem hebt, heb je ook macroprudentieel geen probleem.”

Geen statische  gegevens

Hij wijst erop dat ook op microniveau het risico vanzelf afneemt: de Loan to Income (LTI) en Loan to Value (LTV) dalen vanzelf na 5 tot 10 jaar. Van Hoek: “Het zijn geen statische gegevens. We doen net of mensen niet ouder worden. Er waren salarisstijgingen, zelf tijdens de crisis. Er is geen enkel model te bedenken waarin woningprijzen niet met de inflatie oplopen.”

Grote gevolgen

Het overheidsbeleid is volgens de EIB-directeur vooral schadelijk voor starters. “De gedragsreactie is vooral uitstel. Dit heeft grote gevolgen voor de de woningmarkt.” Van Hoek onderbouwt dit met Europese cijfers over de woningmarkt. Nederland heeft tijdens de crisis een veel grotere duikvlucht genomen als het gaat om bouwinvesteringen ten opzichte van andere EU-landen, wat ook geldt voor de huisprijzen.

Self inflicted wounds

Het zijn volgens Van Hoek ‘self inflicted wounds’ die wat hem betreft nauwelijks wat opleveren. De strengere woonlastennorm (LTI) biedt nauwelijks soelaas als mensen een forse inkomensschok te verwerken krijgen, stelt de EIB-directeur. “Het aanscherpen van de regels haalt weinig uit. Je hebt alleen een iets kleinere restschuld. Als je kijkt naar de LTV-normen, dan leidt dat wel tot een flinke risicobeperking.”

Stapeling  regels

Niet zozeer de woonlasten zijn volgens Van Hoek het probleem op de woningmarkt, maar de wijze waarop er gefinancierd wordt. Hij wijst onder meer op de onmogelijkheid van het uitruilen van LTI en LTV, het inconsistente gebruik van rekenrente en de stapeling van regels.”

Financiële degelijkheid

Tot zijn ongenoegen heeft hij de regelgeving steeds verder zien evolueren van een gedragscode met informatieplicht via een norm met een mogelijkheid tot maatwerk naar uniforme regels. Van Hoek ziet het niet snel omkeren, hoewel hij tegen beter weten in opnieuw een pleidooi deed voor het handhaven van keuzevrijheid en maatwerk, meer levensloopbestendige leenregels en andere vormgeving van de regels. Politici grijpen de bankencrisis volgens hem aan om niets te doen. “Een partij die zich voorstaat op financiële degelijkheid wil niet te boek staan als een partij die de teugels wil laten vieren. Er valt electoraal niet veel te halen.”

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.