nieuws

Hoge Raad verwijst zaak SNS-Wagner terug naar hof

Financiële planning 1117

De langslepende rechtszaak rondom hypotheekconstructies die rond 2000 zijn geadviseerd door adviesbedrijf Wagner & Partners is voorlopig nog niet ten einde. De Hoge Raad heeft de zaak terugverwezen naar het gerechtshof in Den Bosch, nadat eerder was vastgesteld dat geldverstrekker SNS Bank de zorgplicht had geschonden. Reden daarvoor is onder meer dat het hof geen goede basis heeft gegeven voor het vaststellen van de schade.

Hoge Raad verwijst zaak SNS-Wagner terug naar hof

Wagner & Partners adviseerde rond de eeuwwisseling hypotheekverhogingen aan mensen met overwaarde. De extra lening werd belegd met hoge maandlasten en lage rendementen tot gevolg. De rendementen bij Wagner & Partners bleven trouwens ook uit: het bedrijf ging in 2009 failliet. Namens 171 klanten stapte de stichting Gedupeerden Overwaardeconstructie W&P naar de rechter en met succes. Het gerechtshof in Arnhem oordeelde eind 2015 dat SNS de zorgplicht had geschonden. SNS is vervolgens tegen het oordeel van het hof in cassatie gegaan bij de Hoge Raad, die nu uitspraak heeft gedaan.

Inkomens- en vermogenstoets

Het hof oordeelde dat de beoordeling of de klant de hypotheeklasten kon dragen, niet los gezien kan worden van de rendementen van de geadviseerde beleggingsconstructie. “Ten tijde van de verstrekking kon geen van de betrokkenen op grond van zijn inkomen de financieringslasten van de hypothecaire (aflossingsvrije) geldlening betalen. Daarbij gaat het niet alleen om de maandelijkse rentebetalingen, maar ook om de verschuldigde premies van de door SNS Bank verlangde kapitaalverzekeringen en overlijdensrisicoverzekeringen.” SNS kon geen inzicht geven in de bijbehorende vermogenstoets die leidde tot het oordeel dat de hypotheek wél verantwoord was.

Norm al in ontwikkeling

In cassatie betoogt SNS dat een verplichte inkomens- en vermogenstoets ter voorkoming van overkreditering destijds niet bestond. De Hoge Raad overweegt echter dat de normen die later in de Wft zijn opgenomen, tussen 1999 en 2003 al in ontwikkeling waren. “Het moet voor banken ook in de periode 1999-2003 duidelijk zijn geweest dat consumenten door onverantwoorde kredietverstrekking in ernstige (financiële) problemen konden komen, ook in geval van hypothecair krediet”, aldus de Hoge Raad. Ook toen had de bank de plicht om informatie in te winnen teneinde overkreditering van de consument te voorkomen. “Dat deze verplichting pas nadien in regelgeving is vastgelegd, laat onverlet dat de norm al voordien tot ontwikkeling was gekomen.” Bovendien moest ook het risico van het beleggen met geleend geld in de beoordeling worden betrokken.

Hof moet overkreditering beoordelen

Het gerechtshof heeft in zijn uitspraak verwezen naar een schadestaatprocedure om vast te stellen of van overkreditering sprake is geweest. Dat is vreemd, zo is de Raad het met SNS eens: “Het onderzoek dat de bank moet verrichten naar de inkomens- en vermogenspositie van de consument is geen zelfstandige verplichting, maar een middel om eventuele overkreditering te kunnen vaststellen. Het hof had daarom niet in het midden mogen laten of naar de destijds geldende normen ten aanzien van de betrokken consumenten overkreditering heeft plaatsgevonden, en had de beoordeling van deze kwestie niet naar de schadestaatprocedure mogen verwijzen.”

Geen concrete basis

SNS vindt de hoogste rechter ook aan zijn kant met de klacht dat het hof de schade bepaalt op de rente en kosten die gerelateerd zijn aan het bedrag van de hypothecaire geldlening dat meer is dan volgens de destijds geldende normen verleend had mogen worden – 4 tot 5 keer het jaarinkomen dan wel 36% daarvan. Er moest immers ook aan het vermogen worden getoetst. “Ook slaagt de klacht dat tussen de genoemde uitgangspunten ‘4 tot 5 keer het brutojaarinkomen, dan wel 36% daarvan’ een zodanig groot verschil bestaat, dat de overweging geen voldoende concrete basis biedt voor het berekenen van de schade.” Verder vindt de Hoge Raad dat het hof niet voorbij had mogen gaan aan de vraag of SNS heeft voldaan aan haar waarschuwingsplicht. Het geding wordt daarom terugverwezen naar het hof Den Bosch.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.