nieuws

‘Niet voor niets stoten de traditionele banken hun hypotheken af aan institutionele beleggers’

Financiële planning 2020

Vandaag vond het rondetafelgesprek over de herziene richtlijn betaaldiensten PSD2 plaats in de Tweede Kamer waarin de position papers van verschillende organisaties werden behandeld. Aanleiding voor de rondetafel is de angst bij ondernemers uit de detailhandel. Winkeliers zijn bang dat zij straks door de gevolgen van de nieuwe regelgevingen meer moeten gaan betalen voor de betaaldiensten. Door het openstellen van toegang tot consumentengegevens en bancaire infrastructuur verlaagt de toetredingsdrempel voor derde partijen en staat de deur open voor fintech bedrijven. Verschillende organisaties pleiten ervoor dat toezichthouders een actievere rol vervullen bij de veranderingen die PSD2 met zich meebrengt.

‘Niet voor niets stoten de traditionele banken hun hypotheken af aan institutionele beleggers’

Twaalf partijen gaven vandaag hun aanbevelingen tijdens het gesprek. Aan tafel zaten grote partijen zoals De Nederlandsche Bank (DNB) en Autoriteit Financiële Markten (AFM), maar ook experts, zoals hoogleraar Jaap Koelewijn en Erik van der Zee PSD2 specialist bij accountants- en adviesbedrijf PwC, kwamen aan het woord.

Actieve rol toezichthouders

Van der Zee pleit voor een actieve rol van toezichthouders bij het vervullen bij de veranderingen die PSD2. Hij wees de Kamerleden op de mogelijke gevolgen voor de kosten en veiligheid van het betalingsverkeer. Zo zei hij: “Het gaat ook om vertrouwen in ons betalingsverkeer en de tegoeden op bankrekeningen. Wij behoren tot de besten in de wereld wat betreft efficiency en veiligheid van ons betalingsverkeer. Wij hebben hier veel te verliezen.” Volgens Van der Zee heeft de toezichthouder een belangrijke rol bij het bewaken van een gelijk speelveld. Daarvoor moet volgens hem een verschuiving plaatsvinden van toezicht op entiteiten naar toezicht op activiteiten. “Wanneer bijvoorbeeld een tech giant een eigen betalingssysteem creëert, zou dat dan niet aan dezelfde regels moeten voldoen als wanneer een bank dat doet?”

Dwing authenticatie af

Van der Zee nam in zijn aanbevelingen de volgende gedachten mee: “Bepaal per casus wat de precieze impact is van de toestemming door de consument en wat hiervan de gevolgen zijn voor de privacy. Hoe wordt de overdracht van gegevens beschermd, hoe worden deze gebruikt en hoe wordt de consument hierover geïnformeerd? Dwing veilige en gebruiksvriendelijke authenticatie af. Maak daarbij gebruik van de smartphones die consumenten al bezitten (waarmee authenticatie eenvoudig mogelijk is).”

Daarnaast zei hij ook: “Zorg voor duidelijke, gemeenschappelijke standaarden voor API’s (application programming interfaces) en screen scraping. Op die manier wordt onnodige complexiteit voorkomen en kan de implementatie worden versneld. Zorg voor duidelijkheid over de verantwoordelijkheid voor afhandeling van incidenten.”

Hypothecair krediet

In de position paper van Financieel denkwerk, dat wordt gerund door hoogleraar Koelewijn, valt onder andere te lezen: “Het wordt duidelijk dat er in Nederland, en eigenlijk ook in de hele westerse wereld, sprake is van too much finance. Specifiek in Nederland is er sprake van een situatie waarin gezinnen enerzijds lange balansen hebben door de grote afhankelijkheid van hypothecair krediet. Anderzijds hebben de gezinnen grote pensioenvermogens. Daardoor is ons land gevoelig voor macro-economische schokken.” De rol van de klassieke financiële instellingen wordt volgens de hoogleraar daardoor kleiner. “Niet voor niets stoten de traditionele banken hun hypotheken af aan institutionele beleggers. Ook betreden de institutionele beleggers de markt voor direct lending.”

Concurrentie neemt toe

De bestaande financiële instellingen hebben het volgens de hoogleraar hierdoor moeilijk. “De kosten gaan omhoog door opgelegde maatregelen die een volgende crisis moeten voorkomen en de verkoop krimpt vanwege strengere leningseisen. Reorganisaties en efficiencyslagen moeten zorgen dat de winstmarges op peil blijven. Tegelijk zoeken beleggers de vroegere bankklant in toenemende mate direct op waarmee de concurrentie toeneemt. Prettige wedstrijd.” Voor innovatie is volgens Koelewijn weinig ruimte door de ‘defensieve greep’ waarin de financiële wereld zich momenteel bevindt. “Tegelijk stijgen de investeringen in startups de laatste jaren exponentieel en is fintech inmiddels een breed gedragen begrip. Veel van deze investeringen worden geïnitieerd buiten de bestaande financiële infrastructuur.”

Erosie klantbehoeften

Koelewijn kijkt kritisch naar de huidige innovatie ontwikkelingen binnen de financiële wereld: “In de discussie over fintech missen we dus een belangrijk perspectief: dat van de klant. Wij stellen vast dat veel innovaties primair vanuit de aanbodzijde worden geïnitieerd. De innovaties zijn gedreven door de vele technische mogelijkheden die er zijn, maar de vraag of de klant er daadwerkelijk behoefte aan heeft en er ook beter van wordt, wordt maar heel beperkt gesteld.” De klant moet volgens de hoogleraar zelf zijn keuzes maken en wordt daarbij maar in beperkte mate geholpen door de aanbieders. “De aanbieders versoberen hun dienstverlening niet alleen met het oog op de hoge kosten, maar ook om het risico van aansprakelijkheidsstelling te verkleinen. Zo bezien leidt innovatie niet tot verbetering van het aanbod van diensten. Het gaat makkelijker en goedkoper, maar de klant moet wel zelf alle beslissingen nemen.”

Belang gedrags- en privacyaspecten

DNB nam ook plaats aan de rondetafel. DNB is niet als enige toezichthouder betrokken bij het toezicht op PSD2. Voor het toezicht spelen naast DNB ook de Autoriteit Persoonsgegevens (AP), de AFM en de Autoriteit Consument en Markt (ACM) een rol, op het gebied van respectievelijk de privacyaspecten, gedragstoezicht en marktordening. DNB erkent dat met name door de introductie van betaalinitiatie- en rekeninginformatiediensten gedrags- en privacyaspecten belangrijker worden en pleit voor een ‘goede samenwerking tussen de verschillende toezichthouders’. Een duidelijke rolverdeling is volgens DNB daarvoor vereist. “Momenteel vinden gesprekken plaats die zijn gericht op het nader invullen van de samenwerking op het gebied van PSD2 en op afbakening van de rollen. Het doel is om de doelmatigheid van het toezicht te borgen, en zoveel mogelijk duidelijkheid te scheppen voor sector en consument”, aldus de DNB in de position paper.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.