nieuws

Financieel Stabiliteitscomité: Tekenen van oververhitting op delen van de huizenmarkt

Financiële planning 93

Het Financieel Stabiliteitscomité (FSC) heeft onlangs gesproken over de financiële stabiliteitsrisico’s van de ontwikkelingen op de huizenmarkt. Daarnaast stond het comité stil bij de potentiële gevolgen van de lage rente op de structurele winstgevendheid van banken.

Financieel Stabiliteitscomité: Tekenen van oververhitting op delen van de huizenmarkt

Het FSC stelt dat de Nederlandse huizenmarkt sinds het dieptepunt in juni 2013 een duidelijk herstel kent. “Maar met grote regionale verschillen. Het herstel zet in de Randstad steviger door dan daarbuiten, en binnen de Randstad het snelst in de vier grote steden. Met name in Amsterdam en Utrecht zijn inmiddels weer tekenen van oververhitting zichtbaar. Het is daarbij lastig te duiden of ook sprake is van zeepbelvorming.”

Hogere prijzen door rigide aanbod
De toegenomen vraag naar een woning in een grote stad lijkt volgens het Comité voor een deel voort te komen uit de trend dat daar meer mensen willen wonen. Inhaalvraag en lage rente dragen ook bij aan het snelle herstel, zegt het FSC. “Gezien het rigide aanbod in de grote steden, vertaalt deze stijgende vraag zich vrijwel direct in hogere prijzen. Een vergroot aanbod en een beter functionerende vrije huursector zouden moeten helpen.” Het CPB doet momenteel onderzoek naar de markt voor middeldure huurwoningen in de vrije sector, terwijl DNB een nadere studie doet naar de huizenmarkt met een focus op grote steden.

Beperkte terugval
Het FSC concludeert dat de betaalbaarheid van woningen in het algemeen nog relatief goed is en er geen aanwijzingen zijn dat het herstel op de woningmarkt gepaard is gegaan met een sterke kredietgroei. “LTV-ratio’s dalen gestaag en de ruimte onder de LTI-normen wordt niet ten volle gebruikt. Dit suggereert dat de kwetsbaarheid bij een eventuele terugval in economie of huizenmarkt vooralsnog beperkt is.”

Zorgelijk beeld grote steden
Naast deze traditionele indicatoren om de situatie op de markt te kunnen inschatten, ziet het FSC ook een rol voor indicatoren die een signaal geven dat mensen risicovol gedrag vertonen dat niet lijkt te passen bij een grote aankoop. “Te denken valt hier aan het kopen van een huis zonder financieringsvoorbehoud of bouwkundige keuring. Daarnaast worden veel woningen boven de vraagprijs verkocht. Uit deze indicatoren komt een zorgelijker beeld naar voren voor de grote steden.” In deze context acht het FSC een nadere analyse nuttig van hoe het biedingsproces plaatsvindt, en wat daarbij de rol van bijvoorbeeld taxateurs en makelaars is.

Het comité vindt het tevens van belang om de situatie in de krimpgebieden beter in kaart te brengen om de consequenties hiervan te kunnen doorgronden.

Effect van lage rente voor banken
Het comité heeft ook stil gestaan bij de potentiële gevolgen van de lage rente op de structurele winstgevendheid van banken. “Hoewel Nederlandse banken hun rentemarge (verschil tussen uitleen- en inleenrente) de afgelopen jaren op peil konden houden, komt deze marge naar verwachting steeds meer onder druk te staan van de lage rente”, zegt het FSC. “Bij een verder dalende marktrente zal het voor banken lastiger worden om deze volledig door te berekenen in hun depositotarieven. Dit bemoeilijkt de opbouw van kapitaalbuffers. Daarnaast verminderen dalende winstmarges de prikkel voor banken om nieuwe kredieten te verstrekken.” Het comité acht het van belang dat de discussie over de lage rente in een brede context wordt gevoerd.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.