nieuws

Hypotheek zonder loonstrook verandert zorgplicht niet

Financiële planning

Het sluiten van een hypotheek zonder inkomensbescheiden, zoals in het vorige decennium geregeld voorkwam, ontslaat de geldverstrekker niet van de plicht de inkomensgegevens te controleren, zo blijkt uit een vorige week gepubliceerde uitspraak van de rechtbank Den Haag. Geldgever Amstelstaete wordt daarin mede verantwoordelijk gehouden voor het verstrekken van een te hoge hypotheeklening.

Hypotheek zonder loonstrook verandert zorgplicht niet

De rechtszaak, die dateert van september vorig jaar, draait om een echtpaar dat in december 2006 onder Zwitserleven-label een zogeheten self-certifiedhypotheek van € 342.000 heeft gesloten bij Amstelstaete (een dochter van NIBC) door bemiddeling van Finenzo Nijverdal, later S&L Star. Volgens de verstrekte inkomensgegevens hadden de klant en zijn echtgenote een gezamenlijk inkomen van € 70.676. De maandlasten die daarbij hoorden, kwamen uit op € 1.496. Later blijkt dat de werkelijke inkomenspositie iets anders lag: de klant had een (WAO-)inkomen van € 40.176 en zijn echtgenote had geen inkomen. Na pensionering in maart 2007 resteerde nog een jaarlijks pensioen van € 28.123.

Depot
Op advies van Finenzo/S&L Star is € 85.000 geïnvesteerd in een beleggingsfonds van Falcinvest. Daarnaast is € 58.000 gebruikt voor consumptieve uitgaven. Het depot bij Falcinvest is gebruikt om de hypotheekrente van te betalen. Dat leidt ertoe dat Falcinvest in oktober 2008 een schorsing heeft opgelegd vanwege de sterke waardedaling die de onttrekkingen teweegbrachten. De klant mocht geen geld meer uit de beleggingspot halen.

Verkoop
In 2011 leidt de ontstane situatie tot een klachtenprocedure bij de Ombudsman Financiële Dienstverlening. Die beveelt aan dat S&L Star 50% van het geïnvesteerde bedrag aan de klant terugbetaalt. In 2015 wordt de woning door Amstelstaete (via een verkoopvolmacht) verkocht voor € 265.000. De klant houdt een restschuld over van € 116.000 en stapt naar de rechter: Amstelstaete is tekortgeschoten in de zorgplicht, vindt hij.

Salarisstrook toch nodig
De rechtbank stelt allereerst vast dat S&L Star de zorgplicht heeft verzaakt door onjuiste inkomensgegevens op te geven en door te adviseren om slechts in één fonds te investeren. De vraag is of Amstelstaete mede aansprakelijk is voor de veroorzaakte schade. Volgens de rechter is dat het geval: de geldgever had ook bij deze self-certifiedhypotheek, die werd aangeprezen als hypotheekvorm waarbij geen inkomensbescheiden nodig waren, niet louter op de inkomensopgave van de adviseur mogen vertrouwen en zelf inkomensgegevens zoals een salarisstrook moeten opvragen. “Afgaan op slechts de geldige vergunning van S&L Star is in dit verband onvoldoende.” Uit de aanduiding ‘self certified’ op het aanvraagformulier blijkt voor een consument niet duidelijk “dat de bank zich distantieert van zijn wettelijke informatieverplichting”.

“In de tweede plaats overweegt de rechtbank dat dit betoog tot het onaanvaardbare gevolg zou leiden dat Amstelstaete alle verantwoordelijkheid ter zake de hypotheekaanvraag zonder enige verdere controle bij eisers kan leggen en het risico van een onzorgvuldige voorbereiding of onverantwoorde hypotheekverstrekking volledig op eisers afwentelt.” Ook als gebruik wordt gemaakt van een bemiddelaar, houdt de geldgever de precontractuele zorgplicht, overweegt de rechter verder. “Het voorgaande voert tot de conclusie dat Amstelstaete in strijd met de op haar rustende zorgplicht heeft gehandeld, door geen enkele controle uit te voeren op de aangedragen financiële gegevens. Amstelstaete nam daarmee bewust het risico een onverantwoorde lening te verstrekken.”

Daarmee is de geldgever deels verantwoordelijk voor het ontstaan van de restschuld bij de eiser, ook al draagt die voor een groot deel eigen schuld, zo oordeelt de rechtbank. Voor de exacte omvang van de te vergoeden schade moet een schadestaat worden opgemaakt.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.