blog

Kopen op de pof: van kwaad tot erger

Financiële planning

Vroeger waren het postorderbedrijven; nu noemen ze zich zelf ‘homeshopping-organisatie’ met een online only strategie of de ‘toonaangevende e-commerce speler’ die het ‘grootste, beste en meest persoonlijke warenhuis van Nederland op het gebied van online winkelen’ is. En vroeger boden ze een postorderkrediet aan. Nu noemen ze het ‘betalen in maandelijkse termijnen’ of ‘gespreid betalen’. Dat is gewoon het ouderwetse postorderkrediet: kopen op afbetaling tegen een extreem hoge rente. Wie ‘ze’ zijn? OTTO en wehkamp; beiden met .nl.

Kopen op de pof: van kwaad tot erger

OTTO
Je zoekt een nieuwe fotocamera. Je googelt een beetje en belandt op de website van OTTO (met hoofdletters, sinds 1979). Daar staat ‘ie: jouw gedroomde SONY Spiegelreflexcamera SLT-A58K, van € 719,00 voor € 444,00 (peildatum begin januari 2016). Het wordt nog leuker: bij OTTO is betalen in termijnen mogelijk. Klinkt goed. Totdat je ontdekt dat die €444 zomaar opeens € 574 wordt. Hoe kan dat? Verzendkosten? Nee, gratis verzending. Administratiekosten? Fout. De € 130 is rente, rente op een lening. Je betaalt 43 maanden lang € 13 (rente en aflossing) en de 44e maand € 15.43.

Het Jaarlijkse KostenPercentage (JKP) voor de lening bij OTTO is 14%. Als je dat ontdekt, haak je af… Ook overigens omdat je ontdekt dat deze camera is op veel plekken nog stukken goedkoper te krijgen is… Alleen zit er dan geen fototasje bij.

wehkamp
Ander voorbeeld, zelfde principe. Je zoekt een simpel zwart jurkje, beetje King Louie, zeg maar. Je start je online zoektocht bij wehkamp.nl, ‘het grootste warenhuis van Nederland op het gebied van online winkelen’. 60% van alle badmode die in Nederland online wordt gekocht, komt van wehkamp (met kleine letters, sinds 1952), dus dat zit dan ook wel snor met je jurkje. En ja hoor: gevonden! Een mooi, klassiek jurkje voor maar € 59,95 (excl. € 5,95 verzendkosten).

Ook bij wehkamp maar even kijken naar gespreid betalen. Dat kan. Je betaalt ‘grotendeels in je eigen tempo’ (interessant is het woordje ‘grotendeels’). Maar ook wehkamp rekent hoge kosten: het Jaarlijks KostenPercentage is 14%. Dat is een variabel percentage… zeggen ze. Toevallig wel hetzelfde percentage als bij concullega OTTO.

De marktrente
Hoe vallen deze extreme percentages te rijmen met de marktontwikkelingen? Niet! Helemaal niet zelfs. Al een hele tijd daalt de rente, mede dankzij het beleid van de ECB. Je merkt het aan je spaarrente en je hypotheekrente. Op je spaarrekening krijgt je vaak minder dan 1% rente, in ieder geval bij de 4 grootbanken ABN Amro, ING, Rabobank en SNS. En zelfs de ‘prijsvechters’ zakken onder de psychologische grens van die 1%. Bij MoneYou, krijg je ook nog maar 0,90%.

En lenen voor het kopen van een huis? Ook de hypotheekrente – zowel vast als variabel – is laag. Even kijken bij Independer levert op dat de goedkoopste voor 10 jaar vast (voor zowel lineaire als annuïteitenhypotheken, en ook aflossingsvrij) even boven de 2% liggen. Bij een variabele rente is het voor de verschillende vormen zelfs mogelijk om onder de 2% te komen. Kortom: de rente staat misschien wel op een all-time low. Alle rentes? Nee, niet alle rentes (vrij naar Asterix). De prijs voor gespreid betalen bij wehkamp en OTTO is stabiel én extreem hoog. Geld lenen kost geld, soms zelfs heel veel geld!

Flitskrediet
En die twee keer 14% is zelfs nog (een fractie) hoger dan de tarieven die de veelbesproken en veelbeschimpte aanbieders van flitskredieten vragen. Bij Saldodipje.nl (een initiatief van Ferratum UK Ltd) bedraagt het JKP ‘maar’ 13.99%. En laat dat nu hetzelfde percentage zijn dat je bij minikredietverstrekker Cashper betaalt. Hoe toevallig (weer).

Wat zegt de wet?
Wettelijk is de jaarlijkse kredietvergoeding 12% plus de wettelijke rente. Sinds 1 januari 2015 is de wettelijke rente 2% dus daarmee is de maximale kredietvergoeding 14% per jaar. Laat dat nu het tarief van wehkamp en OTTO zijn… Die maximale kredietvergoeding geldt overigens ook voor flitskredieten. Dus ook Saldodipje houdt zich keurig aan de wet.

Tijd voor een onderzoekje!
Oké, de tarieven zijn dus keurig en precies op het maximum. Toch lijkt het hoog tijd dat de Autoriteit Financiële Markten (AFM) maar eens een klein onderzoekje moet doen naar de kredietpraktijken van wehkamp en OTTO. Of anders is het ook wel iets voor die andere autoriteit: de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Want van heel veel concurrentie lijkt hier geen sprake, er lijkt een redelijk vermoeden van een kartel met een prijsafspraak tussen twee dominante (of in ieder geval héél grote) spelers. De Mededingingswet en de Wet handhaving consumentenbescherming bieden vast mooie haakjes voor de juristen van de ACM. En omdat ook de informatieverstrekking voor consumenten misschien wel aan de matige kant is, geeft artikel 53 van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen (BGfo) voor de AFM ook wel aanleiding voor een nadere onderzoekje.

Een verbod op kopen op de pof is niet nodig; normale, marktconforme tarieven, en duidelijke en goed vindbare informatie wel. Een camera of jurkje koop je toch niet op de pof….

PS1
Je betaalt nog ergens – vaak ongezien – relatief veel rente: bij afgesproken rood staan op je betaalrekening.
PS2
Niet heel veel webwinkels doen aan kopen op afbetaling; IKEA niet, BCC niet, MediaMarkt niet, Fonq niet. Bij MediaMarkt kun je wel op afbetaling kopen, maar dan niet online. MediaMarkt noemt dit gespreid betalen charmant “Betaalgemak”. Het JKP varieert 6.5% en 13.5%. En Fonq biedt een mogelijkheid om achteraf te betalen via Klarna, als alternatief voor de oude acceptgiro. Klarna is een ‘hot’ Zweeds bedrijf. Je betaalt € 1,95 extra (administratiekosten) en dan moet je binnen 2 weken het hele bedrag betalen. Een uitgestelde betaling, maar dan anders dan een krediet.
Een andere grote online verkoper Neckermann (weer een ex postorder) schrijft “Op dit moment is het nog niet mogelijk om op afbetaling in termijnen te betalen. Wij zijn er mee bezig om dit snel weer mogelijk te maken.” Misschien is dat toch niet zo’n goed idee Neckermann; misschien is Klarna wel een mooi alternatief.

Reageer op dit artikel