blog

De AFM heeft een naïeve kijk op risico

Financiële planning

Consumenten kiezen onbewust vaak voor spaar- en garantieproducten met een lage volatiliteit en hiermee met een laag verwacht rendement. Tegen de tijd dat consumenten inzien dat deze producten hun niet helpen om hun toekomstige pensioentekort op te lossen is het te laat. Het is mij een raadsel waarom de AFM consumenten en adviseurs niet vaker informeert over dit risico. Blijkbaar vindt onze toezichthouder dit geen reëel risico.

De AFM heeft een naïeve kijk op risico

Financiële producten zijn slechts middelen om wensen en doelen van consumenten te helpen realiseren. Consumenten zouden daarom alleen die producten moeten kiezen die dit kunnen bewerkstelligen. De praktijk is helaas anders. Consumenten kiezen juist vaak die producten die vaak bij lange na niet hun wensen en doelen zullen realiseren. De vraag is of consumenten dit risico kennen en erkennen. Waarschijnlijk niet.    Wat is risico? Iedereen moet zich constant realiseren dat rendement en risico onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Zonder risico, geen rendement. Maar wat is risico nu precies? Vanuit het oogpunt van de klant is risico vaak synoniem voor het verliezen van geld. Onze toezichthouder AFM verstaat onder risico volatiliteit of zoals u wilt standaarddeviatie. Hoe hoger de volatiliteit, hoe groter de kans op negatieve rendementen is hun motto. Een financieel planner op zijn beurt verstaat onder risico het niet realiseren van de wensen en doelen van zijn klanten.    Schaal van 1 t/m 7 Onze toezichthouder beschouwt standaarddeviatie dus als risico. Producten krijgen een cijfer van 1 tot en met 7. Producten met een zeer klein risico krijgen een 1, producten met een zeer groot risico een 7. Klanten worden elke dag blootgesteld aan reclames van financiële producten en hiermee met de cijfers 1 tot en met 7. Stel: er zitten op een bepaald tijdstip duizenden consumenten in de auto die op zoek zijn naar een product om hun pensioentekort mee aan te vullen. In een reclameblok van vijf minuten komen twee financiële producten voorbij. Bij product A hoort de afsluitende tekst: "Loop geen onnodig risico. Lees de financiële bijsluiter. Hierin staat dat het risico van dit product klein is, namelijk twee op een schaal van zeven."
Twee minuten later wordt product B de ether ingeslingerd. Bij dit product hoort de afsluitende tekst: "Loop geen onnodig risico. Lees de financiële bijsluiter. Hierin staat dat het risico van dit product groot is, namelijk zes op een schaal van zeven." Hoeveel consumenten gaan voor product A en hoeveel voor procent B denkt u?    Risico heeft twee kanten Stel dat ons voorbeeldproduct A met een klein risico (cijfer 2) een standaarddeviatie kent van 3% en een verwacht rendement van 2%. Fonds A heeft een gemiddeld verwacht rendement van 2% in een normale markt, +8% in een goede markt en -4% in een slechte markt.
Product B heeft een groot risico (cijfer 6) en kent een standaarddeviatie van 12% en een verwacht rendement van 7%. Op basis hiervan kan het verwachte rendement schommelen tussen -17% en +31%.
Risico heeft twee kanten, namelijk 50% kans dat je een beter resultaat haalt dan gemiddeld verwacht en 50% kans dat je een slechter resultaat boekt dan gemiddeld verwacht. Jammer is alleen dat door de AFM de nadruk gelegd wordt op het neerwaartse risico (product A -4% en product B -17%) en niet op het opwaartse risico (product A +8% en product B +31%). Het gevolg hiervan is dat het merendeel van de consumenten de nadruk legt op het voorkomen van het verliezen van geld (lees liever product A dan B) in plaats van het realiseren van hun doelstelling, aanvulling van hun pensioentekort (liever product B dan A). 
  Welk product is passend? Als ook de AFM het met mij eens is dat de passendheid van financiële producten niet afhangt van de hoogte van de standaarddeviatie, maar vooral of deze de wensen en doelen van consumenten helpen realiseren, dan wil ik voorstellen om niet de standaarddeviatie als maatstaf voor risico te nemen, maar de waarschijnlijkheid dat de financiële doelstelling van de consument bereikt wordt.
Stel dat diezelfde duizenden consumenten die op zoek zijn naar een passend product om hun pensioentekort aan te vullen in de toekomst hele andere afsluitende teksten horen. Bij product A luidt deze tekst: "Loop geen onnodig risico. Lees de financiële bijsluiter. Hierin staat dat de kans klein is dat u met dit product uw financiële doelstelling bereikt, namelijk twee op een schaal van zeven."
De afsluitende tekst behorend bij product B luidt: "Loop geen onnodig risico. Lees de financiële bijsluiter. Hierin staat dat de kans groot is dat u met dit product uw financiële doelstelling bereikt, namelijk zes op een schaal van zeven."
Hoeveel consumenten gaan nu voor product A en hoeveel voor procent B denkt u?

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.