nieuws

AFM neemt pensioenproducten in derde pijler onder de loep

Branche 1334

De AFM gaat dit jaar onder meer acties op touw zetten die gericht zijn op het voorkomen van onverantwoorde leningen en onvoldoende pensioenopbouw. Dat blijkt uit de agenda 2018 van de toezichthouder, die in elk geval de markt voor derdepijler-pensioenproducten onder de loep gaat nemen. De AFM stort zich komend jaar verder vooral op het toepassen van data-analyse ter bescherming van beleggers.

AFM neemt pensioenproducten in derde pijler onder de loep

Het risico op een tegenvallende positie na pensionering is een van de risico’s waar de AFM mee aan de slag gaat, mede omdat de eigen verantwoordelijkheid van de consument op dat gebied groter wordt. Dat vereist duidelijke informatie en een goede begeleiding bij het maken van keuzes, aldus de toezichthouder. Die wil meer passende producten zien in de tweede en derde pijler. Dit jaar zal een analyse worden gemaakt van de pensioenproducten in de derde pijler. “Daarbij kijken we in hoeverre er sprake is van diversiteit onder de verschillende aanbieders van deze producten en of de mogelijke verschillen tussen de producten binnen de wettelijke kaders vallen en/of een risico vormen voor consumenten.” Verder worden de resultaten bekendgemaakt van een onderzoek naar de advisering van werkgevers over pensioenregelingen. Execution only-initiatieven op pensioengebied zullen worden gemonitord, net als het begeleiden van deelnemers met een beschikbare premieregeling bij het maken van een keuze tussen een vaste en een variabele pensioenuitkering.

Gevaren bij lenen en hypotheken

Het risico dat leningen niet in het belang van de klant zijn is een van de andere punten waarop de AFM – net als in eerdere jaren – actie gaat ondernemen.
“Door de voortschrijdende digitalisering is het extra belangrijk dat er veel aandacht is voor de inrichting van de (online) keuzeomgeving waarbinnen een consumptief krediet kan worden afgesloten. De inrichting van de beslisomgeving kan namelijk van invloed zijn op het gedrag van consumenten en daarmee bijdragen aan onverantwoord leengedrag.”

De AFM is ook kritisch op het verstrekken van hypotheken: “Er wordt op dit moment bij de verstrekking van een hypotheeklening niet in alle gevallen rekening gehouden met de lasten van eventuele aanvullende kredieten.” Dat brengt het gevaar van overkreditering met zich mee, aldus de AFM. Die wil dit jaar inzichtelijk krijgen in hoeverre consumptieve kredieten aansluiten op het klantbelang, zodat instellingen kunnen worden aangesproken als dat niet het geval is. Bedrijfsvoering en beleid van kredietaanbieders en -bemiddelaars zullen worden getoetst.
Hypotheekaanbieders en -adviseurs worden aangespoord om een oplossing te zoeken voor klanten met een probleemhypotheek. “Dit betekent onder meer dat banken hun informatiepositie over hun klanten moeten verbeteren.”

Drie trends

Volgens de toezichthouder brengen drie trends risico’s voor financiële markten en consumenten met zich mee: toegenomen digitalisering, aanhoudend lage rente en de vervaging van de grenzen van financiële markten. “Deze drie trends versterken elkaar, vergroten daarmee de complexiteit en leiden tot nieuwe risico’s op de financiële markten. Een voorbeeld daarvan is de gamification van financiële producten. Het gaat daarbij om risicovolle beleggingsproducten zoals binaire opties, die met behulp van agressieve marketingtechnieken uit de online gaming- en kansspelindustrie op de markt worden gebracht.”

Data-analyse

Het grote speerpunt voor de AFM is dit jaar data-analyse. Daarmee wordt vooral beoogd beleggers betere bescherming te kunnen bieden tegen malafide praktijken en marktmisbruik. Bestuursvoorzitter Merel van Vroonhoven: “Aanbieders kunnen hun producten steeds gemakkelijker online en grensoverschrijdend aanbieden. Daarom is ook internationale samenwerking nodig om consumenten en andere beleggers te beschermen tegen schadelijke financiële producten en malafide aanbieders. Dat maakt extra focus op technologie en data in ons toezicht onontbeerlijk. Die vernieuwing zijn we in 2016 gestart en krijgt komend jaar een impuls door hier nadrukkelijk meer middelen en mensen voor in te zetten.”

De nieuwe beleggingsrichtlijn Mifid II zorgt er mede voor dat de AFM de beschikking krijgt over grote hoeveelheden extra data van partijen op de kapitaalmarkten. “De inzet van data-analyse vergoot het inzicht van de AFM, waarmee marktmisbruik kan worden opgespoord en bestraft, eerlijke prijsvorming wordt gestimuleerd en marktpartijen effectiever kunnen worden gecontroleerd op naleving van hun verplichtingen. Deze inzet draagt eraan bij dat vraag en aanbod op de kapitaalmarkten eerlijk en efficiënt bij elkaar komen.”

Evil nudges

‘Evil nudges’ zijn een ander verschijnsel dat de AFM dit jaar wil gaan bestrijden. “Het gaat hier om het online aanbieden van financiële diensten in combinatie met agressieve marketingmethoden. Daarmee wordt ingespeeld op het irrationele gedrag van consumenten, bijvoorbeeld bij het afsluiten van consumptief krediet. Hierdoor kunnen schulden ontstaan die niet (kunnen) worden afgelost.”

Reageer op dit artikel