nieuws

AFM verdubbelt aantal formele maatregelen

Branche 2205

De AFM heeft vorig jaar met een verdubbeling van het aantal formele maatregelen invulling gegeven aan een van de prioriteiten ‘scherp toezicht’. Het aantal boetes is gedaald, maar het aantal normoverdragende gesprekken is – met name bij adviseurs en bemiddelaars – toegenomen. Het nieuw opgezette innovatieloket bekeek 26 nieuwe concepten, waarvan er drie werden afgewezen.

AFM verdubbelt aantal formele maatregelen

In totaal zijn vorig jaar 100 formele maatregelen opgelegd: een verdubbeling ten opzichte van de 52 in 2015. Het aantal boetes is gedaald tot 15 (17), voor een bedrag van € 8,5 (9,6) mln. Er werd 650 (575) keer een informele maatregel getroffen, zoals een normoverdragend gesprek of een brief. “Er heeft in 2016 een kleine verschuiving plaatsgevonden van waarschuwingsgesprekken/brieven naar normoverdracht. Voor het totaal aantal informele maatregelen is sprake van een voortgaande stijging van 75 ten opzichte van het jaar ervoor (2015: +104). De stijging van het aantal normoverdragende brieven/gesprekken wordt veroorzaakt door meer maatregelen voor adviseurs en bemiddelaars.” Er zijn bijvoorbeeld 73 normoverdragende gesprekken geweest en 52 brieven verstuurd over (misleidende) informatieverstrekking over kredieten.

Minder achterstanden

De toezichthouder laat wat positieve cijfers zien in het jaarverslag: het aantal mensen met een betalingsachterstand op hun hypotheek is met 5.400 gedaald (maar nog altijd boven de 100.000), het bedrag aan uitstaande hypotheken is met € 10 mld gedaald naar € 662 mld en het aantal mensen met een betalingsachterstand op hun consumptieve lening is in een half jaar met 6.310 gedaald. Daar is het aantal betalingsachterstanden met 770.000 nog wel vrij fors. Impliciete overkreditering staat dan ook in de top 10 van risico’s die de AFM heeft opgesteld. De laatste twee jaar zijn 180.000 advertenties van illegale kredietaanbieders verwijderd.

De AFM heeft ook druk gezet op de vier grootste hypotheekbanken: die hebben in beeld gebracht welke klanten met aflossingsvrije hypotheken in de problemen dreigen te komen. Daarvoor is een plan van aanpak gemaakt. “De partijen gaan aan de slag met de besproken oplossingen, maar moeten nog extra stappen zetten.” De toezichthouder monitort maandelijks hoe het ermee staat.

Scherper zicht op kwaliteit hersteladvies

Over het activeren van consumenten met een woekerpolis is de AFM tevreden, al moeten aanbieders wel dichter op adviseurs zitten: “Verzekeraars benaderen conform de wettelijke streefcijfers klanten met een beleggingsverzekering actief om hun situatie te verbeteren. Ze zijn aangespoord scherper zicht te krijgen op de kwaliteit van hersteladviezen die worden gegeven door de intermediair.”

InnovationHub

Innovatie en fintech vormen een belangrijk speerpunt voor de toezichthouder: “Internationaal bevindt de AFM zich in de kopgroep op dit gebied.” Samen met DNB is de InnovationHub in het leven geroepen. Daarmee worden 114 partijen ondersteund met vragen over regulering met onderwerpen als crowdfunding, robo-advice en blockchain. “Op deze manier kunnen marktpartijen onder toezicht hun innovatieve concept testen.” Er werden 26 nieuwe concepten getoetst. “In drie gevallen is corrigerend opgetreden vanwege risico’s voor klanten. Deze concepten zijn aangepast of teruggetrokken.”

Kansen en dreiging van data

Bestuursvoorzitter Merel van Vroonhoven stipt de groeiende rol en de gevaren van data aan: “Databestanden worden steeds meer de basis voor kredietverlening of acceptatiebeleid van verzekeraars. Deze data zullen vaker uit andere bronnen komen of door andere bedrijven worden aangeboden. Maar wie controleert of deze gegevens juist zijn? En hoe zorgen we dat op basis van deze gegevens groepen niet worden uitgesloten? Het gebruik van data kan de toegang tot financiële producten en advies vergroten, maar kan er ook toe leiden dat groepen in de samenleving geen toegang meer hebben tot deze producten en/of diensten. Bijvoorbeeld doordat producten te duur worden of niet meer toegankelijk zijn voor bepaalde mensen op basis van informatie over hun gezondheid, levensstijl of opleidingsniveau.”

Het bewaken van de toegankelijkheid van financiële producten eist ook een andere rol van de toezichthouder, aldus Van Vroonhoven: “Nu de grenzen tussen sectoren vervagen en niet altijd duidelijk is hoe diensten die worden aangeboden juridisch zijn te kwalificeren, moeten we voorkomen dat er een lacune ontstaat tussen de traditionele taken van bestaande toezichthouders.” De AFM zet zelf meer data in, onder meer om meer inzicht te krijgen in consumentengedrag.

Reageer op dit artikel