nieuws

Femke de Vries (AFM): ‘De grenzen zijn aan het vervagen’

Branche 1713

“De grenzen zijn aan het vervagen”, zei bestuurslid Femke de Vries van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) vanochtend. Geïnteresseerden konden vandaag de internationale conferentie met de erg lange titel ‘Financial Consumer Protection, Financial Advice, and Changing Remuneration Structures in de Post-Crisis Era’ bijwonen bij de AFM. AFM organiseerde de kennisuitwisseling in samenwerking met de Rijksuniversiteit van Groningen (RUG), waarbij sprekers vanuit verschillende hoeken van Europa waren uitgenodigd.

Femke de Vries (AFM): ‘De grenzen zijn aan het vervagen’

AFM-bestuurslid Femke de Vries, sinds 2015 bijzonder hoogleraar Toezicht aan de RUG, vertelde in haar openingsspeech dat de grenzen binnen de financiële markten aan het vervagen zijn. Hierbij doelde ze onder meer op de effecten van digitalisatie en de opkomst van steeds meer verschillende soorten partijen die ook financiële diensten verlenen.

Impact

Het doel van de conferentie was tweeledig; enerzijds een kennisuitwisseling over de implementatie van de nieuwe wettelijke regelgevingen rondom het geven van financieel advies in Europa en daarbuiten, en anderzijds om de actuele en potentiële impact van die implementaties op het gedrag van de consument en de financieel adviseurs te bestuderen. Er werd ingegaan op de positieve en minder positieve aspecten van de huidige trends.

Volgens professor Niamh Moloney van de London School of Economics and Political Science, die onder andere ook het boek ‘EU Securities and Financial Markets Regulation’ schreef, zijn de huidige disrupties in de financiële markten een welkome afwisseling. De centrale vraag die ze daarbij stelde was: “Hoe en tot welk niveau kunnen we huishoudens/individuen zoveel mogelijk stimuleren om op lange termijn te investeren in de markten waarbij tevens zoveel mogelijk worden beschermd tegen wanpraktijken en het nemen van slechte beslissingen?”

Turbostand

Volgens Moloney heeft de EU sinds de crisis in 2008 in een turbostand allerlei reguleringsmethoden geïntroduceerd. Het gevolg daarvan is volgens haar dat de markten met van allerlei ‘manuals’ en continue product validaties moeten werken. Consumenten hebben volgens haar meer en betere oplossingen nodig om goed te kunnen investeren voor en in de toekomst. “Het positieve van al die reguleringsmethodieken is dat financiële wantoestanden nu wel eerder worden aangepakt, waar voorheen alleen de meest brandgevoelige issues werden behandeld”, zei de professor. Door de regelgevingen worden bedrijven volgens haar gedwongen vooruit te denken. Moloney sprak ook uit dat ze bezorgd was over de ruimte die regionale markten hebben door de ESMA-richtsnoeren. “Ook vanuit de regio moet er kunnen worden gereageerd op de nieuwe systemen, ook hun stem moet blijven meetellen.”

Ze uitte ook haar twijfels bij de ruimte die wordt geboden aan fintech-oplossingen. “Hoe meer er wordt gehamerd op het behalen van bepaalde uitkomsten, hoe minder ruimte er overblijft om te kunnen experimenteren en innoveren.” Volgens Moloney zijn de financiële markten in hun huidige staat steeds technocratischer aan het worden waarbij de voorkeur wordt gegeven aan een inventariserend en procedureel karakter.

‘Fake advies’

Professor Paolo Giudici van de Universiteit van Bolzano, was vooral kritisch tegenover MiFID II. Het grootste voordeel van de MiFID II is volgens hem de geschiktheidsverklaring die bij adviezen moeten worden gegeven. “De rechtbanken hebben eindelijk een verklaring waardoor ze straks eindelijk weten waar een advies is op gebaseerd en wat onder een geschikt advies wordt verstaan.” “Maar”, zo zei hij snel, “het is ook met MiFID II heel makkelijk om ‘fake advies’ te geven.” Giudici: “Het is nog steeds mogelijk om straks een beleggingsadvies op te stellen en dan onderaan het document vervolgens een balkje te plaatsen waarin staat: ‘dit is geen beleggingsadvies’, en daarmee heb je aan de regels voldaan.”

Schandalen

MiFID II zal volgens de Italiaanse professor dan ook geen nieuwe mogelijke schandalen voorkomen. Volgens Ian MacNeil, professor aan de Universiteit van Glasgow, zullen de financiële markten door MiFID II meer inventariserend van aard worden en zal de consument beter worden beschermd. Hij ging ook in op de definitie van financieel adviseur in het kader van deze regelgevingen. In de UK wordt binnen de Retail Investment Products (RIPs) ook de adviezen op het gebied van levensverzekeringen en persoonlijke pensioenen meegenomen. Volgens de professor uit Glasgow biedt ook MiFID II geen duidelijkheid over het verschil tussen het geven van informatie en het geven van advies. Op het gebied van beloningen meldde MacNeil dat de adviesprijzen juist aan het stijgen zijn terwijl productprijzen dalen. De hang naar transparantie in beloningen drijft volgens hem de twijfels bij consumenten juist op. Consumenten hebben volgens hem daardoor meer de neiging om eigen beslissingen te maken via online platforms. Ook MacNeil gaf aan dat er weinig ruimte is voor fintech bedrijven om innovatie verder te kunnen ontwikkelen.

Kredietadvies

Professor Diederick Bruloot, Universiteit Gent, sprak vooral over kredietadvies bij hypotheken. “Zit de EU op de juiste weg met al deze regelgevingen? Nee!”, zo zei hij. Hij had het over CCD en de MCD regelingen. Met betrekking tot dat laatste had hij het over het ESIS formulier. “En hier onstaat dus een grijze zone. Binnen het advieswerk wordt het aanleveren van allerlei persoonlijke informatie gezien als gewone informatie, maar eigenlijk zijn we bezig met het geven van advies zodat de consument uiteindelijk zelf kan bepalen welk krediet bij hem of haar het beste past. Het verschil tussen het geven van algemene informatie en advies is te mager.”

Belgische banken aan het worstelen

Bruloot gaf toe dat Belgische banken, door de rijzende populariteit van online hypotheekadvies, momenteel erg met zichzelf aan het worstelen zijn. Bruloot is van mening dat de nieuwe regelgevingen wel de intentie hebben om de consument te beschermen, maar hij wijst ook op de hiaten. Hij had het onder andere over de ‘general conduct of business rule’ en las daarbij de omschrijving voor: “Acting honestly, fairly transparently and professionaly, taking account of the rights and interests of the consumer.” Daarbij vervolgde hij: “Acting in the best interest van de klant, dus het beste advies voor de klant, is geheel verdwenen. Op EU-niveau is dit nog erg vaag.”

Belgische intermediairs niet blij

Bruloot vertelde ook over Belgische intermediairs die volgens hem momenteel ‘niet echt blij’ zijn met de discussie over transparantie van de advieskosten. “Ik denk niet dat die transparantie handig zal zijn. Consumenten hebben over het algemeen weinig financiële kennis en al veel minder kennis over de financiële markten. De kosten kun je pas echt goed begrijpen als je weet of een adviseur wel of niet onafhankelijk is. Het is maar de vraag of de consument al die details wel wil weten.” Concluderend sprak de professor als volgt over de invloeden vanuit de EU: “We zitten nog niet op de juiste weg, maar wel de juiste richting.”

Flinke discussie in Nederland

In Nederland is momenteel een flinke discussie gaande over die transparantie. Het Verbond van Verzekeraars kiest de lijn die de AFM heeft gekozen: actieve provisietransparantie op schade. Adfiz roept het ministerie van Financiën en de politiek juist op om het pleidooi van het Verbond en de AFM links te laten liggen.

Geïnteresseerd in dit onderwerp? Lees morgen deel 2 over deze conferentie.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.