nieuws

Onderzoek data betaalgegevens: illegale handel over rug van miljoenen Nederlanders

Branche 1208

Door onderzoek van tijdschrift De Groene Amsterdammer is naar buiten gekomen dat financiële data van miljoenen Nederlanders met een schuldverleden illegaal wordt opgeslagen en verhandeld.

Onderzoek data betaalgegevens: illegale handel over rug van miljoenen Nederlanders

De Groene Amsterdammer (ook bekend als ‘De Groene’) nam de bedrijfsvoering van Nederlandse incassobureaus onder de loep en ontdekte dat de gegevens van miljoenen Nederlanders, die betalingsproblemen hebben of hebben gehad, zonder dat ze dat weten in de systemen van commerciële databedrijven zijn opgeslagen.

Die commerciële bedrijven lichten vervolgens, in strijd handelend met de wet, de personen daarover niet in. Als gevolg daarvan hebben de afgelopen jaren handelaren grote zwarte lijsten aangemaakt die als de commerciële tegenhanger van Bureau Kredietregistratie (BKR) kunnen worden gezien. Het tijdschrift startte het onderzoek naar aanleiding van schuldopkoper Direct Pay die volgens het blad kampioen is in het aanspannen van rechtzaken. “Het bedrijf sleepte in het afgelopen jaar ruim 42.000 Nederlanders voor de rechter.”

Schuldkopers

Tijdens de crisis verkochten grootbanken schulden vaak door aan schuldkopers zoals Direct Pay. “Nu het economisch beter gaat houden grootbanken, die de oude schulden tijdens de crisis doorverkochten aan gehaaide schuldkopers, de mooiste schulden weer liever zelf. Zakelijk hebben de schuldwoekeraars hun aandacht daarom al weer verlegd. Met schulden kun je méér doen dan woekerrentes incasseren: ze bevatten ook verhandelbare informatie. Oude schuldpapieren bevatten gegevens over naam, adres, leeftijd, type schuld of hoe lang iemand erover gedaan heeft om een schuld af te betalen. Gecombineerd met andere data over diezelfde mensen kun je commercieel interessante en privacygevoelige profielen maken”, aldus De Groene.

Op basis van deze profielen kunnen consumenten worden geweerd door bijvoorbeeld verzekeraars en energiemaatschappijen, meldt het NRC dat vandaag ook een item over het onderzoek van De Groene schreef. Verder quote het NRC een gedeelte uit een persbericht over dit onderzoek: “Waakhond Autoriteit Persoonsgegevens is nalatig in zijn toezicht op de databedrijven van de incassosector, zegt hoogleraar Informatierecht aan de Universiteit van Amsterdam Jan Kabel.”

Een voorbeeld van een dergelijk databedrijf is volgens De Groene EDR, dochter van rechtsbijstandsverzekeraar DAS. EDR heeft volgens de onderzoekers gegevens over 7,5 miljoen Nederlanders in bezit. Andere voorbeelden zijn incassobedrijf Lindorff beschikt over financiële gegevens van 10,5 miljoen consumenten en het bedrijf Focum dat heeft eveneens data verzameld van ongeveer 10,5 miljoen burgers.

‘Negatief advies’

Ook verzekeringsbedrijf Aon komt voor in het onderzoek naar de schuldenindustrie. De Groene publiceerde meerdere artikelen over de schuldenindustrie. Aon wordt genoemd in het artikel ‘U staat op de zwarte lijst’. In dit artikel schetsen de auteurs het verhaal van Corine Drijver die na het afbetalen van haar schulden dacht dat ze verlost was van het stigma wanbetaler maar dat niet waar bleek te zijn bij het aanvragen van een autoverzekering bij Aon. Aon wou haar niet aannemen wegens een ‘negatief advies’. “Ik ging direct bellen om te horen waar dat op gebaseerd was’, zegt ze. ‘De verzekeraar vertelde dat ik volgens Focum Commerce BV niet kredietwaardig was. Ik ken dat hele bedrijf niet.’ Ze belde en kreeg te horen dat Focum ‘uit openbare bronnen’ wist dat ze in de schuldsanering had gezeten. De autoverzekeraar moet zelf bepalen wat ze met dat negatieve advies doet, vond het bedrijf.”

Omvorming van incassobureau tot databedrijf

De auteurs van De Groene schrijven verder: “Stilletjes, terwijl toezichthouders en politiek lagen te slapen, hebben incassobureaus zichzelf omgevormd tot databedrijven. Zij registreren naast de gebruikelijke adresgegevens bijvoorbeeld ook zaken als ‘herkomst achternaam’ of de taalfouten die iemand maakte bij het invullen van een online formulier. Incassobedrijf Vesting Finance, dat samenwerkt met onder meer ING, Wehkamp en SNS, beschikt via data-dochterbedrijf Focum over een database met financiële gegevens van 10,5 miljoen Nederlanders. De groep werd vorig jaar voor miljoenen euro’s ingelijfd door de Britse schuldopkoper Arrow Global. Investeerders verwachten een groeimarkt. In een economie waarin het verkleinen van risico’s een fetisj is, willen bedrijven hun klanten zelf kunnen kiezen en afwijzen – en daar graag voor betalen.”

Illegale handel

De auteurs merken op dat de handel illegaal is: “Althans, over iedere keer dat persoonsgegevens overspringen van incassobedrijf naar databedrijf naar onderneming die een check op de betaalmoraal wil kopen, zouden consumenten geïnformeerd moeten worden. Dat gebeurt niet. Natuurlijk niet, want dan zouden consumenten in verzet komen. De toezichthouder die dit alles had moeten voorkomen is beschamend afwezig. Privacywaakhond Autoriteit Persoonsgegevens staat toe dat allerhande persoonsgegevens vrijelijk worden vermarkt waardoor Nederlanders met een schuldenverleden ernstig kunnen worden benadeeld.

Kredietscore

Degenen die dit het hardst raakt, zijn volgens de auteurs “arm, onmondig, murw of hebben het overzicht verloren.” Ze merken verder op: “Ze zijn in elk geval niet in staat het op te nemen tegen onbekende bureaus die alle verantwoordelijkheid afschuiven op algoritmen en de vermeende objectiviteit van ‘data’. De getroffen mensen betalen meer voor producten of diensten, onder iets slechtere voorwaarden, of worden simpelweg de deur gewezen. Zo zorgt elke kredietscore, elke afgewezen klant, aangepaste prijs of leveringsvoorwaarde, ervoor dat de samenleving steeds fijnmaziger segregeert en dat het in Nederland steeds duurder is om arm te zijn.”

 

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.