nieuws

Evaluatie provisieverbod (9): Arno Dolders

Branche

De evaluatie van het provisieverbod komt eraan. In 2017 zullen de overheid en de marktpartijen zich buigen over de voordelen en nadelen van de ingrijpende maatregel. Am: neemt naar aanleiding van een blog van Jurjen Oosterbaan alvast een voorschot op die evaluatie en vraagt een aantal prominenten uit de branche om hun voorlopige evaluatie te delen. Negende in de serie is Arno Dolders, algemeen directeur van Legal & General Nederland.

Evaluatie provisieverbod (9): Arno Dolders

Het verbod op provisie heeft in een paar jaar voor elkaar gekregen dat de consument weet dat hij de adviseur betaalt en dat de adviseur dus voor hem werkt. De klant maakt ook duidelijk het onderscheid tussen onafhankelijke adviseurs, waarvoor hij bereid is te betalen en gebonden adviseurs, waarbij hij met betaling meer moeite heeft. Zorgelijk is dat de consument moeite heeft de beurs te trekken voor advies en dat veel consumenten afhaken na het intakegesprek vanwege de prijs.

Onbedoelde effecten
Dit is een voorbeeld van onbedoelde negatieve effecten van het provisieverbod, waarnaar serieus moet worden gekeken in de evaluatie. En dat is geen reden om het verbod ongedaan te maken. Maar misschien wel om de regeling waar nodig aan te passen.

Onvoldoende aandacht
Een ander punt waaraan bij de totstandkoming van het verbod op provisie onvoldoende aandacht is gegeven, betreft het verschil in haal- en brengproducten. De praktijk wijst nu eenmaal uit dat consumenten niet snel overgaan tot het zelf nemen van het initiatief om bepaalde voor hen noodzakelijke financiële producten aan te schaffen. Het is in een aantal situaties in het belang van de klant dat een financieel adviseur het initiatief neemt om de klant te overtuigen van het belang om maatregelen te nemen om financiële zekerheid in de toekomst te hebben. Goede voorbeelden zijn de AOV voor de zzp’er en de ORV voor iedere Nederlander. De vraag is of in het huidige systeem de adviseur bedrijfseconomisch nog voldoende ruimte heeft om tot dit initiatief te komen.

Bereikbaar
Belangrijk blijft dat financieel advies voor iedereen bereikbaar blijft. Ik ben het ten principale niet eens met de stelling dat lagere inkomens weinig of geen adviezen over complexe financiële diensten nodig hebben. Ik denk daar fundamenteel anders over. Recent onderzoek van de AFM wijst bijvoorbeeld uit dat juist bij de groep (tijdelijk) zwakkere consumenten zoals werklozen, arbeidsongeschikten, mensen met een echtscheiding en zij die carrièrebreuken hebben de grootste pensioengaten aanwezig zijn. Ook, en misschien wel juist, deze groep heeft belang bij onafhankelijk financieel advies. Ik denk dat deze groep echter ook de grootste belemmering ervaart om deze advieskosten in een keer vooruit te betalen.

Focus op prijs
Dat de kwaliteit van dit advies bij directe beloning automatisch beter is dan bij provisie, betwijfel ik ten zeerste. Juist de focus op de prijs, het enig instrument dat de consument kan onderscheiden, maakt dat de kwaliteit onder druk kan komen te staan. Als bijvoorbeeld een hypotheekadvies een all-in prijs is dan zou wel eens te weinig aandacht aan protectieproducten bij arbeidsongeschiktheid of werkloosheid kunnen worden geschonken. We vinden, denk ik, allemaal dat de consument recht heeft op een goed advies. De vraag is dan of er niet kritischer naar het advies zelf moet worden gekeken. Zowel het civiel recht als het publiekrecht geven meer dan voldoende handvatten om op te treden tegen slecht advies. Die weg is eigenlijk in het kader van de doelstellingen van het verbod op provisie maar in beperkte mate verkend.

Reacties
In de reacties op deze serie valt mij op dat veel adviseurs in de afgelopen periode het verbod op provisie als een zegen voor hun eigen professie hebben ervaren. Ik kan mij dat ook goed voorstellen. Soms reageert men dan echter fel op de gedachte dat het verbod op provisie weer zou worden aangepast.

Optie
Ik denk dat de optie dat de klant het financieel advies direct kan betalen definitief is. En daar ben ik ook voorstander van. Maar de vraag is of je de klant ook een keuze wil bieden. Bijvoorbeeld de keuze om de kosten van het advies als een transparante opslag op de premie te betalen over een (deel van) de looptijd van het financiële product. Een optie die de adviseur niet hoeft aan te bieden maar eventueel wel zou mógen aanbieden.

Waarborgen
Onderzoek van GFK onder een representatief deel van de bevolking geeft aan dat 75% van de huishoudens voorstander is van een dergelijke keuze. De vraag is waarom je de consument die keuze zou willen onthouden wanneer er voldoende waarborgen worden ingebouwd om te hoge vergoedingen te voorkomen?

Voorwerk
Het is een goed idee van de redactie van am: om in de aanloop van de komende evaluatie van het verbod op provisie de sector zo uitgebreid de gelegenheid te geven om de verschillende ervaringen en visies op dit belangrijke onderwerp te delen. De onderzoekers, die namens het ministerie van Financiën de evaluatie gaan uitvoeren, zullen dankbaar gebruik kunnen maken van dit voorwerk.

Transparant
In het belang van de consument én de onafhankelijk financieel adviseur, spreek ik de wens uit dat de komende evaluatie van het verbod op provisie transparant zal worden uitgevoerd en dat daarbij met een open mind ook wordt geluisterd naar de adviseurs die elke dag met de klanten aan tafel zitten.

Bekijk alle bijdrages aan deze serie hier.

Reageer op dit artikel
Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.