nieuws

Evaluatie provisieverbod (2): Edwin Herdink

Branche

De evaluatie van het provisieverbod komt eraan. In 2017 zullen de overheid en de marktpartijen zich buigen over de voordelen en nadelen van de ingrijpende maatregel. Am: neemt naar aanleiding van een blog van Jurjen Oosterbaan alvast een voorschot op die evaluatie en vraagt een aantal prominenten uit de branche om hun voorlopige evaluatie te delen. Tweede in de serie is Edwin Herdink, voorzitter van brancheorganisatie CFD.

Evaluatie provisieverbod (2): Edwin Herdink

Sinds de introductie van het provisieverbod is er veel over geschreven en gesproken. Wanneer het enige tijd stil is dan steekt het plotseling weer de kop op. Voor- en tegenstanders willen nog steeds elkaar hun gelijk bewijzen. Maar hoe zat het ook alweer met deze discussie? Het was minister De Jager die in 2009 met een totaalpakket aan maatregelen kwam om een solide financiële sector te bewerkstelligen. De klant moest centraal gesteld worden en hiervoor was een gedrags- en cultuurverandering noodzakelijk. Aan de basis hiervan stond een provisieverbod voor complexe en impactvolle financiële producten. Dit zou een belangrijke bijdrage leveren aan de ontvlechting tussen aanbieders en adviseurs. Sturing van financiële producten door de aanbieder zou zo tot het verleden gaan behoren.

Misselling
De Minister en de Kamer werden bij hun besluitvorming beïnvloed door een zwaarlijvig rapport ‘Evaluatie provisieregels complexe producten’. Dit rapport was in opdracht van het Ministerie van Financiën aan SEO Economisch Onderzoek toegekend, met als centrale vragen of “de beleidswijzigingen op het gebied van provisieregelgeving, specifiek op het gebied van beloningstransparantie, de balans- en terugboekregel en de inducementnorm, de beoogde effecten hebben op het gedrag van banken, verzekeraars, adviseurs/bemiddelaars en consumenten?” En of “er in de markt reeds een verandering waarneembaar is van productgerichte verkoop naar klantgerichte advisering, en zo ja, in welke fase deze transitie zich bevindt?”

Het rapport probeerde een antwoord te vinden op deze vragen door eerder verzamelde gegevens te analyseren. Maar een complicerende factor was dat de onderzoekers hierbij aangaven dat de maatstaf om misselling te meten ontbrak. Er was geen nulmeting uitgevoerd die kon aangeven hoe zwak de positie van consumenten was onder het oude provisieregime. Om de analyse en verdachtmaking van de adviseur compleet te maken, trok men tot slot de beloning en het opleidingsniveau van de adviseur samen. Hierdoor moest niet alleen de beloning maar ook het hele opleidingsgebouw op de schop. Hoewel de gehele analyse over misselling en buitensporige beloning niets meer dan een luchtkasteel was omarmde de politiek het rapport als totaaloplossing voor alle problemen, met alle gevolgen van dien.

Gevolgen
Het opleggen van de vele gedragsregels en invoering van het provisieverbod heeft geleid tot verandering van het consumentengedrag. Consumenten zijn zich bewuster geworden van de kosten voor financieel advies en stellen hierdoor zaken uit. Het meest duidelijk is dit waarneembaar in de branche voor uitvaart- en inkomensverzekeringen. De laagdrempeligheid voor het inwinnen van financieel advies is zo goed als verdwenen doordat nu voor ieder complex financieel advies afzonderlijk betaald moet worden. De effecten van onderverzekering of het geheel onverzekerd zijn zullen zich steeds nadrukkelijker gaan manifesteren.

Alle doorgevoerde regelgeving heeft tegelijkertijd ook een ingrijpend effect gehad op de dienstverlening van het advieskantoor. Het door de politiek beloofde gelijke speelveld ter compensatie voor het provisieverbod is er tot op de dag van vandaag niet gekomen. Hierdoor ondervindt het advieskantoor oneerlijke concurrentie van directe aanbieders die hun producten onder het provisievrije tarief in de markt zetten. Hierdoor kunnen bepaalde financiële diensten niet meer uit en heeft menig advieskantoor de service beperkt of geheel afgestoten. Sinds de introductie van het provisieverbod daalt het aantal financiële adviesbedrijven met zo’n 300 per jaar en deze daling is nog niet tot stilstand gebracht.

Vooruitzichten
De enorme krimp van het fijnmazige onafhankelijke adviesnetwerk en de daarmee tegelijkertijd gepaard gaande machtscentralisatie van verzekeraars dient niet het belang van de consument. De politiek dient het lef te hebben om de nadelige effecten van het provisieverbod te erkennen en te onderzoeken hoe men deze effecten kan opheffen. Hiervoor dient men zich niet langer door sentiment te laten leiden, maar de toegang tot advies als uitgangspunt te nemen.

Nieuw kabinet
Onder kabinet-Rutte II zal deze verandering zich niet aandienen, maar nieuwe verkiezingen zijn dichtbij. Hopelijk schudt een nieuw kabinet, bij de evaluatie van het provisieverbod, het oude sentiment van zich af en ziet men in dat dit niet in het voordeel van de consument is uitgevallen. Een beperking van het provisieverbod voor uitvaart en AOV is dan reëel. Want dat er wat moet veranderen staat vast, want met het huidige verbod is de klant steeds meer overgeleverd aan zijn eigen onkunde en de productiehonger van de aanbieder.

Bekijk alle bijdrages aan deze serie hier.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.