nieuws

Rechter fluit AFM terug in zaak Cas Assurantiën; marge bij fixed fee toegestaan

Branche

Cas Assurantiën uit Zeewolde hoeft de ton boete die vorig jaar door de AFM werd opgelegd vanwege het hanteren van te hoge tarieven niet te betalen. Rechtbank Rotterdam heeft de boete gisteren vernietigd. Volgens de rechtbank is het niet onredelijk dat Cas Assurantiën een zekere marge hanteerde bij de vaststelling van een fixed fee.

Rechter fluit AFM terug in zaak Cas Assurantiën; marge bij fixed fee toegestaan

Cas Assurantiën uit Zeewolde kwam vorig jaar juli in het nieuws vanwege een AFM-boete van € 100.000. Uit vijf klantdossiers was volgens de AFM gebleken dat Cas in 2012 ‘onredelijk hoge vergoedingen’ berekende voor het adviseren en bemiddelen in het oversluiten van beleggingsverzekeringen. Cas stapte daarop naar de rechter.

Pakketten
Uit de zaak voor de rechter blijkt dat Cas werkte met pakketten van werkzaamheden waaraan een bepaald honorarium was gekoppeld. Dat honorarium werd gebaseerd op administratieve uren (€75 per uur) en adviesuren (€150 per uur). Voor de rechter blijkt ook dat de AFM in haar onderzoek bij Cas zelf berekende (omdat een urenspecificatie ontbrak) hoeveel uren Cas, gelet op de berekende provisie, besteed zou moeten hebben aan werkzaamheden voor de klant. In een bepaald geval rekende Cas voor het oversluiten van twee beleggingsverzekeringen € 1100. De AFM concludeerde daaruit dat aan deze klant 9,2 uur besteed zou moeten zijn, waarvan 5,5 uur advies en 3,7 uur administratief. De AFM achtte vervolgens niet aannemelijk dat 9,2 uur is besteed aan het dossier en concludeerde (ook in andere dossiers) een kennelijk onredelijke beloning waarop de boete volgde.

Vrijheid
De rechter stelt dat uitgangspunt van de wetgever is dat bemiddelaars en adviseurs in beginsel vrij zijn om met de cliënt een beloning af te spreken. Als de AFM op die beloning wil ingrijpen, dan moet de AFM klip en klaar kunnen aantonen dat de rekening duidelijk te hoog is. “Een lagere bewijsmaatstaf doet onvoldoende recht aan het uitgangspunt van contractvrijheid.”

Fixed fee
Volgens de rechter heeft Cas aannemelijk gemaakt dat de provisie die door haar in rekening is gebracht een ‘fixed fee’ is. Met de klant is vooraf een vast bedrag overeengekomen en Cas heeft steeds een factuur verzonden zonder verdere toelichting op de hoogte van het bedrag. Dat Cas op haar website meldt dat zij werkt met een uurtarief en dat zij de honoraria berekent op basis van de hoogte van het uurtarief voor administratieve of adviserende werkzaamheden maakt dit niet anders, zegt de rechtbank. “Uit de inhoud van de overeenkomsten in de onderzochte dossiers blijkt dat in al deze dossiers een vast bedrag voor de dienstverlening is afgesproken. De AFM is bij haar onderzoek dan ook ten onrechte van de veronderstelling uitgegaan dat in de onderzochte dossiers een uurtarief in rekening is gebracht als provisie.”

Marge
Omdat de in rekening gebrachte vergoeding een fixed fee is, kan het inbouwen van een zekere marge bij de vaststelling van de vergoeding niet als kennelijk onredelijk worden beschouwd, zegt de rechtbank. “Gelet op het hanteren van een fixed fee was Cas naar het oordeel van de rechtbank niet gehouden een urenregistratie bij te houden ter verantwoording van haar honorarium.”

Niet onderbouwd
Hierbij komt nog, zegt de rechter, dat de AFM niet duidelijk heeft gemaakt welk uurtarief voor soortgelijke werkzaamheden in de markt dan wél gebruikelijk is. Ook heeft de AFM niet onderbouwd wat het in de branche gebruikelijke aantal uren is dat aan advisering wordt besteed. De AFM probeert zich nog te verweren met een verwijzing naar een mededeling van een medewerker van Bureau D&O tijdens een overleg van 9 april 2013 met de AFM over de tijd die gemiddeld nodig is voor het geven van een goed advies. Maar daarvan is de rechter niet onder de indruk: “Die mededeling kan niet als onderbouwing dienen. De AFM heeft niet kenbaar gemaakt wie deze medewerker is en wat woordelijk door deze medewerker is gezegd.”

Ook uit het door de AFM in februari 2012 uitgevoerde onderzoek onder marktpartijen blijkt niet ondubbelzinnig welk aantal uur gemiddeld in de branche wordt besteed aan een advies. De rechter: “De vraagstelling in dat onderzoek maakt niet helder dat onder ‘advies’ ook de bijkomende en administratieve werkzaamheden gerekend moeten worden.”

Bewijzen
De rechtbank vernietigt vervolgens het boetebesluit van de AFM. Advocaat Andries Doets van het kantoor Finnius vertegenwoordigde Cas Assurantiën. Hij is content met de uitspraak. “Het is ook voor andere partijen in de branche van belang dat de rechter heeft gezegd dat de toezichthouder met goed onderbouwde bewijzen moet komen wil een beloning als kennelijk onredelijk kunnen kwalificeren. De AFM kan niet zomaar ingrijpen op de contractvrijheid van partijen.”

Reageer op dit artikel