nieuws

Travix omzeilt Wft-regelgeving met vliegticketgarantie

Branche

De vliegticketgarantie zorgt voor veel verwarring in de reisbranche. Zo biedt de online reisgigant Travix Nederland, moederbedrijf van Cheaptickets en Vliegwinkel.nl, zelf een garantie aan, terwijl verreweg de meeste reisbureaus het risico onderbrengen bij een verzekeraar. Het bedrijf heeft geen vergunning bij de AFM en heeft het geld niet duidelijk gescheiden van zijn ondernemingsvermogen. Daarnaast betaalt het online reisbedrijf geen assurantiebelasting in tegenstelling tot de meeste andere vliegticketgarantieverstrekkers en de toezichthouders wijzen naar elkaar.

Travix omzeilt Wft-regelgeving met vliegticketgarantie
Air travel – Plane is flying in blue sky with clouds

Een vliegticketgarantie biedt de consument een garantie dat zijn schade wordt vergoed in geval van faillissement van de desbetreffende luchtvaartmaatschappij. Het product sluit aan op de garantie die de SGR aanbiedt. Dit garantiefonds keert het schadebedrag uit wanneer een reisorganisatie failliet gaat. De garantie geldt echter niet voor het faillissement van luchtvaartmaatschappijen.

Flinke opbrengst
Een garantie op een vliegticket zou dus een gat in markt kunnen zijn. Zeker nu de reisbranche flinke klappen heeft opgelopen door de economische crisis. Cheaptickets.nl, een online reisbureau van Travix Nederland, beaamt dit. Volgens een persbericht dat in juli 2014 verscheen, schijnt een kwart van de reizigers die een vlucht boekt via Cheaptickets ook een vliegticketgarantie aan te schaffen. Alle reisbureaus van Travix bieden deze vliegticketgarantie aan. Volgens cijfers die op de website van de reisorganisatie staan worden er jaarlijks zo’n 1,2 miljoen vluchten geboekt. Dit zou betekenen dat mensen jaarlijks meer dan € 2 mln aan Travix betalen voor de garantie. Een flinke opbrengst voor een relatief simpel product als een vliegticketgarantie.

Travix lijkt niet het enige reisbureau te zijn dat de vliegticketgarantie buiten het oog van de toezichthouder houdt. Er zijn sterke aanwijzingen dat nog minstens één ander bedrijf de premie zelf int zonder dat duidelijk is waar dit geld blijft en of dit gescheiden wordt gehouden van het ondernemingsvermogen.

Service of verzekering
Veel reisbureaus zien de garantie als een verzekering en hebben het product ondergebracht bij een verzekeraar. Zo heeft Transavia gekozen de vliegticketgarantie onder te brengen bij Ace en D-reizen bij Allianz. Maar Travix biedt de garantie zelf aan, terwijl het bedrijf geen vergunning heeft om als verzekeraar op te treden en ook geen vrijstelling heeft om als garantiefonds op te treden. Travix ziet de vliegticketgarantie echter niet als een verzekeringsproduct. Volgens het online reisbedrijf is de vliegticketgarantie een ‘service’ die het zijn klanten aanbiedt. “Het feit dat ons product ticketgarantie heet, maakt ons nog geen garantiefonds of schadeverzekeraar”, zegt Andrea Cuijpers, hoofd van de juridische afdeling van Travix.

Het is de multinational er aan gelegen flink te benadrukken dat het geen verzekeringsproduct is. In tegenstelling tot de reisbureaus die de vliegticketgarantie hebben ondergebracht bij een verzekeraar, betaalt Travix namelijk geen assurantiebelasting.

Volgens de bedrijfsjurist is nergens vastgelegd of vliegticketgaranties vallen onder de definitie van verzekeren. Cuijpers zegt dat er niks mis is met het feit dat zij de vliegticketgarantie niet als een verzekering zien en verwijst naar een publicatie van advocatenkantoor Houthoff Buruma. Daaruit zou blijken dat geen sprake hoeft te zijn van een verzekering, wanneer het aangeboden product in het verlengde ligt van de hoofdactiviteit en dus te zien is als nevenproduct. “Er moet geen disbalans ontstaan tussen het ‘hoofdproduct’ en het ‘nevenproduct’. Maar als de aangeboden dienst kan worden aangemerkt als ‘normaal ondernemen’, in het verlengde ligt van de hoofdprestatie; anders gezegd: als de gemaakte afspraak feitelijk zijn oorsprong vindt in bijvoorbeeld het maken van afspraken over modaliteiten of prijsafspraken, dan moet dat volgens Houthoff Buruma kunnen zonder dat sprake hoeft te zijn van toezicht. En in dit geval is de bestaansreden van de overeenkomst niet het overdragen van een risico, maar het kopen van een ticket ”, schrijft Cuijpers.

Robin van Beem, verzekeringsadvocaat bij Van Beem de Jong, vindt dat Cuijpers hier een cruciaal punt mist. “Een ticketgarantie is niet een gebruikelijke bijkomende afspraak bij de overeenkomst tot koop van een vliegticket en ligt niet in het verlengde van de hoofdactiviteit van het reisbureau. De bestaansreden van de overeenkomst van de ticketgarantie is nu juist wel het overdragen van een financieel risico. De enige reden om de ticketgarantie te kopen, is dat de klant het risico op vermogensschade bij faillissement van de luchtvaartmaatschappij wil overdragen aan Travix”, aldus Van Beem. Ook advocatenkantoor Houthoff Buruma zegt zich niet te herkennen in de redenering van Travix en vindt dat het reisbedrijf het artikel verkeerd heeft geïnterpreteerd.  Houthoff Buruma benadrukt dat het Travix ook niet heeft geadviseerd in deze kwestie.

Risico ondergebracht
Het online reisbedrijf geeft verder aan het risico te hebben ondergebracht bij een herverzekeraar. Juist dit punt vindt Robin van Beem opmerkelijk. “Travix betoogt dat er geen sprake is van een verzekering. Want dan heeft zij geen vergunning nodig. Travix spreekt zichzelf daarbij wel tegen. Want als geen sprake is van een verzekering, kan zij ook geen risico’s hebben ondergebracht bij een herverzekeraar. Ook spreekt Travix op de site over: ‘Goed verzekerd tegen risico’s van de luchtvaart’. En in de vorige voorwaarden werd nog gesproken over premie, al heeft zij die term inmiddels veranderd in service fee”, zegt Van Beem. Ook Casper Riekerk, advocaat bij Finnius advocaten, vraagt zich af waarom de vliegticketgarantie van Travix geen verzekeringsproduct is. “Wanneer gekeken wordt naar de wettelijke definitie, is er sprake van verzekeren wanneer er een overeenkomst, een premie, een verbintenis tot het doen van één of meer uitkeringen en onzekerheid zijn. De vliegticketgarantie lijkt aan al die voorwaarden te voldoen”, aldus Riekerk.

Geen toezicht
Na een gesprek met drie toezichthouders, lijkt niemand een doorslaggevend antwoord te geven of Travix het product als een service mag aanbieden. De Autoriteit Consument en Markt verwees naar de AFM en die verwees weer door naar de Nederlandsche Bank (DNB). DNB geeft aan dat er grenzen zijn aan het toezicht van DNB. “We controleren op eerste niveau de soliditeit van financiële instellingen. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat een financiële instelling niet omvalt bij het verkopen van een product”, zegt Tobias Oudejans van DNB.
Het lijkt er daarmee op dat de prioriteit van de toezichthouder niet per se ligt bij het opsporen van illegale verzekeraars. Een verzekeringsproduct zou op deze wijze verkocht kunnen worden als een ‘service’ zonder de benodigde vergunning of het afdragen van assurantiebelasting. Bovendien kunnen reisbureaus de vliegticketgarantie op deze wijze gebruiken als een extra inkomstenbron en buiten het vizier blijven van een toezichthouder.