nieuws

Hoogleraar: ‘DNB en AFM werken uit tegenovergestelde visies’

Branche

Hoogleraar Rob Schotsman heeft in een interview met SC Online flink uitgehaald naar het toezichtsmodel in Nederland. Volgens Schotsman, bijzonder hoogleraar implementatie financieel gedragsrecht aan de UvA, zitten DNB en AFM elkaar in de weg: “De toezichthouders werken vanuit tegenovergestelde visies.”

Hoogleraar: ‘DNB en AFM werken uit tegenovergestelde visies’

Schotsman is kritisch op het model met twee toezichthouders, omdat zij volgens de hoogleraar vanuit verschillende achtergronden toezicht houden. En dat botst nog wel eens: “De toezichthouders werken vanuit tegenovergestelde visies. En ze praten niet met elkaar. Maar als bank heb je met beide te maken en steeds meer over in feite dezelfde normen zoals bedrijfsvoering. Zo moet DNB er wettelijk op toezien dat de sector ‘beheerst en integer’ te werk gaat. De boodschap is hier: u mag leuke dingen doen, zolang het maar niet ten koste gaat van de soliditeit. De AFM, anderzijds, heeft ook die opdracht, maar de boodschap is hier om toe te zien op naleving van de zorgplicht jegens consumenten.”

In de praktijk leidt dit tot verschillende manieren van toezicht houden, illustreert Schotsman aan de hand van een voorbeeld: “Hoe beoordeel je bijvoorbeeld de hoogte van de hypotheekrente? De AFM kan vanuit zijn zorgplicht zeggen dat die wel wat lager mag. Terwijl de prudentiële toezichthouder eerder zal pleiten voor een hogere rente, want de banken moeten vet op de botten hebben. Als het om spaarrentes gaat, zijn de redeneringen precies andersom.”

Opheffen
Ondanks de soms tegenstrijdige belangen, is Schotsman er niet per sé een voorstander van om bijvoorbeeld de AFM op te heffen, ook omdat het politiek lastig te verkopen is: “Ja, dat vrees ik ook. De zorg zal natuurlijk zijn dat het klantbelang ondergesneeuwd raakt. Ik vraag het me af, hoor. Misschien wordt het er juist wel beter van als je dit specifiek bij DNB belegt. Ik zou in ieder geval zeggen dat de herinrichting van het toezicht een mooie aanleiding kan zijn om fundamenteel na te denken over een aantal vragen. Zoals: waarom grijpen we überhaupt in op een vrije markt? Hoe willen we dat governance en bedrijfsvoering zich verder ontwikkelen? Welke rol krijgt de toezichthouder daarin en wat verwachten we van bijvoorbeeld de commissarissen en de compliance officers bij bedrijven?”

Kompas
Schotsman merkt op dat verzekeraars zelf liever niet met open normen werken. “Het valt mij inderdaad op dat zelfs de juristen van de grote instellingen geen eigen kompas lijken te hebben. De visie van de bank of verzekeraar op bijvoorbeeld het klantbelang zou richtinggevend moeten zijn. Vervolgens moet je natuurlijk wel de wet erbij pakken – dat hoeft geen probleem te zijn, die is goed leesbaar. Maar het gebeurt niet. Er wordt altijd eerst gekeken naar de uitwerking door DNB. Daar staan bijvoorbeeld dingen in als: de raad van bestuur moet zichzelf ieder jaar evalueren. Terwijl de wet dat helemaal niet op die manier voorschrijft. Men daalt vaak eerst af naar beneden en gaat voorbij aan de grondslag, aan de norm en de strekking van de wet.”

Bankierseed
Van de bankierseed is Schotsman niet bepaald ondersteboven, ook al hoort hij positieve geluiden uit de branche: “Ik heb niet de indruk dat de eed iets verandert, omdat er al geen cowboys meer rondlopen. Eerst was ik er dan ook heel cynisch hierover. Als ik nu mensen uit de praktijk spreek, merk ik dat er wel een soort opwaardering van de maatschappelijke rol van de banken van uitgaat. Dat is denk ik goed.” De cowboys in de branche hoeven niet in de adviseurshoek te worden gezocht, zegt de hoogleraar: “Die moeten we vooral zoeken op bijvoorbeeld trading desks, denk aan de Libor-affaire. Het is niet de adviseur bij de Rabobank in Castricum of Amsterdam die er een puinhoop van heeft gemaakt. Er is ook veel ten goede veranderd de afgelopen jaren. Bovenal de manier van aansturen. Het is niet meer zo dat je bij wijze van spreken minimaal vijf nieuwe producten in de markt moet zetten om je bonus te toucheren.”

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels

Reageren kan op twee manieren.

Meld uzelf als gebruiker aan, uw naam verschijnt dan automatisch bij de reacties.

Of vink de optie gast aan en reageer onder eigen naam of een schuilnaam. Inlog en wachtwoord zijn dan niet nodig. Het kan maximaal 1 minuut duren voordat uw reactie zichtbaar wordt.

Een e-mailadres wordt altijd gevraagd maar nooit getoond.