nieuws

Top bank of verzekeraar moet ‘psychologische antenne’ aanzetten

Branche

Psychologen én DNB-toezichthouders Mirea Raaijmakers en Wieke Scholten beschrijven deze maand in vakblad De Psycholoog hoe zij bestuurders van banken en verzekeraars feedback geven op hun gedrag en hen aanspreken op hun verantwoordelijkheid als cultuurdrager. “Hij was anderhalf uur lang vooral woedend.”

Top bank of verzekeraar moet ‘psychologische antenne’ aanzetten

Raaijmakers en Scholten zijn beide psycholoog en Toezichthouder Gedrag & Cultuur bij De Nederlandsche Bank. DNB houdt sinds 2011 als eerste toezichthouder specifiek toezicht op gedrag & cultuur en heeft naast juristen en economen sindsdien ook psychologen en andere gedragsdeskundigen in dienst. Deze functionarissen bewonen bijvoorbeeld bestuursvergaderingen bij om er achter te komen hoe de besluitvorming in een instelling precies verloopt. “Dan zijn wij met twee collega’s aanwezig en observeren we hoe de bestuursleden met elkaar communiceren, wat de sfeer is in het bestuur en kijken we naar opvallende omgangsvormen.

Woedend
“Feedback geven op gedrag kan voor bestuurders heel confronterend zijn en wordt ons niet altijd in dank afgenomen”, schrijven Raaijmakers en Scholten. “Dat hebben we bijvoorbeeld ervaren bij een financiële instelling die al een paar jaar onder financiële druk stond. We zagen een soort permanente overleefstand en over-optimisme bij het bestuur. Bestuursleden en management leken collectief hun kop in het zand te steken voor de problemen en leken risico’s liever te negeren dan te adresseren. Dat gebeurde ook in het gesprek waarin deze verontrustende collectieve gedragspatronen werden besproken met de bestuursvoorzitter. Deze bestuurder was het niet gewend om één kritisch woord te horen en was daar eigenlijk ook niet van gediend. In het gesprek waarin we onze bevindingen met hem bespraken, was hij dan ook anderhalf uur lang vooral woedend.”

Soft
De twee noemen hun werk in het artikel een spannende carrièremove. “Gedrag en organisatiecultuur worden in de financiële wereld vaak als ‘soft’ en vaag gezien en soms ook als minder belangrijk. We wisten dan ook niet precies waar we aan begonnen, maar we hebben er tot op de dag van vandaag geen moment spijt van gehad.” De psychologen concluderen dat bestuurders van financiële instellingen zich te weinig bewust zijn van het eigen gedrag en van de groepsdynamische processen die van invloed zijn op prestaties en uitkomsten. “Ze sturen doorgaans niet bewust op de menselijke aspecten die bepalend zijn voor het succes en de effectiviteit van de instelling. Zij zijn in hun functioneren vaak alleen taakgericht en inhoudelijk gericht en werken vanuit hun inhoudelijke expertise.”

Antenne
Tot slot doen de auteurs een een appèl op bestuurders om hun ‘psychologische antennes’ aan te zetten, te onderhouden en verder te ontwikkelen. “Het verder versterken van de aandacht voor gedrag en cultuur in een rationeel economische context als de financiële wereld is en blijft noodzakelijk. Niet alleen binnen de bestuurskamers, maar ook in de rest van de instellingen. Het gaat immers om het veranderen van een cultuur binnen grote en complexe organisaties en zelfs van een sector. Die verandert alleen als bestuurders en commissarissen consequent en over een langere termijn zich bezig houden met het gedrag in de bestuurskamer en de cultuur in hun organisaties.”

Lees hier het hele artikel.

Reageer op dit artikel